મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5486-5505

આશ્રિતસ્યાપ્રદાનેન દત્તસ્ય હરણેન ચ ।
જન્મપ્રભૃતિ યદ્ દત્તં સર્વં નશ્યતિ ભારત ॥

આશ્રિતાનાં ભૃતૌ સ્વામિસેવાયાં ધર્મસેવને ।
પુત્રસ્યોત્પાદને ચૈવ ન સન્તિ પ્રતિહસ્તકાઃ ॥

આશ્રિતાશ્ચૈવ લોકેન સમૃદ્ધિં યાન્તિ વિદ્વિષઃ ।
સમૃદ્ધાશ્ચ વિનાશાય તસ્માન્ નોદ્વેજયેત્ પ્રજાઃ ॥

આશ્રિત્ય નૂનમમૃતદ્યુતયઃ પદં તે દેહક્ષયોપનતદિવ્યપદાભિમુખ્યાઃ ।
લાવણ્યપુણ્યનિચયં સુહૃદિ ત્વદાસ્યે વિન્યસ્ય યાન્તિ મિહિરં પ્રતિમાસભિન્નાઃ ॥

આશ્લિષ્ટભૂમિં રસિતારમુચ્ચૈર્ લોલદ્ભુજાકારબૃહત્તરઙ્ગમ્ ।
ફેનાયમાનં પતિમાપગાનામ્ અસાવપસ્મારિણમાશશઙ્કે ॥

આશ્લિષ્ટાપિ કરોતિ સા મમ તનું કણ્ઠગ્રહોત્કણ્ઠિતાં દૃષ્ટાપિ પ્રિયદર્શના નિયમયત્યક્ષ્ણોર્દિદૃક્ષાં પુનઃ ।
અન્તશ્ચેતસિ સંસ્થિતાપિ હૃદયં ભૂયો વિશત્યેવ મે રૂઢપ્રેમસમાગમાપિ નવતાં ધત્તે પ્રિયા પ્રત્યહમ્ ॥

આશ્લિષ્ટા રભસાદ્ વિલીયત ઇવાક્રાન્તાપ્યનઙ્ગેન યા યસ્યાઃ કૃત્રિમચણ્ડવસ્તુકરણાકૂતેષુ ખિન્નં મનઃ ।
કોઽયં કાહમિતિ પ્રવૃત્તસુરતા જાનાતિ યા નાન્તરં રન્તુઃ સા રમણી સ એવ રમણઃ શેષૌ તુ જાયાપતી ॥

આશ્લિષ્ય વા પાદરતાં પિનષ્ટુ મામ્ અદર્શનાન્ મર્મહતાં કરોતુ વા ।
યથા તથા વા વિદધાતુ નાગરો મત્પ્રાણનાથસ્તુ સ એવ નાપરઃ ॥

આશ્લેષચુમ્બનરતોત્સવકૌતુકાનિ ક્રીડાદુરોદરપણઃ પ્રતિભૂરનઙ્ગઃ ।
ભોગઃ સ યદ્યપિ જયે ચ પરાજયે ચ યૂનોર્મનસ્તદપિ વાઞ્છતિ જેતુમેવ ॥

આશ્લેષશેષા રતિરઙ્ગનાનામ્ આમોદશેષા કુચકુઙ્કુમશ્રીઃ ।
તૂણીરશેષઃ કુસુમાયુધોઽપિ પ્રભાતશેષા રજની બભૂવ ॥

આશ્લેષાદનુ ચુમ્બનાદનુ નખોલ્લેખાદનુ સ્વાન્તજ- પ્રોદ્બોધાદનુ સંભ્રમાદનુ રતારમ્ભાદનુ પ્રીતયોઃ ।
અન્યાર્થં ગતયોર્ભ્રમાન્ મિલિતયોઃ સંભાષણૈર્જાનતોર્ દમ્પત્યોરિહ કો ન કો ન તમસિ વ્રીડાવિમિશ્રો રસઃ ॥

આશ્લેષાધરબિમ્બચુમ્બનસુખાલાપસ્મિતાન્યાસત્ આં દૂરે તાવદિદં મિથો ન સુલભં જાતં મુખાલોકનમ્ ।
ઇત્થં વ્યર્થકૃતૈકદેહઘટનાવિન્યાસયોરાવયોઃ કેયં પ્રીતિવિદમ્બનેત્યવતુ વઃ સ્મેરોઽર્ધનારીશ્વરઃ ॥

આશ્લેષેણ પયોધરપ્રણયિનીં પ્રત્યાદિશન્ત્યા દૃશં દૃષ્ટ્વા ચાધરબદ્ધતૃષ્ણમધરં નિર્ભર્ત્સયન્ત્યા મુખમ્ ।
ઊર્વોર્ગાઢનિપીડનેન જઘને પાણિં ચ રુદ્ધ્વાનયા પત્યુઃ પ્રેમ ન ખણ્ડિતં નિપુણયા માનોઽપિ નૈવોજ્ઝિતઃ ॥

આશ્લેષે પ્રથમં ક્રમાદપહૃતે હૃદ્યેઽધરસ્યાર્પણે કેલિદ્યૂતવિધૌ પણં પ્રિયતમે કાન્તાં પુનઃ પૃચ્છતિ ।
અન્તર્ગૂઢવિગાઢસંભ્રમરસસ્ફારીભવદ્ગણ્ડયા તૂષ્ણીં શારિવિસારણાય નિહિતઃ સ્વેદામ્બુગર્ભઃ કરઃ ॥

આશ્લેષે સર્વદા પત્યુઃ સતૃષ્ણેવાન્તરાત્મના ।
અર્ધનારીશ્વરતનૌ ગૌરીવૃત્તં સમીહતે ॥

સંભોગાયોગ્યકાલેષુ સાર્ધં કાન્તેન કામિની ।
વાપીસૌધે ગૃહોદ્યાને યાત્રાસઙ્ગેન તિષ્ઠતિ ॥

અન્યચ્છાયાવલોકેઽપિ પરાલાપે મનાગપિ ।
પત્યે ક્રુદ્ધ્યત્યનર્થાદૌ સ્વયં ચાપિ નિમજ્જતિ ॥

અપરોપગમારમ્ભમ્ ઉન્નાટયતિ વલ્લભમ્ ।
દરિદ્રજરતીવાર્તા શિશિરે સાયમાતપમ્ ॥

પત્યુઃ શય્યાપરાવૃત્તિં વિયોગમિવ મન્યતે ।
દેવાગારપ્રયાણં ચ પ્રવાસમિવ પશ્યતિ ॥

અતિસ્નેહસ્ય નિસ્યન્દાદ્ અતિપ્રેમ્ણઃ પ્રવૃત્તિભિઃ ।
છાયેવાનુચરેત્ કાન્તં યાન્તં તિષ્ઠન્તમઙ્ગના ॥