મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5446-5465

આશાયાસ્ તનયા માયા ક્રોધોઽસૂયાસુતઃ સ્મૃતઃ ।
હિંસાયાસ્ તનયઃ પાપઃ કૃતઘ્નો નાર્હતિ પ્રજામ્ ॥

આશાલતાવલયિતં બદ્ધમૂલમવિદ્યયા ।
કો હિ તાપયિતું શક્તઃ મુખેન ભવપાદપમ્ ॥

આશાવલમ્બોપચિતા ન કસ્ય તૃષ્ણાલતાનર્થફલં પ્રસૂતે ।
દિને દિને લબ્ધરુચિર્વિવસ્વાન્ મીનં ચ મેષં ચ વૃષં ચ ભુઙ્ક્તે ॥

આશાવિપ્લુતચેતસોઽભિલષિતાલ્લાભાદલાભો વરસ્ તસ્યાલાભનિરાકૃતા હિ તનુતામાપદ્યતે પ્રાર્થના ।
ઇષ્ટાવાપ્તિસમુદ્ભવસ્તુ સુતરાં હર્ષઃ પ્રમાથી ધૃતેઃ સેતોર્ભઙ્ગ ઇવામ્ભસાં વિવશતાં વેગેન વિસ્તાર્યતે ॥

આશાસરસીં શોષય તપસા તન્મધ્યસ્થઃ પોષય મનસા ।
કાયક્લેશં શોધય પરુષં શિથિલય પરમબ્રહ્મણિ કલુષમ્ ॥

આશાસાનો ન વૈ ભૃત્યઃ સ્વામિન્યાશિષ આત્મનઃ ।
ન સ્વામી ભૃત્યતઃ સ્વામ્યમ્ ઇચ્છન્ યો રાતિ ચાશિષઃ ॥

આશાસુ રાશીભવદઙ્ગવલ્લી- ભાસૈવ દાસીકૃતદુગ્ધસિન્ધુમ્ ।
મન્દસ્મિતૈર્નિન્દિતશારદેન્દું વન્દેઽરવિન્દાસનસુન્દરિ ત્વામ્ ॥
આશાસ્યમન્યત્ પુનરુક્તભૂતં શ્રેયાંસિ સર્વાણ્યધિજગ્મુષસ્ તે ।
પુત્રં લભસ્વાત્મગુણાનુરૂપં ભવન્તમીડ્યં ભવતઃ પિતેવ ॥

આશા હિ પરમં દુઃખં નિરાશા પરમં સુખમ્ ।
આશાપાશં પરિત્યજ્ય સુખં સ્વપિતિ પિઙ્ગલા ॥

આશા હિ પરમં દુઃખં નૈરાશ્યં પરમં સુખમ્ ।
યથા સઞ્છિદ્ય કાન્તાશાં સુખં સુષ્વાપ પિઙ્ગલા ॥

આશિષં ચ તિલકં ચ જનન્યા મન્યતે સ્મ કવચાધિકમન્યઃ ।
યેન સંયતિ હિ સર્વભટાનાં વિક્રમૈકવચતાં (?) પ્રતિપેદે ॥

આશીર્વાદમુખા સ્ત્રી મન્ત્રમુખો બ્રાહ્મણઃ પ્રિયવાક્ ।
કુશલં પૃચ્છન્નતિથિઃ પ્રિયસુહૃદાનન્દપરિપૂર્ણઃ ॥

આશીવિષમિવ ક્રુદ્ધં પ્રભું પ્રાણધનેશ્વરમ્ ।
યત્નેનોપચરેન્ નિત્યં નાહમસ્મીતિ માનવઃ ॥

આશીવિષેણ રદનચ્છદદંશદાનમ્ એતેન તે પુનરનર્થતયા ન ગણ્યમ્ ।
બાધાં વિધાતુમધરે હિ ન તાવકીને પીયૂષસારઘટિતે ઘટતેઽસ્ય શક્તિઃ ॥

આશુ કાન્તમભિસારિતવત્યા યોષિતઃ પુલકરુદ્ધકપોલમ્ ।
નિર્જિગાય મુખમિન્દુમખણ્ડં ખણ્ડપત્રતિલકાકૃતિ કાન્ત્યા ॥

આશુ લઙ્ઘિતવતીષ્ટકરાગ્રે નીવિમર્ધમુકુલીકૃતદૃષ્ટ્યા ।
રક્તવૈણિકહતાધરતન્ત્રી- મણ્ડલક્વણિતચારુ ચુકૂજે ॥

આશૈકતન્તુમવલમ્બ્ય વિલમ્બમાના રક્ષામિ જીવમવધિર્નિયતો યદિ સ્યાત્ ।
નો ચેદ્ વિધિઃ સકલલોકહિતૈકકારી યત્ કાલકૂટમસૃજત્ તદિદં કિમર્થમ્ ॥

આ શૈલેન્દ્રાચ્ શિલાન્તઃસ્ખલિતસુરધુનીશીકરાસારશીત્ આદ્ આ તીરાન્નૈકરાગસ્ફુરિતમણિરુચો દક્ષિણસ્યાર્ણવસ્ય ।
આગત્યાગત્ય ભીતિપ્રણતનૃપશતૈઃ શશ્વદેવ ક્રિયન્તે ચૂડારત્નાંશુગર્ભાસ્તવ ચરણયુગસ્યાઙ્ગુલીરન્ધ્રભાગાઃ ॥

આશૈવ રાક્ષસી પુંસામ્ આશૈવ વિષમઞ્જરી ।
આશૈવ જીર્ણમદિરા ધિગાશા સર્વદોષભૂઃ ॥

આ શૈશવાન્ મમતયા કલિતસ્ ત્વયાસૌ આનૃણ્યમમ્બ તવ લબ્ધુમના મૃગાઙ્કઃ ।
સ્વાત્માનમેવ નિયતં બહુધા વિભજ્ય ત્વત્પાદયોર્વિનિદધે નખરાપદેશાત્ ॥

આશ્ચર્યં કથયામિ કસ્ય પુરતઃ કુર્વે કિમેમિ ક્વ વા કાચિત્ કાઞ્ચનવલ્લરી ગૃહશિરોરૂઢા સમુજ્જૃમ્ભતે ।
અસ્યાં કિં ચ સખે દધન્તિ સુષમાં નારઙ્ગબિમ્બોપમાં દૃષ્ટ્વા પક્વફલાનિ મેમૃદુ મનો મોહં સમુત્પદ્યતે ॥