મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5305-5324

આલાપં કલકણ્ઠિકા ન કુરુતે કીરા ન ધીરધ્વનિં વ્યાહારં કલયન્તિ કોમલગિરઃ કૂજન્તિ નો બર્હિણઃ ।
નીરાડમ્બરદુર્દિનામ્બરતલે દૂરે દ્વિરેફધ્વનિઃ કાકાઃ કેવલમેવ કેઙ્કૃતરવૈઃ કુર્વન્તિ કર્ણજ્વરમ્ ॥

આલાપઃ સ્મિતકૌમુદીસહચરો દૃષ્ટિઃ પ્રહર્ષોજ્જ્વલા ભ્રૂર્નૃત્યાધ્વરદીક્ષિતા ચરણયોર્ન્યાસઃ સમે ભઙ્ગુરઃ ।
વેશેષુ ક્ષણિકસ્પૃહા મદવિધેર્બન્ધો ન વાદાશ્રયસ્ તન્વ્યા નૈકવિકારભૂર્મધુમદપ્રાયો મદઃ સ્ફૂર્જતિ ॥

આલાપમાલિનિકરસ્ય નિશમ્ય ભીતા મુગ્ધા વિલોક્ય વદનં મુકુરં જહાતિ ।
મન્દં ન નિશ્વસિતિ મન્મથવેદનાર્તા કીરેન્દુ મારુત ભયાત્ કિમુ મન્ન ભૂપ ॥

આલાપયત્યકાર્યાણિ કિંચિદાખ્યાતિ વા સ્વયમ્ ।
યા ન પ્રયાતિ શયનં સાપ્યનુત્પન્નસસ્પૃહા ॥

આલાપાદ્ ગાત્રસંસ્પર્શાત્ સંસર્ગાત્ સહભોજનાત્ ।
આસનાચ્ શયનાદ્ યાનાત્ પાપં સંક્રમતે નૃણામ્ ॥

આલાપાન્ ભ્રૂવિલાસો વિરલયતિ લસદ્બાહુવિક્ષિપ્તિયાતં નીવિગ્રન્થિં પ્રથિમ્ના પ્રતનયતિ મનાઙ્મધ્યનિમ્નો નિતમ્બઃ ।
ઉત્પુષ્યત્પાર્શ્વમૂર્ચ્છત્કુચશિખરમુરો નૂનમન્તઃસ્મરેણ સ્પૃષ્ટા કોદણ્ડકોટ્યા હરિણશિશુદૃશો દૃશ્યતેયૌવનશ્રીઃ ॥

આલાપૈર્મધુરૈશ્ચ કાશ્ચિદપરાનાલોકિતૈઃ સસ્મિતૈર્ અન્યાન્ વિભ્રમકલ્પનાભિરિતરાનઙ્ગૈરનઙ્ગોજ્જ્વલૈઃ ।
આચારૈશ્ચતુરૈઃ પરાનભિનવૈરન્યાન્ ભ્રુવઃ કમ્પનૈર્ ઇત્થં કાશ્ચન રઞ્જયન્તિ સુદૃશો મન્યે મનસ્ત્વન્યથા ॥

આલિ કપાલિનિ જટિલે પત્યાવત્યાગ્રહૈસ્તવાલમિતિ ।
હરગતમિતિ દુઃસહમપિ મુહુરપિ મુખરાન્નિગાદયતિ ગૌરી ॥

આલિ કલ્પય પુરઃ કરદીપં ચન્દ્રમણ્ડલમિતિ પ્રથિતેન ।
નન્વનેન પિહિતં મમ ચક્ષુર્ મઙ્ક્ષુ પાણ્દુરતમોગુલકેન ॥

આલિઙ્ગત્યન્યમન્યં રમયતિ વચસા લીલયા વીક્ષતેઽન્યં રોદિત્યન્યસ્ય હેતોઃ કલયતિ શપથૈરન્યમન્યં વૃણોતિ ।
શેતે ચાન્યેન સાર્ધં શમનમુપગતા ચિન્તયત્યન્યમન્યં સ્ત્રીમાયા દુશ્ચરિત્રા જગદહિતકરી કેન કષ્ટેન સૃષ્ટા ॥

આલિઙ્ગદાપ્ય ગોપીં તદ્બાહું સહરિરંસયાધાય ।
શ્રુત્વેતિ નિશ્ચિનોમ્યહમ્ અઙ્ગિષુ દુર્વારતામ્ અનઙ્ગસ્ય ॥

આલિઙ્ગનાધરસુધારસપાનવક્ષો- નિષ્પીડનાદિવિધિરસ્તુ વિદૂરતસ્તે ।
યત્ત્વં વિલોકયસિ ચઞ્ચલદૃઙ્નિપાતૈર્ એતાવતૈવ હરિણાક્ષિ વયં કૃતાર્થાઃ ॥

આલિઙ્ગન્તે મલયજતરૂનાસ્વજન્તે વનાન્તાન્ આપૃચ્છન્તે ચિરપરિચિતાન્ માલયાન્ નિર્ઝરૌઘાન્ ।
અદ્ય સ્થિત્વા દ્રવિડમહિલાભ્યન્તરે શ્વઃ પ્રભાતે પ્રસ્થાતારો મલયમરુતઃ કુર્વતે સંનિધાનમ્ ॥

આલિઙ્ગન્તો વસુધાં નિજખુરદલિતામિવાનુનેતુમમી ।
વદનવિગતચરણા ઇવ સંલક્ષ્યન્તે જવાદશ્વાઃ ॥

આલિઙ્ગન્નતિસૌરભાનવયવાન્ બિમ્બાધરં પાટલં ચુમ્બન્નાકલયન્ પયોધરતટીં શૃણ્વન્ રુતં હાંસકમ્ ।
પશ્યન્ વાનિશમાયતાં દૃશમુપસ્કુર્વંલ્લવઙ્ગીરસં બાલાયાં સકલર્તુસંગમસુખં ધન્યઃ પરં મન્યતે ॥

આલિઙ્ગન્ ભૃશમઙ્ગકાનિ સુદૃશામાસ્યાનિ ચુમ્બં નયન્ વક્ષોજોરુનિતમ્બકણ્ઠનખરશ્રીચિત્રભાવં નયન્ ।
બિમ્બોષ્ઠામૃતમાપિબઞ્છિથિલયન્ નીવીં કરક્રીડના- સઙ્ગેનાતિસહાસકેલિપરમઃ સ્વૈરં વિચિક્રીડ ના ॥

આલિઙ્ગયત્યનુનયત્યવચુમ્બયત્યા- --- લોકયત્યનુમૃજત્યવગૂહતે ચ ।
પાર્શ્વં વિલોકયતિ મન્મથભાવભિન્ના શૂન્યાન્તરા સ્મરતિ કેલિકૃતં સમસ્તમ્ ॥

આલિઙ્ગસે ચારુલતાં લવઙ્ગીમ્ આચુમ્બસે ચામ્બુજિનીં ક્રમેણ ।
તાં ચૂતવલ્લીં મધુપ પ્રકામં સંતાડયસ્યેવ પદૈઃ કિમેતત્ ॥

આલિઙ્ગિતસ્ તત્ર ભવાન્ સાંપરાયે જયશ્રિયા ।
આશીઃપરંપરાં વન્દ્યાં કર્ણે કૃત્વા કૃપાં કુરુ ॥

આલિઙ્ગિતાઃ પરૈર્યાન્તિ પ્રસ્ખલન્તિ સમે પથિ ।
અવ્યક્તાનિ ચ ભાષન્તે ધનિનો મદ્યપા ઇવ ॥