મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5265-5284

આર્તો વા યદિ વા ત્રસ્તઃ પરેષાં શરણાગતઃ ।
અરિઃ પ્રાણાન્ પરિત્યજ્ય રક્ષિતવ્યઃ કૃતાત્મના ॥

આર્દ્રકીકસમુખઃ પુરતશ્ચેદ્ દૃશ્યતે ભવતિ તચ્છુભદઃ શ્વા ।
ચર્મ શુષ્કમથવાસ્થિ વિશુષ્કં બિભ્રદેષ મરણં વિદધાતિ ॥

આર્દ્રમપિ સ્તનજઘનાન્- નિરસ્ય સુતનુ ત્વયૈતદુન્મુક્તમ્ ।
ખસ્થમવાપ્તુમિવ ત્વાં તપનાંશૂનંશુકં પિબતિ ॥

આર્દ્રાં કણ્ઠે મુખાબ્જસ્રજમવનમયત્યમ્બિકા જાનુલમ્બાં સ્થાને કૃત્વેન્દુલેખાં નિબિડયતિ જટાઃ પન્નગેન્દ્રેણ નન્દી ।
કાલઃ કૃત્તિં નિબધ્નાત્યુપનયતિ કરે કાલરાત્રિઃ કપાલં શંભોર્નૃત્યાવતારે પરિષદિતિ પૃથગ્વ્યાપૃતા વઃ પુનાતુ ॥

આર્દ્રાલક્તકમસ્યાશ્ ચરણં મુખમારુતેન વીજયિતુમ્ ।
પ્રતિપન્નઃ પ્રથમતરઃ સંપ્રતિ સેવાવકાશો મે ॥

આર્યકર્મણિ રજ્યન્તે ભૂતિકર્માણિ કુર્વતે ।
હિતં ચ નાભ્યસૂયન્તિ પણ્ડિતા ભરતર્ષભ ॥

આર્યજનનિન્દિતાનાં પાપૈકરસપ્રકાશનારીણામ્ ।
એતાવાનેવ ગુણો યદભીષ્ટસમાગમો નિરાવરણઃ ॥

આર્યજુષ્ટમિદં વૃત્તમ્ ઇતિ વિજ્ઞાય શાશ્વતમ્ ।
સન્તઃ પરાર્થં કુર્વાણા નાવેક્ષન્તે પ્રતિક્રિયામ્ ॥

આર્યતા પુરુષજ્ઞાનં શૌર્યં કરુણવેદિતા ।
સ્થૌલલક્ષ્યં ચ સતતમ્ ઉદાસીનગુણોદયઃ ॥

આર્યત્વં ચ ચતુર્થં ચ પઞ્ચમં ધર્મમેવ હિ ।
ષષ્ઠં સતીત્વં દૃઢતા સપ્તમં સાહસોઽષ્ટમમ્ ॥

આર્યદેશકુલરૂપબલાયુર્- બુદ્ધિબન્ધુરમવાપ્ય નરત્વમ્ ।
ધર્મકર્મ ન કરોતિ જડો યઃ પોતમુજ્ઝતિ પયોધિગતઃ સઃ ॥

આર્યપુત્ર પિતા માતા ભ્રાતા પુત્રસ્ તથા સ્નુષા ।
સ્વાનિ પુણ્યાનિ ભુઞ્જાનાઃ સ્વં સ્વં ભાગ્યમુપાસતે ॥
ભર્તુર્ભાગ્યં તુ ભાર્યૈકા પ્રાપ્નોતિ પુરુષર્ષભ ॥

આર્યાનઙ્ગ મહાવ્રતં વિદધતા વિન્ધ્યાનિલૈઃ પારણાં કૃત્વા સાઙ્ગમકારિ કેન મુરલાકૂલે કઠોરં તપઃ ।
યેનાસ્યા રતિખેદમેદુરમૃદુશ્વાસાધિવાસસ્પૃશઃ પીયન્તેઽધરસીધવો વિહસિતજ્યોત્સ્નોપદંશં રહઃ ॥

આર્યા મુખે તુ ચપલા તથાપિ ચર્યા ન મે યતઃ સા તુ ।
દક્ષા ગૃહકૃત્યેષુ ત- થા દુઃખે ભવતિ દુઃખાર્તા ॥

આર્યે કર્મણિ યુઞ્જાનઃ પાપે વા પુનરીશ્વરઃ ।
વ્યાપ્ય ભૂતાનિ ચરતે ન ચાયમિતિ લક્ષ્યતે ॥

આર્યેણ સુકરં હ્યાહુર્ય્ આર્યકર્મ ધનંજય ।
અનાર્યકર્મ ત્વાર્યેણ સુદુષ્કરતરં ભુવિ ॥

આલક્ષ્ય દન્તમુકુલાન્ અનિમિત્તહાસૈર્ અવ્યક્તવર્ણરમણીયવચઃ પ્રવૃત્તીન્ ।
અઙ્કાશ્રયપ્રણયિનસ્ તનયાન્ વહન્તો ધન્યાસ્ તદઙ્ગરજસા મલિનીભવન્તિ ॥

આ લઙ્કાનાથનારીસ્તનતરલપયોવીચિમુદ્રાત્ સમુદ્રાદ્ આ સ્વર્ગઙ્ગાતરઙ્ગાવલિવિરલશિલાદુસ્તરાદુત્તરાદ્રેઃ ।
આ પ્રાક્શૈલાસુરસ્ત્રીસુરતગતિવિદો મગ્નભાસ્વન્મૃગાઙ્કાદ્ આ ચ પ્રાચેતસાબ્ધેર્ભવતુ મમ પુરઃ કોઽપિ યદ્યસ્તિ વીરઃ ॥

આલપતિ પિકવધૂરિવ પશ્યતિ હરિણીવ ચલતિ હંસીવ ।
સ્ફુરતિ તડિલ્લતિકેવ સ્વદતે તુહિનાંશુલેખેવ ॥

આલપ યથા યથેચ્છસિ યુક્તં તવ કિતવ કિમપવારયસિ ।
સ્ત્રીજાતિલાઞ્છનમસૌ જીવિતરઙ્કા સખી સુભગ ॥