મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5225-5244

આરૂઢો મલયાનિલદ્વિપવરં યુક્તો વિલાસાનુગૈઃ પીતઃ પુષ્પવિલોચનૈર્નવલતાપૌરાઙ્ગનાનાં ગણૈઃ ।
અભ્રામ્યદ્ વનપત્તને મધુમહીપાલઃ સ્ફુરત્કોકિલા- લીલાલાપમિલદ્ભ્રમદ્ભ્રમરિકાઝાંકારભેરીર્ અવૈઃ ॥

આરૂઢો વાસયષ્ટિં ગૃહવલભિતલે દુષ્ટમાર્જારકેણ ક્રૂરાસ્યં ગ્રસ્યમાનઃ સકૃદપિ શનકૈર્યદ્ વિચુક્રોશ કીરઃ ।
ગઙ્ગેતિ સ્વામિનીં સ્વામયમમરપતેર્લબ્ધવાનાસનાર્ધં યસ્તુ ત્રૈસ્રોતસામ્ભઃ સ્પૃશતિ મૃશતિ વા તત્કથાં કે વિદન્તુ ॥

આરોગ્યં ચિરમશ્વિની નરપતે તોષં શિવઃ કેશવઃ કલ્યાણં તવ સર્વદા શશિરવી પ્રોદ્દીપનં દેવતાઃ ।
બ્રહ્માદ્યાઃ સકલાઃ સુભદ્રમવનં ગૌર્યાદયો માતરઃ કુર્વાતે કુરુતે કરોતિ કુરુતઃ કુર્વન્તિ કુર્વન્તુ ચ ॥

આરોગ્યં પરમાનન્દઃ સુખમુત્સાહ એવ ચ ।
ઐશ્વર્યં પ્રિયસંભોગં વિના સર્વં નિરર્થકમ્ ॥

આરોગ્યં ભાસ્કરાદિચ્છેચ્ શ્રિયમિચ્છેદ્ હુતાશનાત્ ।
જ્ઞાનં મહેશ્વરાદિચ્છેન્ મોક્ષમિચ્છેજ્ જનાર્દનાત્ ॥

આરોગ્યં ભાસ્કરાદિચ્છેદ્ ધનમિચ્છેદ્ હુતાશનાત્ ।
મહેશ્વરાજ્ જ્ઞાનમિચ્છેન્ મુક્તિમિચ્છેજ્ જનાર્દનાત્ ॥

આરોગ્યં વિદ્વત્તા સજ્જનમૈત્રી મહાકુલે જન્મ ।
સ્વાધીનતા ચ પુંસાં મહદૈશ્વર્યં વિનાપ્યર્થૈઃ ॥

આરોગ્યં સૌભાગ્યં ધનાઢ્યતા નાયકત્વમાનન્દઃ ।
કૃતપુણ્યસ્ય સ્યાદિહ સદા જયો વાઞ્છિતાવાપ્તિઃ ॥

આરોગ્યબુદ્ધિવિનયોદ્યમશાસ્ત્રરાગાઃ પઞ્ચાન્તરાઃ પઠનસિદ્ધિગુણા ભવન્તિ ।
આચાર્યપુસ્તકનિવાસસહાયકર્ણા બાહ્યાસ્તુ પઞ્ચ પઠનં પરિવર્ધયન્તિ ॥

આરોગ્યમાનૃણ્યમવિપ્રવાસઃ સદ્ભિર્મનુષ્યૈઃ સહ સંપ્રયોગઃ ।
સ્વપ્રત્યયા વૃત્તિરભીતવાસઃ ષડ્ જીવલોકસ્ય સુખાનિ રાજન્ ॥

આરોગ્યલક્ષ્મીરુપયાતિ પિત્ત- જ્વરાતુરં રેણુકષાયભાજમ્ ।
મા ત્વં યથા રત્નકલે સ્મરાર્તા કૃતપ્રકોપપ્રશમા સખીભિઃ ॥

આરોઢું વરમૌપવાહ્યમપહર્તું સુન્દરી કન્યકા ભોક્તું ભોગમુપસ્થિતં સુખમલંકર્તું ચ રત્નૈસ્તનુમ્ ।
સમ્નહ્યન્ત્યમૃતાન્ધસો હિ શમિતે યેનૈવ હાલાહલે સ સ્વામી મમ દૈવતં તદિતરો નામ્નાપિ ન મ્નાયતે ॥

આરોપયસિ મુધા કિં નાહમભિજ્ઞા કિલ ત્વદઙ્કસ્ય ।
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં સ્થિત્વેતિ ન યુક્તમભિધાતુમ્ ॥

આરોપિતઃ પૃથુનિતમ્બતટે તરુણ્યા કણ્ઠે ચ બાહુલતયા નિવિડં ગૃહીતઃ ।
ઉત્તુઙ્ગપીનકુચનિર્ભરપીડિતોઽયં કુમ્ભઃ કરીષદહનસ્ય ફલાનિ ભુઙ્ક્તે ॥

આરોપિતા અપિ પ્રાજ્યા ગુણા લોકેષુ પૂજિતૈઃ ।
પૂજયન્તીહ દૃષ્ટાન્તઃ પ્રતિમા દ્યુઃસદાં નનુ ॥

આરોપિતા શિલાયામ્ અશ્મેવ ત્વં ભવેતિ મન્ત્રેણ ।
મગ્નાપિ પરિણયાપદિ જારમુખં વીક્ષ્ય હસિતૈવ ॥

આરોપ્યતેઽશ્મા શૈલાગ્રં યથા યત્નેન ભૂયસા ।
નિપાત્યતે સુખેનાધસ્ તથાત્મા ગુણદોષયોઃ ॥

આરોહણં ગોવૃષકુઞ્જરાણાં પ્રાસાદશૈલાગ્રવનસ્પતીનામ્ ।
વિષ્ઠાનુલેપો રુધિરં મૃતં ચ સ્વપ્નેષ્વગમ્યાગમનં ચ ધન્યમ્ ॥

આરોહણાય તવ સજ્જ ઇવાસ્તિ તત્ર સોપાનશોભિવપુરશ્મવલિચ્છટાભિઃ ।
ભોગીન્દ્રવેષ્ટશતઘૃષ્ટિકૃતાભિરબ્ધિ- ક્ષુબ્ધાચલઃ કનકકેતકગોત્રગાત્રિ ॥

આરોહતુ ગિરિશિખરં સમુદ્રમુલ્લઙ્ઘ્ય યાતુ પાતાલમ્ ।
વિધિલિખિતાક્ષરમાલં ફલતિ કપાલં ન ભૂપાલઃ ॥