મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5045-5064

આમેરુમલયમુર્વી- વલયમલઙ્કૃત્ય કીર્તિકર્પૂરૈઃ ।
મઙ્ગલમાપ્નુહિ નિત્યં ગુણમય જય જીવ યાવદાદિત્યમ્ ॥
આમોદં કુમુદાકરેષુ વિપદં પદ્મેષુ કાલાનલં પઞ્ચેષોર્વિશિખેષુ સાન્દ્રશિશિરક્ષારં શશિગ્રાવસુ ।
મ્લાનિં માનવતીમુખેષુ વિનયં ચેતઃસુ વામભ્રુવાં વૃદ્ધિં વાર્ધિષુ નિક્ષિપન્નુદયતે દેવસ્તમીકામુકઃ ॥

આમોદવાસિતચલાધરપલ્લવેષુ નિદ્રાકષાયિતવિપાટલલોચનેષુ ।
વ્યામૃષ્ટપત્રતિલકેષુ વિલાસિનીનાં શોભાં બબન્ધ વદનેષુ મદાવશેષઃ ॥

આમોદાહૃતભૃઙ્ગપક્ષપવનપ્રેઙ્ખદ્રજઃપિઞ્જરે પદ્મ શ્રીર્વસતીતિ નાદ્ભુતમિદં રમ્યં પ્રકૃત્યૈવ તત્ ।
તચ્ચિત્રં યદરાતિકણ્ઠરુધિરપ્રક્લિન્નતીક્ષ્ણસ્ફુરદ્- ધારેઽસૌ ભવતશ્ચિરં નિવસતિ સ્ત્રીત્વેઽપિ હૃષ્ટા સતી ॥

આમોદિના સમધુના પરિધૂસરેણ સવ્યાકુલભ્રમવતા પતતા પુરસ્તાત્ ।
આયાસિતાસ્મિ સખિ તેન દિવાવસાને મત્તેન કિં પ્રણયિના ન હિ કેસરેણ ॥

આમોદીનિ સુમેદુરાણિ ચ મૃદુસ્વાદૂનિ ચ ક્ષ્મારુહામ્ ઉદ્યાનેષુ વનેષુ લબ્ધજનુષાં સન્તીતરેષામપિ ।
કિંતુ શ્રીફલતા તવૈવ જયિની માલૂર દિઙ્મણ્ડલે યસ્યૈતાનિ ફલાનિ યૌવનવતીવક્ષોજલક્ષ્મીગૃહાઃ ॥

આમોદેન કદમ્બકન્દલભુવા લિમ્પન્નશેષં નભઃ પ્રીતિસ્ફીતમયૂરવૃન્દનટનપ્રસ્તાવનાપણ્ડિતઃ ।
અમ્ભોદપ્રથમોદબિન્દુરચનાનિર્મૃષ્ટઘર્મઃ શનૈર્ વાયુર્વાતિ ભયંકરઃ પ્રવસતાં મેઘંકરાડમ્બરઃ ॥

આમોદૈર્મરુતો મૃગાઃ કિસલયોલ્લાસૈસ્ ત્વચા તાપસાઃ પુષ્પૈઃ ષટ્ચરણાઃ ફલૈઃ શકુનયો ઘર્માર્દિતાશ્છાયયા ।
સ્કન્ધૈર્ગન્ધગજાસ્ ત્વયૈવ વિહિતાઃ સર્વે કૃતાર્થાસ્ તતસ્ ત્વં વિશ્વોપકૃતિક્ષમોઽસિ ભવતા ભગ્નાપદોઽન્યે દ્રુમાઃ ॥

આમોદૈસ્ તે દિશિ દિશિ ગતૈર્દૂરમાકૃષ્યમાણાઃ સાક્ષાલ્ લક્ષ્મીં તવ મલયજ દ્રષ્ટુમભ્યાગતાઃ સ્મઃ ।
કિં પશ્યામઃ સુભગ ભવતઃ ક્રીડતિ ક્રોડ એવ વ્યાલસ્તુભ્યં ભવતુ કુશલં મુઞ્ચ નઃ સાધયામઃ ॥

આમ્નાયાનામાહાન્ત્યા વાગ્ ગીતીરીતીઃ પ્રીતીર્ભીતીઃ ।
ભોગો રોગો મોદો મોહો ધ્યેયે ધ્યેચ્છે દેશે ક્ષેમે ॥

આમ્નાયાભ્યસનાન્યરણ્યરુદિતં કૃચ્છ્રવ્રતાન્યન્વહં મેદશ્છેદપદાનિ પૂર્તવિધયઃ સર્વે હુતં ભસ્મનિ ।
તીર્થાનામવગાહનાનિ ચ ગજસ્નાનં વિના યત્પદ- દ્વન્દ્વામ્ભોરુહસંસ્તુતિં વિજયતે દેવઃ સ નારાયણઃ ॥

અમ્નાયે સ્મૃતિતન્ત્રે ચ લોકાચારે ચ સૂરિભિઃ ।
શરીરાર્ધં સ્મૃતા જાયા પુણ્યાપુણ્યફલે સમા ॥

આમ્રં છિત્ત્વા કુઠારેણ નિમ્બં પરિચરેત્તુ યઃ ।
યશ્ચૈનં પયસા સિઞ્ચેન્ નૈવાસ્ય મધુરો ભવેત્ ॥

આમ્ર યદ્યપિ ગતા દિવસાસ્તે પુષ્પસૌરભફલપ્રચુરા યે ।
હન્ત સંપ્રતિ તથાપિ જનાનાં છાયયૈવ દલયસ્યતિતાપમ્ ॥

આમ્રાઃ કિં ફલભારનમ્રશિરસો રમ્યાઃ કિમૂષ્મચ્છિદઃ સચ્છાયાઃ કદલીદ્રુમાઃ સુરભયઃ કિં પુષ્પિતાશ્ચમ્પકાઃ ।
એતાસ્તા નિરવગ્રહોગ્રકરભોલ્લીઢાર્ધરૂઢાઃ પુનઃ શમ્યો ભ્રામ્યસિ મૂઢ નિર્મરુતિ કિં મિથ્યૈવ મર્તું મરૌ ॥

આમ્રાઙ્કુરોઽયમરુણ- શ્યામલરુચિરસ્થિનિર્ગતઃ સુતનુ ।
નવકમઠકર્પરપુટાન્ મૂર્ધેવોર્ધ્વં ગતઃ સ્ફુરતિ ॥

આમ્રીમઞ્જુલમઞ્જરીવરશરઃ સત્કિંશુકં યદ્ધનુર્ જ્યા યસ્યાલિકુલં કલઙ્કરહિતં છત્રં સિતાંશુઃ સિતમ્ ।
મત્તેભો મલયાનિલઃ પરભૃતો યદ્વન્દિનો લોકજિત્ સોઽયં વો વિતરીતરીતુ વિતનુર્ભદ્રં વસન્તાન્વિતઃ ॥

આમ્રે પલ્લવિતે સ્થિત્વા કોકિલા મધુરસ્વરમ્ ।
ચુકૂજ કામિનાં ચિત્તમ્ આકર્ષન્તીવ દૂતિકા ॥

આમ્રૈઃ ક્ષેમં ભલ્લા- તકૈર્ભયં પીલુભિસ્તથારોગ્યમ્ ।
ખદિરશમીભ્યાં દુર્ભિ- ક્ષમર્જુનૈઃ શોભના વૃષ્ટિઃ ॥

આમ્લેન તામ્રશુદ્ધિઃ સ્યાચ્ છુદ્ધિઃ કાંસ્યસ્યભસ્મના ।
સંશુદ્ધી રજસા નાર્યાસ્ તટિન્યા વેગતઃ શુચિઃ ॥

આયં પશ્યન્ વ્યયં કુર્યાત્ આયાદલ્પતરં વ્યયમ્ ।
આયાભાવે વ્યયં કુર્વન્ કુબેરોઽપિ વિનશ્યતિ ॥