મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4705-4724

આદાયાદાય મુક્તાસ્તદનુ શિખિધિયાદાય માણિક્યવર્ગં ધૂમભ્રાન્તિં વહન્ત્યઃ સ્વવદનકમલામોદલુબ્ધાલિવૃન્દે ।
પક્તું ભિલ્લ્યઃ પ્રવૃત્તાઃ સરભસમસકૃદ્ યદ્દ્વિષત્પત્તનેષુ બ્રૂમઃ કિં કીર્તિપૂરં ધવલિતવસુધં મલ્લશાહસ્ય તસ્ય ॥

આદાયામૃતપૂર્ણમર્કચષકં શોણારવિન્દપ્રભે પાણાવિન્દ્રવધૂર્વિલોક્ય ચ પુનસ્ તસ્મિન્ નભઃશ્યામિકામ્ ।
ચિક્ષેપોપરિ કોપતઃ પરિજનેઽસંશોધ્ય દત્તા સુધેત્ય્ એનં તં શશિનં પ્રશંસતિ જનસ્ તત્પાણિમુક્તાર્જુનમ્ ॥

આદાવઘટિતં કાર્યં મધ્યે સુઘટિતં મમ ।
ભૂયો વિઘટિતં ભૂયો ભૂયાદ્ ઘટયિતું પ્રભુઃ ॥

આદાવઙ્કુરિતં પુનઃ પ્રતિપદં પત્રાવૃતં ત્વાં મુદા સૌરભ્યસ્ફુરિતપ્રસૂનકલિતં દૃષ્ટ્વાથ હૃષ્ટોઽસ્મ્યહમ્ ।
કિં બ્રૂમઃ ફલિતે ત્વયિ દ્રુતતરં હા હન્ત કિમ્પાક હે ભૂયો વ્યાકુલયન્તિ કણ્ટકભરાઃ સર્વત્ર તત્ કિં બ્રુવે ॥

આદાવઞ્જનપુઞ્જલિપ્તવપુષાં શ્વાસાનિલોલ્લાસિત- પ્રોત્સર્પદ્વિરહાનલેન ચ તતઃ સંતાપિતાનાં દૃશામ્ ।
સંપ્રત્યેવ નિષેકમશ્રુપયસા દેવસ્ય ચેતોભુવો ભલ્લીનામિવ પાનકર્મ કુરુતે કામં કુરઙ્ગેક્ષણા ॥

આદાવપ્યુપચારચાટુવિનયાલંકારશોભાન્વિતં મધ્યે ચાપિ વિચિત્રવાક્યકુસુમૈરભ્યર્ચિતં નિષ્ફલૈઃ ।
પૈશુન્યાવિનયાવમાનમલિનં બીભત્સમન્તે ચ યદ્ દૂરે વોઽસ્ત્વકુલીનસંગતમસદ્ધર્માર્થમુત્પાદિતમ્ ॥

આદાવાદિપિતામહસ્ય નિયમવ્યાપારપાત્રે જલં પશ્ચાત્ પન્નગશાયિનો ભગવતઃ પાદોદકં પાવનમ્ ।
ભૂયઃ શમ્ભુજટાવિભૂષણમણિર્ જહ્નોર્મહર્ષેરિયં કન્યા કલ્મષનાશિની ભગવતી ભાગીરથી દૃશ્યતે ॥

આદાવાયુઃ પરીક્ષેત પશ્ચાલ્લક્ષણમુત્તમમ્ ।
આયુર્હીનનરાણાં ચ લક્ષણૈઃ કિં પ્રયોજનમ્ ॥

આદાવુત્સૃજ્ય કાર્યાણિ પશ્ચાચ્ચ પ્રાર્થયન્તિ યે ।
તે લોકે હાસ્યતાં યાન્તિ પલાણ્ડુહરણાદિવ ॥

આદાવેવ ગજેન્દ્રમૌલિવિલસદ્દણ્ડા પતાકાવલી પશ્ચાદ્ વારણરાજધોરણિરતિપ્રોદ્દામયોધાશ્રિતા ।
ઉદ્દણ્ડધ્વજલાઞ્છિતાપ્યથ ઘનીભૂતા રથાનાં તતિસ્ તત્પશ્ચાત્ તુરગાવલી વિજયતે યોધૈઃ સમં સર્વતઃ ॥

આદાવેવ મનુષ્યેણ વર્તિતવ્યં યથા ક્ષમમ્ ।
યથા નાતીતમર્થં વૈ પશ્ચાત્તાપેન યુજ્યતે ॥

આદિકવી ચતુરાસ્યૌ કમલજવલ્મીકજૌ વન્દે ।
લોકશ્લોકવિધાત્રોર્ યયોર્ભિદા લેશમાત્રેણ ॥

આદિતામજનનાય દેહિનામ્ અન્તતાં ચ દધતેઽનપાયિને ।
બિભ્રતે ભુવમધઃ સદાથ ચ બ્રહ્મણોઽપ્યુપરિ તિષ્ઠતે નમઃ ॥

આદિતાલો જયન્તઃ સ્યાચ્ છૃઙ્ગારરસસંયુતઃ ।
રુદ્રસંખ્યાક્ષરપદૈર્ આયુર્વૃદ્ધિકરઃ પરઃ ।
એક એવ લઘુર્યસ્મિન્ન્ આદિતાલઃ સ કથ્યતે ॥

આદિત્યચન્દ્રહરિશંકરવાસવાદ્યાઃ શક્તા ન જેતુમતિદુઃખકરાણિ યાનિ ।
તાનીન્દ્રિયાણિ બલવન્તિ સુદુર્જયાનિ યે નિર્જયન્તિ ભુવને બલિનસ્ત એકે ॥

આદિત્યચન્દ્રાવનિજજ્ઞજીવઃ શુક્રાર્કપુત્રા અપિ રાહુકેતૂ ।
કુર્વન્તુ નિત્યં ધનધાન્યસૌષ્ઠ્યં દીર્ઘાયુરારોગ્યશુભાન્યમી વઃ ॥

આદિત્યચન્દ્રાવનિલાનલૌ ચ દ્યૌર્ભૂમિરાપો હૃદયં યમશ્ચ ।
અહશ્ચ રાત્રિશ્ચ ઉભે ચ સન્ધ્યે ધર્મશ્ચ જાનાતિ નરસ્ય વૃત્તમ્ ॥

આદિત્યસ્ય ગતાગતૈરહરહઃ સંક્ષીયતે જીવિતં વ્યાપારૈર્બહુકાર્યભારગુરુભિઃ કાલો ન વિજ્ઞાયતે ।
દૃષ્ટ્વા જન્મજરાવિપત્તિમરણં ત્રાસશ્ ચ નોત્પદ્યતે પીત્વા મોહમયીં પ્રમાદમદિરામુન્મત્તભૂતં જગત્ ॥

આદિત્યસ્ય નમસ્કારં યે કુર્વન્તિ દિને દિને ।
જન્માન્તરસહસ્રેષુ દારિદ્ર્યં નોપજાયતે ॥

આદિત્યસ્યોદયો ગાનં તામ્બૂલં ભારતીકથા ।
ઇષ્ટા ભાર્યા સુમિત્રં ચ અપૂર્વાણિ દિને દિને ॥