મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4524-4543

આતતાયિનમાયાન્તમ્ અપિ વેદાન્તપારગમ્ ।
જિઘાંસન્તં જિઘાંસીયાન્ ન તેન બ્રહ્મહા ભવેત્ ॥

આતન્વદ્ભિર્દિક્ષુ પત્રાગ્રનાદં પ્રાપ્તૈર્દૂરાદાશુ તીક્ષ્ણૈર્મુખાગ્રૈઃ ।
આદૌ રક્તં સૈનિકાનામજીવૈર્ જીવૈઃ પશ્ચાત્ પત્રિપૂગૈરપાયિ ॥

આતપત્યવિદુષામમૃતાંશુમ્ અંશુમન્તમપિ રશ્મિસહસ્રે ।
રાગિણાં ભવતિ લક્ષણમિન્દોર્ ઇન્દ્રનીલશકલચ્છવિલક્ષ્મ ॥

આતપાસહનઃ પાણ્ડુઃ શાખાહીનો મુહુર્ યદિ ।
અકાલફલપાકી સ્યાચ્ છાખી પિત્તાત્મકઃ કૃશઃ ॥

આતપે ધૃતિમતા સહ વધ્વા યામિનીવિરહિણા વિહગેન ।
સેહિરે ન કિરણા હિમરશ્મેર્ દુઃખિતે મનસિ સર્વમસહ્યમ્ ॥

આતરલાઘવહેતોર્ મુરહર તરિં તવાવલમ્બે ।
અપણં પણમિહ કુરુષે નાવિકપુરુષે ન વિશ્વાસઃ ॥

આતામ્રતામપનયામિ વિવર્ણ એષ લાક્ષાકૃતાં ચરણયોસ્તવ દેવિ મૂર્ધ્ના ।
કોપોપરાગજનિતાં તુ મુખેન્દુબિમ્બે હર્તું ક્ષમો યદિ પરં કરુણામયિ સ્યાત્ ॥

આતામ્રાઃ કિરણા રવેર્નવદલત્વક્પલ્લવાઃ પાદપાઃ વલ્લ્યસ્તારકતુલ્યકાન્તિસુમનઃસૌરભ્યસંભાવિતાઃ ।
વાત્યસ્મિન્ મધુમત્તષટ્પદપદવ્યાધૂતચૂતદ્રુમ- પ્રાગ્ભારપ્રપતત્પરાગપટલામોદી મરુદ્ દાક્ષિણઃ ॥

આતામ્રાભા રોષભાજઃ કટાન્તાદ્ આશૂત્ખાતે માર્ગણે ધૂર્ગતેન ।
નિશ્ચ્યોતન્તી નાગરાજસ્ય જજ્ઞે દાનસ્યાહો લોહિતસ્યેવ ધારા ॥

આતામ્રાયતલોચનાંશુલહરીલીલાસુધાપ્ યાયિતૈઃ ગીતામ્રેડિતદિવ્યકેલિભરિતૈઃ સ્ફીતં વ્રજસ્ત્રીજનૈઃ ।
સ્વેદામ્ભઃકણભૂષિતેન કિમપિ સ્મેરેણ વક્ત્રેન્દુના પાદામ્ભોજમૃદુપ્રચારસુભગં પશ્યામિ દૃશ્યં મહઃ ॥

આતામ્રે નયને સ્ફુરન્ કુચભરઃ શ્વાસો ન વિશ્રામ્યતિ સ્વેદામ્ભઃકણદન્તુરં તવ મુખં હેતુસ્તુ નો લક્ષ્યતે ।
ધિક્ કો વેદ મનઃ સ્ત્રિયા ઇતિ ગિરા રુષ્ટાં પ્રિયાં ભીષયંસ્ તસ્યાસ્તત્ક્ષણકાતરેક્ષણપરિસ્પૃષ્ટો હરિઃ પાતુ વઃ ॥

આતામ્રૌ પૂજિતાવોષ્ઠૌ લેલિહાનૌ મૃદુત્વચૌ ।
જિહ્વા રક્તા ચ તન્વી ચ તાલુ રક્તં પ્રશસ્યતે ॥

આતારુણ્યોદ્ભેદાત્ કાન્તે દૃષ્ટિર્યથા ન્યસ્તા ।
સામાજિકમધ્યસ્થા કથમન્યા સમુપયાતિ પરભાગમ્ ॥

આતિથ્યં બ્રાહ્મણાનાં તુ કુર્યાત્ પ્રતિદિનં ગૃહે ।
આતિથ્યે રન્તિદેવસ્ય મધુપર્કં ગવાં શતમ્ ॥

આતિથ્યે શ્રાદ્ધયજ્ઞેષુ દેવયાત્રોત્સવેષુ ચ ।
મહાજને ચ સિદ્ધાર્થો ન ગચ્છેદ્ યોગવિત્ ક્વચિત્ ॥

આતુરસ્ય કુતો નિદ્રા ત્રસ્તસ્યામર્ષિતસ્ય ચ ।
અર્થં ચિન્તયતો વાપિ કામયાનસ્ય વા પુનઃ ॥

આતુરાદ્ વિત્તહરણં મૃતાચ્ચ પ્રપલાયનમ્ ।
એતદ્ વૈદ્યસ્ય વૈદ્યત્વં ન વૈદ્યઃ પ્રભુરાયુષઃ ॥

આતુરે ચ પિતા વૈદ્યઃ સ્વસ્થીભૂતે ચ બાન્ધવઃ ।
ગતે રોગે કૃતે સ્વાસ્થ્યે વૈદ્યો ભવતિ પાલકઃ ॥

આતુરે નિયમો નાસ્તિ બાલે વૃદ્ધે તથૈવ ચ ।
પરાચારરતે ચૈવ એષ ધર્મઃ સનાતનઃ ॥

આત્તમાત્તમધિકાન્તમુક્ષિતું કાતરા શફરશઙ્કિની જહૌ ।
અઞ્જલૌ જલમધીરલોચના લોચનપ્રતિશરીરલાઞ્છિતમ્ ॥