મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4403-4422

આગ્નેય્યામનલાજી- વિકયુવતિપ્રવરધાતુલાભશ્ચ ।
યામ્યે માષકુલત્થં ભોજ્યં ગાન્ધર્વિકૈર્યોગઃ ॥

આઘટ્ટયતિ મન્ત્રાણિ બ્રુવન્ હાસ્યં પ્રપદ્યતે ।
સંભાવયતિ દોષેણ વૃત્તિચ્છેદં કરોતિ ચ ॥

આઘાતં નીયમાનસ્ય વધ્યસ્યેવ પદે પદે ।
આસન્નતરતાં યાતિ મૃત્યુર્જન્તોર્દિને દિને ॥

આઘૂર્ણદ્વપુષઃ સ્ખલન્મૃદુગિરઃ કિઞ્ચિલ્લસદ્વાસસો રેવત્યાં સનિષણ્ણનિઃસહભુજસ્યાતામ્રનેત્રદ્યુતેઃ ।
શ્વાસામોદમદાન્ધષટ્પદકુલવ્યાદષ્ટક્ અણ્ઠસ્રજઃ પાયાસુઃ પરિમન્થરાણિ હલિનો મત્તસ્ય યાતાનિ વઃ ॥

આઘૂર્ણિતં પક્ષ્મલમક્ષિપદ્મં પ્રાન્તદ્યુતિશ્વૈત્યજિતામૃતાંશુ ।
અસ્યા ઇવાસ્યાશ્ચલદિન્દ્રનીલ- ગોલામલશ્યામલતારતારમ્ ॥

આઘ્રાણશ્રવણાવલોકનરસાસ્વાદાદયશ્ચુમ્બન- શ્રદ્ધા વાગ્વિષવર્ષણં ચ શિરસો દોષા ઇમે યૈર્જનઃ ।
મૂઢો લઙ્ઘિતસત્પથોઽયમિતિ સંક્રુદ્ધઃ શઠાનાં હઠાદ્ યઃ શીર્ષાણિ કૃપાણપાણિરલુનાત્ તસ્મૈ નમઃ કલ્કિને ॥

આઘ્રાતં કમલં પ્રિયેણ સુદૃશા સ્મિત્વાપનીતં મુખં દત્તં વિભ્રમકન્દુકે નખપદં સીત્કૃત્ય ગૂઢૌ સ્તનૌ ।
દત્તા ચમ્પકમાલિકોરસિ ભુજાનિર્ભિન્નરોમાઞ્ચયા મીલલ્લોચનયા સ્થિતં પ્રણયિનોર્દૂરેઽપિ પૂર્ણો રસઃ ॥

આઘ્રાતં પરિલીઢમુગ્રનખરૈઃ ક્ષુણ્ણં ચ યચ્ચર્વિતં ક્ષિપ્તં યદ્ ભુવિ નીરસત્વકુપિતેનેતિ વ્યથાં મા કૃથાઃ ।
હે માણિક્ય તવૈતદેવ કુશલં યદ્વાનરેણાગ્રહાદ્ અન્તઃસત્ત્વનિરૂપણાય સહસા ચૂર્ણીકૃતં નાશ્મના ॥

આઘ્રાતં મરણેન જન્મ જરયા યાત્યુજ્જ્વલં યૌવનં સંતોષો ધનલિપ્સયા શમસુખં પ્રૌઢાઙ્ગનાવિભ્રમૈઃ ।
લોકૈર્મત્સરિભિર્ગુણા વનભુવો વ્યાલૈર્નૃપા દુર્જનૈર્ અસ્થૈર્યેણ વિભૂતિરપ્યપહૃતા ગ્રસ્તં ન કિં કેન વા ॥

આઘ્રાતક્ષોણિપીઠઃ ખુરશિખરસમાકૃષ્ટરેણુસ્તુરઙ્ગઃ પુઞ્જીકૃત્યાખિલાઙ્ઘ્રીન્ ક્રમવશવિનમજ્જાનુરુન્મુક્તકાયઃ ।
પૃષ્ઠાન્તઃપાર્શ્વકણ્ડૂવ્યપનયનર સાદ્ દ્વિસ્ત્રિરુદ્વર્તિતાઙ્ગઃ પ્રોત્થાય દ્રાઙ્ નિરીહઃ ક્ષણમથ વપુરાસ્યાનુપૂર્વ્યાં ધુનોતિ ॥

આઘ્રાય પુસ્તકં ધન્યાઃ સર્વં વિદ્મ ઇતિ સ્થિતાઃ ।
શતકૃત્વોઽપિ શૃણ્વન્તો હા ન વિદ્મો જડા વયમ્ ॥

આઘ્રાય શ્રમજમનિન્દ્યગન્ધબન્ધું નિશ્વાસશ્વસનમસક્તમઙ્ગનાનામ્ ।
આરણ્યાઃ સુમનસ ઈષિરે ન ભૃઙ્ગૈર્ ઔચિત્યં ગણયતિ કો વિશેષકામઃ ॥

આઘ્રાયાઘ્રાય ગન્ધં વિકૃતમુખપુટો દર્શયન્ દન્તપઙ્ક્તિં ધાવન્નુન્મુક્તનાદો મુહુરપિ રભસાકૃષ્ટયા પૃષ્ઠલગ્નઃ ।
ગર્દભ્યાઃ પાદઘાતદ્વિગુણિતસુરતપ્રીતિરાકૃષ્ટશિશ્નો વેગાદારુહ્યમુહ્યન્નવતરતિ ખરઃ ખણ્ડિતેચ્છશ્ચિરાય ॥

આચક્ષ્મહે બત કિમદ્યતનીમવસ્થાં તસ્યાદ્ય વિન્ધ્યશિખરસ્ય મહોન્નતસ્ય ।
યત્રૈવ સપ્ત મુનયસ્તપસા નિષેદુઃ સોઽયં કિલાદ્ય વસતિહ્ પિશિતાશનાનામ્ ॥

આચમ્યાધરસિન્ધુવારિ કબરીસંભારસંમાર્જિતે સ્વેદામ્ભઃસ્નપિતે કપોલવિગલત્કાશ્મીરપઙ્કોજ્જ્વલે ।
કાઞ્ચીમન્ત્રરુતેન નિર્ભરગલન્મુક્તાકલાપસ્રજા ધન્યસ્યોરસિ ઘૂર્ણમાનનયના પઞ્ચેષુમભ્યર્ચતિ ॥

આચરતિ દુર્જનો યત્ સહસા મનસોઽપ્યગોચરાનર્થાન્ ।
તન્ન ન જાને જાને સ્પૃશતિ મનઃ કિં તુ નૈવ નિષ્ઠુરતામ્ ॥

આચરન્ બહુભિર્વૈરમ્ અલ્પકૈરપિ નશ્યતિ ।
જનૈઃ પ્રત્યાયિતોઽમાત્યં પ્રેતમિત્યત્યજન્નૃપઃ ॥
આચરેચ્ચ સકલાં રતિચર્યાં કામસૂત્રવિહિતામનવદ્યામ્ ।
દેશકાલબલશક્ત્યનુરોધાદ્ વૈદ્યતન્ત્રસમયોક્ત્યવિરુદ્ધામ્ ॥

આચાન્તકાન્તિરુન્નિદ્રૈર્ મયૂખૈરહિમત્વિષઃ ।
ધૂસરાપિ કલા ચાન્દ્રી કિં ન બધ્નાતિ લોચનમ્ ॥

આચારં ભજતે ત્યજત્યપિ મદં વૈરાગ્યમાલમ્બતે કર્તું વાઞ્છતિ સઙ્ગભઙ્ગગલિતોત્તુઙ્ગાભિમાનં તપઃ ।
દૈવન્યસ્તવિપર્યયૈઃ સુખશિખાભ્રષ્ટઃ પ્રણષ્ટો જનઃ પ્રાયસ્તાપવિલીનલોહસદૃશીમાયાતિ કર્મણ્યતામ્ ॥

આચારઃ કુલમાખ્યાતિ દેશમાખ્યાતિ ભાષણમ્ ।
સંભ્રમઃ સ્નેહમાખ્યાતિ વપુરાખ્યાતિ ભોજનમ્ ॥