મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4363-4382

આખ્યાસ્તદીયા રુચિરાર્થપોષા ગાયન્તિ કોશાધિકૃતાઃ સતોષાઃ ।
પરંતુ પુણ્યૈરિહ હર્ષધામ પ્રાપ્તં ત્વયા સંપ્રતિ ચૂતનામ ॥

આગચ્છતાં ચ તુચ્છાનામ્ અતુચ્છાનાં ચ ગચ્છતામ્ ।
યદધ્વનિ ન સંઘટ્ટો ઘટાનાં તદ્ વૃથા સરઃ ॥

આગચ્છતાનવેક્ષિત- પૃષ્ઠેનાર્થી વરાટકેનેવ ।
મુષિતાસ્મિ તેન જઘનાં- શુકમપિ વોઢું નશક્તેન ॥

આગચ્છદુત્સવો ભાતિ યથૈવ ન તથા ગતઃ ।
હિમાંશોરુદયઃ સાયં ચકાસ્તિ ન તથોષસિ ॥

આગચ્છદુર્વીન્દ્રચમૂસમુત્થૈર્ ભૂરેણુભિઃ પાણ્ડુરિતા મુખશ્રીઃ ।
વિસ્પષ્ટમાચષ્ટ હરિદ્વધૂનાં રૂપં પતિત્યાગદશાનુરૂપમ્ ॥

આગચ્છન્ત્યવગુણ્ઠયન્ત્યથ પુનઃ પશ્યન્તિ જિઘ્રન્તિ ચ સ્વારબ્ધં મધુમક્ષિકાં ન કણમપ્યસ્ય સ્વયં ભુઞ્જતે ।
ધન્યસ્ત્વન્ય ઉપેત્ય નિર્ભયમમૂરુત્સારયન્ દૂરતઃ સ્વાદંસ્વાદમિદં સ્વસંભૃતમિવ સ્વચ્છન્દમાનન્દતિ ॥

આગચ્છન્ સૂચિતો યેન યેનાનીતો ગૃહં પ્રતિ ।
પ્રથમં સખિ કઃ પૂજ્યઃ કિં કાકઃ કિં ક્રમેલકઃ ॥

આગચ્છાગચ્છ સજ્જં કુરુ વરતુરગં સંનિધેહિ દ્રુતં મે ખઙ્ગઃ ક્વાસૌ કૃપાણીમુપનય ધનુષા કિં કિમઙ્ગ પ્રવિષ્ટમ્ ।
સંરમ્ભોન્નિદ્રિતાનાં ક્ષિતિભૃતિ ગહનેઽન્યોઽન્યમેવં પ્રતીચ્છન્ વાદઃ સ્વપ્નાભિદૃષ્ટે ત્વયિ ચકિતદૃશાં વિદ્વિષામાવિરાસીત્ ॥

આગચ્છામિ ઝટિત્યહં પ્રિયતમે કાર્યં વિધાયાલ્પકં ગત્વેતસ્ત્વમિહૈવ તિષ્ઠ વિજને તાવદ્ગૃહે સુન્દરે ।
ઇત્યુક્ત્વા સખિ વઞ્ચકઃ સ તુ ગતસ્તત્ર સ્થિતા યા નિશા સર્વા સા હિ ગતા મમાતિકુટિલો નો વૈ તથાપ્યાગતઃ ॥

આગતં વિગ્રહં વિદ્વાન્ ઉપાયૈઃ પ્રશમં નયેત્ ।
વિજયસ્ય હ્યનિત્યત્વાદ્ રભસેન ન સંપતેત્ ॥

આગતઃ પતિરિતીરિતં જનૈઃ શૃણ્વતી ચકિતમેત્ય દેહલીમ્ ।
કૌમુદીવ શિશિરીકરિષ્યતે લોચને મમ કદા મૃગેક્ષણા ॥

આગતઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે દુર્યોધનસમીહયા ।
તસ્મૈ ગાં ચ સુવર્ણં ચ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ ॥

આગતવ્યયશીલસ્ય કૃશત્વમતિશોભતે ।
દ્વિતીયશ્ચન્દ્રમા વન્દ્યો ન વન્દ્યઃ પૂર્ણચન્દ્રમાઃ ॥

આગતશ્ચ ગતશ્ચૈવ ગત્વા યઃ પુનરાગતઃ ।
અકર્ણહૃદયો મૂર્ખસ્ તત્રૈવ નિધનં ગતઃ ॥

આગતાનગણિતપ્રતિયાતાન્ વલ્લભાનભિસિસારયિષૂણામ્ ।
પ્રાપિ ચેતસિ સવિપ્રતિસારે સુભ્રુવામવસરઃ સરકેણ ॥

આગતાનામપૂર્ણાનાં પૂર્ણાનામપિ ગચ્છતામ્ ।
યદધ્વનિ ન સંઘટ્ટો ઘટાનાં તત્ સરોઽવરમ્ ॥

આગતે કુસુમધન્વિનિ તન્વ્યા માનસાદ્ બહિરભૂત્ કુચકોકઃ ।
તિષ્ઠતાસ્ય સરસીરુહચક્ષુઃ ખઞ્જનેન ચકિતં સહસૈવ ॥

આગત્ય પ્રણિપાતસાન્ત્વિતસખીદત્તાન્તરે સાગસિ સ્વૈરં કુર્વતિ તલ્પપાર્શ્વનિભૃતે ધૂર્તેઽઙ્ગસંવાહનમ્ ।
જ્ઞાત્વા સ્પર્શવશાત્ તયા કિલ સખીભ્રાન્ત્યા સ્વવક્ષઃ શનૈઃ ખિન્નાસીત્યભિધાય મીલિતદૃશા સાનન્દમારોપિતઃ ॥

આગત્ય સંપ્રતિ વિયોગવિસંષ્ઠુલાઙ્ગીમ્ અમ્ભોજિનીં ક્વચિદપિ ક્ષપિતત્રિયામઃ ।
એતાં પ્રસાદયતિ પશ્ય શનૈઃ પ્રભાતે તન્વઙ્ગિ પાદપતનેન સહસ્રરશ્મિઃ ॥

આગત્ય સમ્પ્રતિ શરત્સમયઃ પ્રસાદાદ્ ઈષદ્વિહસ્ય વિકસત્કુમુદચ્છલેન ।
ઉત્સાર્ય રોષમિવ વારિધરોપરોધમ્ એષ પ્રસાદયતિ દિગ્વનિતામુખાનિ ॥