મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4103-4122

અહિતે પ્રતિષેધશ્ચ હિતે ચાનુપ્રવર્તનમ્ ।
વ્યસને ચાપરિત્યાગસ્ ત્રિવિધં મિત્રલક્ષણમ્ ॥

અહિતે હિતબુદ્ધિરલ્પધીર્ અવમન્યેત મતાનિ મન્ત્રિણામ્ ।
ચપલઃ સહસૈવ સંપતન્ન્ અરિખઙ્ગાભિહતઃ પ્રબુધ્યતે ॥

અહિતે હિતમિચ્છન્તિ નિસર્ગાત્ સરસાસ્તુ યે ।
પીડિતોઽપીક્ષુદણ્ડો હિ રસમેવ દદાત્યરમ્ ॥

અહિભવનવિધાનાન્યાયુધીકૃત્ય શૈલાન્ અમરજયિનિ સૈન્યે રક્ષસામાત્તકક્ષ્યે ।
કથમિવ રણભૂમૌ વર્તતે વાનરાણામ્ ઉપવનતરુવલ્લીપલ્લવોન્માથિ યૂથમ્ ॥

અહિભૂષણોઽપ્યભયદઃ સુકલિતહાલાહલોઽપિ યો નિત્યઃ ।
દિગ્વસનોઽપ્યખિલેશસ્ તં શશધરશેખરં વન્દે ॥

અહિરણ્યમદાસીકં ગૃહં ગોરસવર્જિતમ્ ।
પ્રતિકૂલકલત્રં ચ નરકસ્યાપરો વિધિઃ ॥

અહિરહિરિતિ સંભ્રમપદમ્ ઇતરજનઃ કિમપિ કાતરો ભવતુ ।
વિહગપતેરાહારઃ સ તુ સરલમૃણાલદલરુચિરઃ ॥

અહિરાજઃ પુરુષેઽસ્મિન્ ધૂમ્રા ધાત્રી કુલત્થવર્ણોઽશ્મા ।
માહેન્દ્રી વહતિ શિરા ભવતિ સફેનં સદા તોયમ્ ॥

અહિરિપુપતિકાન્તાતાતસંબદ્ધકાન્તા- હરતનયનિહન્તૃપ્રાણદાતૃધ્વજસ્ય ।
સખિસુતસુતકાન્તાતાતસમ્પૂજ્યકાન્તા- પિતૃશિરસિ પતન્તી જાહ્નવી નઃ પુનાતુ ॥

અહિરિવ જનયોગં સર્વદા વર્જયેદ્ યઃ કુણમિવ વસુ નારીં ત્યક્તકામો વિરાગી ।
વિષમિવ વિષયાર્થાન્ મન્યમાનો દુરન્તાઞ્ જયતિ પરમહંસો મુક્તિભાવં સમેતિ ॥

અહિર્બિડાલો જામાતા એડકા ચ સપુત્રિણી ।
આત્મભાગ્યં ન પશ્યન્તિ ભાગિનેયસ્તુ પઞ્ચમઃ ॥

અહીનકાલં રાજાર્થં સ્વાર્થં પ્રિયહિતૈઃ સહ ।
પરાર્થં દેશકાલે ચ બ્રૂયાદ્ ધર્માર્થસંહિતમ્ ॥

અહીનભુજગાધીશવપુર્વલયકઙ્કણમ્ ।
શૈલાદિનન્દિચરિતં ક્ષતકન્દર્પદર્પકમ્ ॥

વૃષપુંગવલક્ષ્માણં શિખિપાવકલોચનમ્ ।
સસર્વમઙ્ગલં નૌમિ પાર્વતીસખમીશ્વરમ્ ॥

અહીન્દ્રાન્ પાતાલાદ્ વિષમિવ નિમજ્જ્યોદ્ધરતિ યઃ ય આરુહ્ય સ્વર્ગં કવલયતિ સેન્દ્રાન્ સુરગણાન્ ।
મહીં ભ્રાન્ત્વા ભ્રાન્ત્વા રઘુનલનૃપા યેન વિજિતાઃ સ મૃત્યુઃ કાલં ન ક્ષમત ઇતિ મા કાર્ષ્ટ મનસિ ॥

અહૃતહૃદયાઃ સન્તઃ સત્યં બ્રવીમિ નિશમ્યતાં વિપિનમધુના ગત્વા વાસો મૃગૈઃ સહ કલ્પ્યતામ્ ।
સુજનચરિતધ્વંસિન્યસ્મિન્ ખલોદયશાલિનિ પ્રભવતિ કલૌ નાયં કાલો ગૃહેષુ ભવાદૃશામ્ ॥

અહેતુઃ પક્ષપાતો યસ્ તસ્ય નાસ્તિ પ્રતિક્રિયા ।
સ હિ સ્નેહાત્મકસ્તન્તુર્ અન્તર્ભૂતાનિ સીવ્યતિ ॥

અહેતુ ભ્રૂકુટિં નૈવ સદા કુર્વીત પાર્થિવઃ ।
વિના દોષેણ યો ભૃત્યાન્ રાજા ધર્મેણ પાલયેત્ ॥

અહેરિવ ગુણાદ્ભીતો મિષ્ટાન્નાદ્યા વિષાદિવ ।
રાક્ષસીભ્ય ઇવ સ્ત્રીભ્યઃ સ વિદ્યામધિગચ્છતિ ॥

અહો અનૌચિતીયં તે હૃદિ શુદ્ધેઽપ્યશુદ્ધવત્ ।
અઙ્કઃ ખલૈરિવાકલ્પિ નખૈસ્તીક્ષ્ણમુખૈર્મમ ॥