મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4043-4062

અહં રથાઙ્ગનામેવ પ્રિયા સહચરીવ મે ।
અનનુજ્ઞાતસંપર્કા ધારિણી રજનીવ નૌ ॥

અહં વો રક્ષિતેત્યુક્ત્વા યો ન રક્ષતિ ભૂમિપઃ ।
સ સંહત્ય નિહન્તવ્યઃ શ્વેવ સોન્માદ આતુરઃ ॥

અહં સદા પ્રાણસમં મહીભુજામ્ અયં તુ માં વેત્તિ નૃપસ્તૃણોપમમ્ ।
ઇતીવ કર્ણેષુ સુવર્ણમર્થિનાં સ્વખેદમાખ્યાતુમભૂત્ કૃતાસ્પદમ્ ॥

અહં હિ સંમતો રાજ્ઞો ય એવં મન્યતે કુધીઃ ।
બલીવર્દઃ સ વિજ્ઞેયો વિષાણપરિવર્જિતઃ ॥

અહન્યહનિ બોદ્ધવ્યં કિમદ્ય સુકૃતં કૃતમ્ ।
દત્તં વા દાપિતં વાપિ વાક્સાહ્યમપિ વાક્કૃતમ્ ॥

અહન્યહનિ ભૂતાનિ ગચ્છન્તિ ચરમાલયમ્ ।
શેષાઃ સ્થાવરમિચ્છન્તિ કિમાશ્ચર્યમતઃપરમ્ ॥

અહન્યહનિ ભૂતાનિ સૃજત્યેવ પ્રજાપતિઃ ।
અદ્યાપિ ન સૃજત્યેકં યોઽર્થિનં નાવમન્યતે ॥

અહન્યહનિ યાચન્તં કોઽવમન્યેદ્ ગુરું યથા ।
માર્જનં દર્પણસ્યેવ યઃ કરોતિ દિને દિને ॥

અહન્યહન્યાત્મન એવ તાવજ્ જ્ઞાતું પ્રમાદસ્ખલિતં ન શક્યમ્ ।
પ્રજાસુ કઃ કેન પથા પ્રયાતીત્ય્ અશેષતો વેદિતુમસ્તિ શક્તિઃ ॥

અહમપિ પરેઽપિ કવયસ્ તથાપિ મહદન્તરં પરિજ્ઞેયમ્ ।
ઐક્યં રલયોર્યદ્યપિ તત્ કિં કરભાયતે કલભઃ ॥

અહમસ્મિ નીલકણ્ઠસ્ તવ ખલુ તુષ્યામિ શબ્દમાત્રેણ ।
નાહં જલધર ભવતશ્ ચાતક ઇવ જીવનં યાચે ॥

અહમહમિકાબદ્ધોત્સાહં રતોત્સવશંસિનિ પ્રસરતિ મુહુઃ પ્રૌઢસ્ત્રીણાં કથામૃતદુર્દિને ।
કલિતપુલકા સદ્યઃ સ્તોકોદ્ગતસ્તનકોરકે વલયતિ શનૈર્બાલા વક્ષઃસ્થલે તરલાં દૃશમ્ ॥

અહમિવ દિનલક્ષ્મીઃ પ્રોષિતપ્રાણનાથા ત્વમિવ પથિક પન્થા મુક્તપાન્થાનુબન્ધઃ ।
અયમપિ પરદેશઃ સોઽપિ યત્રાસિ ગન્તા મદનમધુરમૂર્તે કિં વૃથા સત્વરોઽસિ ॥

અહમિવ શૂન્યમરણ્યં વયમિવ તનુતાં ગતાનિ તોયાનિ ।
અસ્માકમિવોચ્છ્વાસા દિવસા દીર્ઘાશ્ચ તપ્તાશ્ચ ॥

અહમિહ કૃતવિદ્યો વેદિતા સત્કલાનાં ધનપતિરહમેકો રૂપલાવણ્યયુક્તઃ ।
ઇતિ કૃતગુરુગર્વઃ ખિદ્યતે કિં જનોઽયં કતિપયદિનમધ્યે સર્વમેતન્ન કિંચિત્ ॥

અહમિહ સ્થિતવત્યપિ તાવકી ત્વમપિ તત્ર વસન્નપિ મામકઃ ।
ન તનુસંગતમાર્ય સુસંગતં હૃદયસંગતમેવ સુસંગતમ્ ॥

અહમેકો ન મે કશ્ચિન્ નાહમન્યસ્ય કસ્યચિત્ ।
ન તં પશ્યામિ યસ્યાહં ન હિ સોઽસ્તિ ન યો મમ ॥

અહમેત્ય પતઙ્ગવર્ત્મના પુનરઙ્કાશ્રયણી ભવામિ તે ।
ચતુરૈઃ સુરકામિનીજનૈઃ પ્રિય યાવન્ન વિલોભ્યસે દિવિ ॥

અહમેવ ગુરુઃ સુદારુણાનામ્ ઇતિ હાલાહલ તાત મા સ્મ દૃપ્યઃ ।
નનુ સન્તિ ભવાદૃશાનિ ભૂયો ભુવનેઽસ્મિન્ વચનાનિ દુર્જનાનામ્ ॥

અહમેવ બલી ન ચાપર ઇતિ બુદ્ધિઃ પ્રલયંકરી નૃણામ્ ।
નહિ સન્તિ મહીતલે કતિ પ્રબલૈર્યે વિજિતા બલોદ્ધતાઃ ॥