મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 3883-3902

અસ્થાને હ્યપિ ચ સ્થાને સતતં ચાનુગામિનિ ।
ક્રુદ્ધો દણ્ડાન્ પ્રણયતિ વિવિધાંસ્તેજસા વૃતઃ ॥

અસ્થિક્ષોદવતીવ કુન્દમુકુલૈઃ ફુલ્લૈઃ પલાશદ્રુમૈઃ સાઙ્ગારપ્રકરેવ ધૂમકલુષેવોત્પાતિભિઃ ષટ્પદૈઃ ।
રક્તાક્ષદ્યુતિભિઃ સશેષદહનાલાતેવ પુંસ્કોકિલૈર્ દૃષ્ટા પ્રાણસમાચિતેવ પથિકૈરારાદ્ વનાન્તસ્થલી ॥

અસ્થિ નાસ્તિ શિરો નાસ્તિ બાહુરસ્તિ નિરઙ્ગુલિઃ ।
નાસ્તિ પાદદ્વયં ગાઢમ્ અઙ્ગમાલિઙ્ગતિ સ્વયમ્ ॥

અસ્થિરં જીવિતં લોકે યૌવનં ધનમસ્થિરમ્ ।
અસ્થિરં પુત્રદારાદિ ધર્મઃ કીર્તિર્દ્વયં સ્થિરમ્ ॥

અસ્થિરઃ કુલસંબન્ધઃ સદા વિદ્યા વિવાદિની ।
મદો મોહાય મિથ્યૈવ મુહૂર્તનિધનં ધનમ્ ॥

અસ્થિરમનેકરાગં ગુણરહિતં નિત્યવક્રદુષ્પ્રાપમ્ ।
પ્રાવૃષિ સુરેન્દ્રચાપં વિભાવ્યતે યુવતિચિત્તમિવ ॥

અસ્થિરેણ શરીરેણ સ્થિરં કર્મ સમાચરેત્ ।
અવશ્યમેવ યાસ્યન્તિ પ્રાણાઃ પ્રાઘૂર્ણકા ઇવ ॥

અસ્થિવદ્ દધિવચ્ચૈવ શઙ્ખવદ્ બકવત્ તથા ।
રાજંસ્તવ યશો ભાતિ પુનઃ સંન્યાસિદન્તવત્ ॥

અસ્થિષ્વર્થાઃ સુખં માંસે ત્વચિ ભોગાઃ સ્ત્રિયોઽક્ષિષુ ।
ગતૌ યાનં સ્વરે ચાજ્ઞા સર્વં સત્ત્વે પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

અસ્થિસ્થૂણં સ્નાયુયુતં માંસશોણિતલેપનમ્ ।
ચર્માવનદ્ધં દુર્ગન્ધિ પૂર્ણં મૂત્રપુરીષયોઃ ॥

જરાશોકસમાવિષ્ટં રોગાયતનમાતુરમ્ ।
રજસ્વલમનિત્યં ચ ભૂતાવાસમિમં ત્યજેત્ ॥

નદીકૂલં યથા વૃક્ષં વૃક્ષં વા શકુનિર્યથા ।
તથા ત્યજન્નિમં દેહં કૃચ્છ્રાદ્ ગ્રાહાદ્ વિમુચ્યતે ॥

અસ્થીનિ મજ્જા શુક્લં ચ પિતુરંશાસ્ત્રયો મતાઃ ।
રક્તં રોમાણિ પલલમ્ અંશા માતુરમી મતા ॥

અસ્થીન્યસ્થીન્યજિનમજિનં ભસ્મ ભસ્મેન્દુરિન્દુર્ ગઙ્ગા ગઙ્ગોરગ ઉરગ ઇત્યાકુલાઃ સંભ્રમેણ ।
ભૂષાવેષોપકરણગણપ્રાપણવ્યાપૃતાનાં નૃત્તારમ્ભપ્રણયિનિ શિવે પાન્તુ વાચો ગણાનામ્ ॥

અસ્નાતાશી મલં ભુઙ્ક્તે અજપી પૂયભક્ષણમ્ ।
અહુતાશી વિષં ભુઙ્ક્તે અદાતા વિષમશ્નુતે ॥

અસ્પૃશ્યસંગતિમિહ પ્રવિધાય સોઢા દણ્ડાહતીઃ પટહ બન્ધમપિ પ્રપદ્ય ।
દોષં પ્રકાશયસિ યત્પ્રતિરથ્યમેવ લોકસ્ય તદ્વિમુખતાં પ્રકટીકરોષિ ॥

અસ્પૃશ્યોઽસ્તુ મલીમસોઽસ્ત્વનિયતાહારોઽસ્ત્વતોઽપ્યુદ્ભટૈર્ દોષૈરસ્તુ પરઃશતૈઃ પરિવૃતઃ કાકસ્તતઃ કા ક્ષતિઃ ।
ભુઙ્ક્તે ભોજ્યમુપસ્થિતં સમુપહૂયૈવ સ્વયં બાન્ધવાન્ યઃ સીદન્ ક્ષુધયા વિચિન્તય તતો ધન્યશ્ચ પુણ્યશ્ચ કઃ ॥

અસ્પૃષ્ટે રાહુભીત્યાહનિ નિશિ ચ સમે કલ્મષચ્છાયયોને હાસત્રાસાદ્ વિદૂરે સમુપચિતવિભાવૈભવે હૃદ્યગન્ધે ।
પાથોદાચ્છાદહીને ધરણિતલગતાદુર્લભે સર્વલોકા- હ્લાદં ચાપ્યાદધાને સુમુખિ તવ મુખૌપમ્યલેશઃ સુધાંશૌ ॥

અસ્મત્પૂર્વૈઃ સુરપતિહૃતં દ્રષ્ટુકામૈસ્તુરઙ્ગં ભિત્ત્વા ક્ષોણીમગણિતબલૈઃ સાગરો વર્ધિતાત્મા ।
સત્કારાર્થં તવ યદિ ગિરીનાદિશેદ્ ગુપ્તપક્ષા ન શ્રાન્તોઽપિ પ્રણયમુચિતં નૈવ બન્ધોર્વિહન્યાઃ ॥

અસ્મત્પ્રયાણસમયે કુરુ મઙ્ગલાનિ કિં રોદિષિ પ્રિયતમે વદ કારણં મે ।
ભોઃ પ્રાણનાથ વિરહાનલતીવ્રતાપ- ધૂમેન વારિ ગલિતં મમ લોચનાનામ્ ॥