મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 3743-3762

અસારે બત સંસારે કર્મતન્ત્રઃ શરીરિણામ્ ।
જાયન્તે પ્રિયસંયોગા વિયોગે હૃદયચ્છિદઃ ॥

અસારે સંસારે વિષમવિષપાકે નૃપસુખે કૃતાન્તેનાચાન્તે પ્રકૃતિચપલે જીવિતબલે ।
ધ્રુવાપાયે કાયે વિષયમૃગતૃષ્ણાહતહૃદઃ ક્ષરપ્રાણૈઃ પ્રાણાનહહ પરિમુષ્ણન્તિ કુધિયઃ ॥

અસારે સંસારે સુમતિશરણે કાવ્યકરણે યથેષ્ટં ચેષ્ટન્તે કતિ ન કવયઃ સ્વસ્વરુચયઃ ।
પરં દુગ્ધસ્નિગ્ધં મધુરરચનં યસ્તુ વચનં પ્રસૂતે બ્રૂતે વા ભવતિ વિરલઃ કોઽપિ સરલઃ ॥

અસારો નિર્ગુણો વક્રશ્ ચિત્રરૂપતયાન્વિતઃ ।
અવાપ ન ચિરાદ્ ભ્રંશં શક્રચાપઃ ખલો યથા ॥

અસાવધાને પાણ્ડિત્યં ક્રયક્રીતં ચ મૈથુનમ્ ।
ભોજનં ચ પરાધીનં તિસ્રઃ પુંસાં વિડમ્બનાઃ ॥

અસાવનાસ્થાપરયાવધીરિતઃ સરોરુહિણ્યા શિરસા નમન્નપિ ।
ઉપૈતિ શુષ્યન્ કલમઃ સહામ્ભસા મનોભુવા તપ્ત ઇવાભિપાણ્ડુતામ્ ॥

અસાવનુપનીતોઽપિ વેદાનધિજગે ગુરોઃ ।
સ્વભાવશુદ્ધઃ સ્ફટિકો ન સંસ્કારમપેક્ષતે ॥

અસાવન્તશ્ચઞ્ચદ્વિકચનવલીલાબ્જયુગલ- સ્તલસ્ફૂર્જત્કમ્બુર્વિલસદલિસંઘાત ઉપરિ ।
વિના દોષાસઙ્ગં સતતપરિપૂર્ણાખિલકલઃ કુતઃ પ્રાપ્તશ્ચન્દ્રો વિગલિતકલઙ્કઃ સુમુખિ તે ॥

અસાવહં લોહમયી સ યસ્યાઃ ક્રૂરઃ સખિ પ્રસ્તર એષ કાન્તઃ ।
આકર્ષકદ્રાવકચુમ્બકેષુ નૈકોઽપ્યસૌ ભ્રામક ઇત્યવૈહિ ॥

અસાવુદયમારૂઢઃ કાન્તિમાન્ રક્તમણ્ડલઃ ।
રાજા હરતિ લોકસ્ય હૃદયં મૃદુભિઃ કરૈઃ ॥

અસાવુદ્વેલલાવણ્યરત્નાકરસમુદ્ભવઃ ।
જગદ્વિજયમાઙ્ગલ્યશઙ્ખઃ કુસુમધન્વનઃ ॥

અસાવેકદ્વિત્રિપ્રભૃતિપરિપાટ્યા પ્રકટયન્ કલાઃ સ્વૈરં સ્વૈરં નવકમલકન્દાઙ્કુરરુચઃ ।
પુરન્ધ્રીણાં પ્રેયોવિરહદહનોદ્દીપિતદૃશાં કટાક્ષેભ્યો બિભ્યન્નિભૃતમિવ ચન્દ્રોઽભ્યુદયતે ॥

અસિઃ શરા વર્મ ધનુશ્ચ નોચ્ચકૈર્ વિવિચ્ય કિં પ્રાર્થિતમીશ્વરેણ તે ।
અથાસ્તિ શક્તિઃ કૃતમેવ યાચ્ઞયા ન દૂષિતઃ શક્તિમતાં સ્વયંગ્રહઃ ॥

અસિજીવી મષીજીવી દેવલો ગ્રામયાજકઃ ।
ધાવકઃ પાચકશ્ચૈવ ષડ્ વિપ્રાઃ શૂદ્રજાતયઃ ॥

અસિતખુરચતુષ્કઃ શ્યામલગ્રન્થિપાદઃ સ્રવતિ કરસમીપે મૂત્રધારાં સવેગામ્ ।
દશનચલખલીનઃ કુક્કુટસ્કન્ધબન્ધઃ કિટિવરકઠિનોરુર્દૂરગઃ સ્યાત્ તુરુઙ્ગઃ ॥

અસિતગિરિસમં સ્યાત્ કજ્જલં સિન્ધુપાત્રે સુરતરુવરશાખા લેખની પત્રમુર્વી ।
લિખતિ યદિ ગૃહીત્વા શારદા સર્વકાલં તદપિ તવ ગુણાનામીશ પારં ન યાતિ ॥

અસિતનયનલક્ષ્મીં લક્ષયિત્વોત્પલેષુ ક્વણિતકનકકાઞ્ચીં મત્તહંસસ્વનેષુ ।
અધરરુચિરશોભાં બન્ધુજીવે પ્રિયાણાં પથિકજન ઇદાનીં રોદિતિ ભ્રાન્તચિત્તઃ ॥

અસિતભુજગભીષણાસિપત્રો રુહરુહિકાહિતચિત્તતૂર્ણચારઃ ।
પુલકિતતનુરુત્કપોલકાન્તિઃ પ્રતિભટવિક્રમદર્શનેઽયમાસીત્ ॥

અસિતભુજગશિશુવેષ્ટિતમ્ અભિનવમાભાતિ કેતકીકુસુમમ્ ।
આયસવલયાલંકૃત- વિષાણમિવ દન્તિનઃ પતિતમ્ ॥

અસિતમેકસુરાશિતમપ્યમૂન્ ન પુનરેષ વિધુર્વિશદં વિષમ્ ।
અપિ નિપીય સુરૈર્જનિતક્ષયં સ્વયમુદેતિ પુનર્નવમાર્ણવમ્ ॥