મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 3563-3582

અશ્વા યસ્ય જયસ્તસ્ય યસ્યાશ્વાસ્તસ્ય મેદિની ।
અશ્વા યસ્ય યશસ્ તસ્ય યસ્યાશ્વાસ્ તસ્ય કાઞ્ચનમ્ ॥

અશ્વારૂઢં પયઃપાનં ગજારૂઢં તુ મૈથુનમ્ ।
શિબિકીમર્દનં ચૈવ પાદચારી તુ ભોજનમ્ ॥

અશ્વારૂઢં યતિં દૃષ્ટ્વા ખટ્વારૂઢાં રજસ્વલામ્ ।
સકેશાં વિધવાં દૃષ્ટ્વા સચૈલં સ્નાનમાચરેત્ ॥

અશ્વાશ્ચતુષ્કોટિમિતા લક્ષાણ્યેકાદશૈવ ચ ।
સપ્તત્રિંશત્સહસ્રાણિ તથા શતચતુષ્ટયમ્ ॥

સપ્તતિશ્ચૈવ સંખ્યાતાઃ પ્રોચ્યન્તે પત્તયસ્તતઃ ।
ષટ્કોટ્યોઽશીતિલક્ષાણિ પઞ્ચાધિકમિતાનિ ચ ॥

દ્વિષષ્ટિ ચ સહસ્રાણિ તથા શતચતુષ્ટયમ્ ।
પઞ્ચાશદિતિ સંખ્યાતા મહાક્ષૌહિનિકા બુધૈઃ ॥

અશ્વિનીમૈત્રરેવત્યો મૃગો મૂલં પુનર્વસુઃ ।
પુષ્યો જ્યેષ્ઠા તથા હસ્તઃ પ્રસ્થાને શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે ॥

અશ્વિની સૂયતે વત્સં કામધેનુસ્તુરંગમમ્ ।
તથૈવ સાગરો વહ્નિં યથા રાજા તથા પ્રજા ॥

અશ્વીયે યમવાહનસ્ય નકુલસ્યાશીવિષાણાં કુલે માર્જારસ્ય ચ મૂષકેષુ ઘટતે યા પ્રીતિરાત્યન્તિકી ।
ક્ષીણેઽર્થે વિધુરેષુ બન્ધુષુ દૃઢે લોકાપવાદે શનૈર્ જ્ઞેયા કામિજનેષુ સૈવ ગણિકાવર્ગસ્ય નૈસર્ગિકી ॥

અશ્વે જવો વૃષે ધૌર્યં મણૌ કાન્તિઃ ક્ષમા નૃપે ।
હાવભાવૌ ચ વેશ્યાયાં ગાયકે મધુરસ્વરઃ ॥

દાતૃત્વં ધનિકે શૌર્યં સૈનિકે બહુદુગ્ધતા ।
ગોષુ દમસ્તપસ્વિષુ વિદ્વત્સુ વાવદૂકતા ॥

સભ્યેષ્વપક્ષપાતસ્તુ તથા સાક્ષિષુ સત્યવાક્ ।
અનન્યભક્તિર્ભૃત્યેષુ સુહિતોક્તિશ્ચ મન્ત્રિષુ ॥

મૌનં મૂર્ખેષુ ચ સ્ત્રીષુ પાતિવ્રત્યં સુભૂષણમ્ ।
મહાદુર્ભૂષણં ચૈતદ્ વિપરીતમમીષુ ચ ॥

અશ્વૈર્યાનં યાનં સ્ત્રીભિર્ લીલૈવ પ્રોચ્યતે લીલા ।
માંસાં ભુક્તં ભુક્તં ચાન્યદ્ અયાનમલીલાભુક્તમ્ ॥

અષ્ટકુલાચલસપ્તસમુદ્રા બ્રહ્મપુરંદરદિનકરરુદ્રાઃ ।
ન ત્વં નાહં નાયં લોકસ્ તદપિ કિમર્થં ક્રિયતે શોકઃ ॥

અષ્ટધા દેવતાયોનિસ્ તિર્યગ્યોનિશ્ચ પઞ્ચધા ।
એકધા માનુષી યોનિર્ ઇમે ભૂતાશ્ચતુર્દશ ॥

અષ્ટપાદશ્ચતુષ્કર્ણો દ્વિમુખી દ્વિમુખસ્તથા ।
રાજદ્વારે પઠેદ્ ઘોરો ન ચ દેવો ન રાક્ષસઃ ॥

અષ્ટમં બ્રહ્મરન્ધ્રં સ્યાત્ પરં નિર્વાણસૂચકમ્ । તદ્ધ્યાત્વા સૂચિકાગ્રાભં ધૂમાકારં વિમુચ્યતે ।
તચ્ચ જાલંધરં જ્ઞેયં મોક્ષદં લીનચેતસામ્ ॥ અષ્ટમી ચ અમાવાસ્યા વર્જનીયા ચતુર્દશી ।

પૂર્ણિમાર્ધદિનં યાવન્ નિષિદ્ધા સર્વકર્મસુ ॥

અષ્ટમી હન્ત્યુપાધ્યાયં શિષ્યં હન્તિ ચતુર્દશી ।
આમાવાસ્યોઽભયં હન્તિ પ્રતિપત્ પાઠનાશિની ॥