મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 3523-3542

અશ્માતકસ્ય વામે બદરી વા દૃશ્યતેઽહિનિલયો વા ।
ષડ્ભિરુદગ્વાસ્ય કરૈઃ સાર્ધે પુરુષત્રયે તોયમ્ ॥

અશ્માનમપ્યુપાયેન લોહં વા જરયેન્ નરઃ ।
ન તુ કશ્ચિદ્ ઉપાયોઽસ્તિ બ્રહ્મસ્વં યેન જીર્યતે ॥

અશ્માપ્યહૃદયો યસ્ય ગુણસારં પરીક્ષતે ।
ઉચિતૈવ સુવર્ણસ્ય તસ્યાગ્નિપતને રુચિઃ ॥

અશ્રદ્ધયા હુતં દત્તં તપસ્તપ્તં કૃતં ચ યત્ ।
અસદિત્યુચ્યતે પાર્થ ન ચ તત્ પ્રેત્ય નો ઇહ ॥

અશ્રદ્ધાદર્શનં ભાન્તિર્ દુઃખં ચ ત્રિવિધં તતઃ ।
દૌર્મનસ્યમયોગ્યેષુ વિષયેષુ ચ યોગતા ॥

અશ્રદ્ધેયં ન વક્તવ્યં પ્રત્યક્ષમપિ યદ્ ભવેત્ ।
યથા વાનરસંગીતં તથૈવ પ્લવતે શિલા ॥

અશ્રાન્તં દૃઢયન્ત્રણેન કુચયોરત્યક્તકાઠિન્યયોર્ આબદ્ધસ્ફુટમણ્ડલોન્નતિમિલચ્ચોલં વિમુચ્યોરસઃ ।
નીવીવિચ્છુરિતં વિધાય તમમું વામસ્તનાલમ્બિનીં વેણીં પાણિનખાઞ્ચલૈઃ શિથિલયત્યાક્રમ્ય પીઠં પદા ॥

અશ્રાન્તવિશ્રાણિતયજ્ઞયૂપ- સ્તમ્ભાવલીર્દ્રાગવલમ્બમાનઃ ।
યસ્ય સ્વભાવાદ્ ભુવિ સંચચાર કાલક્રમાદેકપદોઽપિ ધર્મઃ ॥

અશ્રાન્તશ્રુતિપાઠપૂતરસનાવિર્ભૂતભૂરિસ્તવા- જિહ્મબ્રહ્મમુખૌઘવિઘ્નિતનવસ્વર્ગક્રિયાકેલિના ।
પૂર્વં ગાધિસુતેન સામિઘટિતા મુક્તા નુ મન્દાકિની યત્પ્રાસાદદુકૂલવલ્લિરનિલાન્દોલૈરખેલદ્દિવિ ॥

અશ્રાન્તિર્બન્ધુતાં ધત્તે કષ્ટં નષ્ટસ્ય નશ્વરઃ ।
સ્કન્ધેન પઙ્ગુના પઙ્ગુર્ નહિ વર્ત્મનિ નીયતે ॥

અશ્રાવિ ભૂમિપતિભિઃ ક્ષણવીતનિદ્રૈર્ અશ્નન્ પુરો હરિતકં મુદમાદધાનઃ ।
ગ્રીવાગ્રલોલકલકિઙ્કિણિકાનિનાદ- મિશ્રં દધદ્દશનચર્ચુરશબ્દમશ્વઃ ॥

અશ્રુચ્છલેન સુદૃશો હુતપાવકધૂમકલુષાક્ષ્યાઃ ।
અપ્રાપ્ય માનમઙ્ગે વિગલતિ લાવણ્યવારિપૂર ઇવ ॥

અશ્રુતમિવ ખલજલ્પિતમ્ અદૃષ્ટમિવ ગુરુમુખેન્દુમાલિન્યમ્ ।
અગણિતનિજાપમાનં ભામિનિ ભવદર્થમચ્યુતઃ સહતે ॥

અશ્રુતશ્ચ સમુન્નદ્ધો દરિદ્રશ્ચ મહામનાઃ ।
અર્થાશ્ચાકર્મણા પ્રેપ્સુર્ મૂઢ ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ ॥

અશ્રુભિઃ પાદ્યમાકલ્પ્ય પ્રણીય હૃદયાસનમ્ ।
ઉપેતે દયિતે કાન્તા પરિષ્વઙ્ગમુપાનયત્ ॥

અશ્વં નૈવ ગજં નૈવ વ્યાઘ્રં નૈવ ચ નૈવ ચ ।
અજાપુત્રં બલિં દદ્યાદ્ દેવો દુર્બલઘાતકઃ ॥

અશ્વં સ્નાતં ગજં મત્તં વૃષભં કામમોહિતમ્ ।
શૂદ્રમક્ષરસંયુક્તં દૂરતઃ પરિવર્જયેત્ ॥

અશ્વઃ શસ્ત્રં શાસ્ત્રં વીણા વાણી નરશ્ચ નારી ચ ।
પુરુષવિશેષં પ્રાપ્તા ભવન્ત્યયોગ્યાશ્ચ યોગ્યાશ્ચ ॥

અશ્વઃ સુપ્તો ગજો મત્તો ગાવઃ પ્રથમસૂતિકાઃ ।
અન્તઃપુરગતો રાજા દૂરતઃ પરિવર્જયેત્ ॥

અશ્વગન્ધાપલં ત્રિંશચ્ ચૂર્ણયિત્વા વિચક્ષણઃ ।
વૃદ્ધદારુકચૂર્ણેન સમભાગં ચ કારયેત્ ॥