મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2883-2902

અરે રામાહસ્તાભરણ ભસલશ્રેણિશરણ સ્મરક્રીડાવ્રીડાશમન વિરહિપ્રાણદમન ।
સરોહંસોત્તંસ પ્રચલદલ નીલોત્પલ સખે સખેદોઽહં મોહં શ્લથય કથય ક્વેન્દુવદન ॥

અરે વદ હરેર્નામ ક્ષેમધામ ક્ષણે ક્ષણે ।
બહિઃ સરતિ નિઃશ્વાસે વિશ્વાસઃ કઃ પ્રવર્તતે ॥

અરૈઃ સંધાર્યતે નાભિર્ નાભૌ ચારાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
સ્વામિસેવકયોરેવં વૃત્તિચક્રં પ્રવર્તતે ॥

અરોદિ મધુપૈર્ભૃશં કમલમાલયા મીલિતં વ્યકમ્પિ જલવીચિભિર્વિદલિતં મુખં કૈરવૈઃ ।
વિલોક્ય રજનૌ હ્રદે વિરહિકોકશોકં ઘનં પરવ્યસનકાતરાઃ કિમિવ કુર્વતે સાધવઃ ॥

અર્કકર્પાસયોર્મૂલં જલપીતં જયેદ્વિષમ્ ।
પટોલમૂલનસ્યેન કાલદષ્ટોઽપિ જીવતિ ॥

અર્કચ્છાયં તિરયતિ સુધાલિપ્તવિદ્યુન્મતલ્લી ચક્રપ્રખ્યં મહતિ સુષમામણ્ડલે દૂરમગ્નમ્ ।
રક્તાદર્શપ્રતિફલમિવ શ્રીસદઙ્ગં વહન્તી દૃષ્ટા કાચિત્ તરલનયના દેવતેવ સ્મરસ્ય ॥

અર્કાઃ કિં ફલસંચયેન ભવતાં કિં વઃ પ્રસૂનૈર્નવૈઃ કિં વા ભૂરિલતાચયેન મહતા ગોત્રેણ કિં ભૂયસા ।
યેષામેકતમો બભૂવ સ પુનર્નૈવાસ્તિ કશ્ચિત્ કુલે છાયાયામુપવિશ્ય યસ્ય પથિકાસ્તૃપ્તિં ફલૈઃ કુર્વતે ॥

અર્કાઃ કેચન કેચિદક્ષતરવઃ કેચિદ્દલક્ષ્મારુહાઃ નિમ્બાઃ કેચન કેચિદત્ર વિપિને ક્રૂરાઃ કરીરદ્રુમાઃ ।
માકન્દો મકરન્દતુન્દિલમિલદ્ભૃઙ્ગાલિશૃઙ્ગારિતઃ કોઽપ્યત્રાસ્તિ ન મિત્ર યત્ર તનુતે કર્ણામૃતં કોકિલઃ ॥

અર્કાભિમુખ્યસલિલસ્થિતિસાધનાનિ રક્તામ્બુજસ્ય ફલિતાન્યધુના તપાંસિ ।
યદ્ભીરુ તસ્ય પરિભૂતિકરં પદં ત્વં લાક્ષારસાન્તરિતરાગમિદં કરોષિ ॥

અર્ઘાયામ્બુધિરિન્દુમણ્ડલમપિ શ્રીચન્દનં તણ્ડુલાસ્ તારા બિલ્વદલં નભઃસુરધુની ધૂપઃ પ્રદીપો રવિઃ ।
ખેટાઃ પઞ્ચફલાનિ કિં ચ કકુભસ્તામ્બૂલમારાત્રિકં મેરુઃ શ્રીજગતીપતે તવ યશોયોગેશ્વરસ્યાર્ચને ॥

અર્ઘ્યં દત્ત્વાથ દેવાય ભાસ્કરાય સમાહિતઃ ।
તતોઽલંકૃતગાત્રઃ સન્ વૃત્તમાલોક્ય મન્ત્રવત્ ॥

અર્ઘ્યમર્ઘ્યમિતિ વાદિનં નૃપં સોઽનવેક્ષ્ય ભરતાગ્રજો યતઃ ।
ક્ષત્રકોપદહનાર્ચિષં તતઃ સંદધે દૃશમુદગ્રતારકામ્ ॥

અર્ચકસ્ય તપોયોગાદ્ અર્ચનસ્યાતિશાયનાત્ ।
આભિરૂપ્યાચ્ચ મૂર્તીનાં દેવઃ સાંનિધ્યમૃચ્છતિ ॥

અર્ચામઃ સતતં ગણાધિપમથાપ્યાખૂન્ નિહન્મઃ શતં ધ્યાયામો હૃદિ ભૈરવં તદપિ તુ પ્રોત્સારયામઃ શુનઃ ।
ભૂતેશં પ્રણુમસ્તથાપિ શતશો ભૂતાન્ નિગૃહ્ણીમહે નહ્યેકસ્ય ગુણઃ પરસ્ય મહતો દોષાનપિ પ્રોર્ણુતે ॥

અર્ચામીતિ ધિયા યદેવ કુસુમં ક્ષિપ્ત્વા જનો મુચ્યતે વિધ્યામીતિ ધિયા તદેવ વિકિરન્ ભસ્મીકૃતો મન્મથઃ ।
ઇત્યાભ્યન્તરવૃત્તિમાત્રરસિકો બાહ્યાનપેક્ષશ્ચ યઃ સ સ્વામી મમ દૈવતં તદિતરો નામ્નાપિ નામ્નાયતે ॥

અર્ચિર્માલાકરાલાદ્દિવમભિલિહતો દાવવહ્નેરદૂરાદ્ ઉડ્ડીયોડ્ડીય કિંચિચ્છલભકવલનાનન્દમન્દપ્રચારાઃ ।
અગ્રેઽગ્રે સંરટન્તઃ પ્રચુરતરમસીપાતદુર્લક્ષધૂમ્રા ધૂમ્યાટાઃ પર્યટન્તિ પ્રતિવિટપમમી નિષ્ઠુરાઃ સ્વસ્થલીષુ ॥

અર્ચિષ્મન્તિ વિદાર્ય વક્ત્રકુહરાણ્યાસૃક્કણો વાસુકેસ્ તર્જન્યા વિષકર્બુરાન્ ગણયતઃ સંસ્પૃશ્ય દન્તાઙ્કુરાન્ ।
એકં ત્રીણિ નવાષ્ટ સપ્ત ષડિતિ વ્યસ્તાસ્તસંખ્યાક્રમા વાચઃ શક્તિધરસ્ય શૈશવકલાઃ કુર્વન્તુ વો મઙ્ગલમ્ ॥

અર્ચ્યે વિષ્ણૌ શિલાધીર્ગુરુષુ નરમતિર્વૈષ્ણવે જાતિબુદ્ધિર્ વિષ્ણોર્વા વૈષ્ણવાનાં કલિમલમથને પાદતીર્થેઽમ્બુબુદ્ધિઃ ।
શ્રીવિષ્ણોર્નામ્નિ મન્ત્રે સકલકલુષહે શબ્દસામાન્યબુદ્ધિર્ વિષ્ણૌ સર્વેશ્વરેશે તદિતરસમધીર્યસ્ય વા નારકી સઃ ॥

અર્જયેજ્જ્ઞાનમર્થાંશ્ચ પુમાનમરવત્ સદા ।
કેશેષ્વિવ ગૃહીતઃ સન્ મૃત્યુના ધર્મમાચરેત્ ॥

અર્જિતં સ્વેન વીર્યેણ નાન્યમાશ્રિત્ય કંચન ।
ફલશાકમપિ શ્રેયો ભોક્તું હ્યકૃપણં ગૃહે ॥