મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2763-2782

અયિ રોષમુરીકરોષિ નો ચેત્ કિમપિ ત્વાં પ્રતિ વારિધે વદામઃ ।
જલદેન તવાર્થિના વિમુક્તાન્ય્ અપિ તોયાનિ મહાન્ ન હા જહાસિ ॥

અયિ લઙ્ઘિતમર્યાદ સ્મર સ્મર હરાનલમ્ ।
દગ્ધં દગ્ધુમયુક્તં તે જનં વિરહકાતરમ્ ॥

અયિ વરોરુ હતસ્મરદીપિકે યદિ ગતાસિ મદીક્ષણગોચરાત્ ।
અસમસાયકસાયકકીલિતા વદ ગમિષ્યસિ મે હૃદયાત્ કથમ્ ॥

અયિ વિજહીહિ દૃઢોપગૂહનં ત્યજ નવસંગમભીરુ વલ્લભમ્ ।
અરુણકરોદ્ગમ એષ વર્તતે વરતનુ સંપ્રવદન્તિ કુક્કુટાઃ ॥

અયિ વિધું પરિપૃચ્છ ગુરોઃ કુતઃ સ્ફુટમશિક્ષ્યત દાહવદાન્યતા ।
ગ્લપિતશંભુગલાદ્ ગરલાત્ ત્વયા કિમુદધૌ જડ વા વડવાનલાત્ ॥

અયિ શાકુનિક કૃતોઽઞ્જલિર્ ઇતરે ન કતીહ જીવનોપાયાઃ ।
હત્વા શુકાન્ કિમેતદ્ વિપિનમસારસ્વતં કુરુષે ॥

અયિ સંપ્રતિ દેહિ દર્શનં સ્મર પર્યુત્સુક એષ માધવઃ ।
દયિતાસ્વનવસ્થિતં નૃણાં ન ખલુ પ્રેમ ચલં સુહૃજ્જને ॥

અયિ સંપ્રસીદ પાર્વતિ શિવોઽપિ તવ પાદયોર્નિપતિતોઽહમ્ ।
શિવ ઇતિ કથં હિ જલ્પસિ સરુધિરગજચર્મસંવીતઃ ॥

આયિ સખિ કુરુ ક્ષિપ્રં રમ્ભાદલૈઃ શિશિરાનિલં સહચરિ તનૌ સત્કર્પૂરં દ્રુતં પરિલેપય ।
સરસબિસિનીપત્રૈસ્તલ્પં પ્રિયે પરિકલ્પય સ્ફુટમિતિ વિભો તસ્યા ગેહે ભવન્તિ કિલોક્તયઃ ॥

અયિ સખિ નિશા કિં વા ઘસ્રઃ શશી કિમુ ભાસ્કરઃ સ્ફુરતિ પુરતઃ કામઃ કિં વા મમાસ્તિ સ વલ્લભઃ ।
પ્રતિપલમિતિ પ્રાણાધીશ પ્રિયા વિરહાતુરા કથયતિ મુહુર્મન્દં મન્દં સખીં સવિધસ્થિતામ્ ॥

અયિ સખિ પરિદોષો જાયતે ચુમ્બને કિં કિમુ કુચપરિરમ્ભે કિં રતે બ્રૂહિ તથ્યમ્ ।
ઇતિનિગદતિ નાથે દીપમાલોકયન્તી હરિ હરિ હરિણાક્ષી હ્રીસમુદ્રે નિમગ્ના ॥

અયિ સખિ મમ પ્રાણાધીશો ગતો વિષયાન્તરં કુસુમવિશિખસ્તસ્માદુચ્ચૈર્દુનોતિ તનું શરૈઃ ।
લઘુ કુરુ તથા યત્નં યેન સ્મરાધિનિવારણે પટુતરમતેસ્તસ્યાશુ સ્યાદિહાગમનં તતઃ ॥

અયિ સખિ શસ્તઃ સખિવત્ પતિરિતિ કિં ત્વં ન જાનાસિ ।
શસ્તોઽતિસખિવદુપપતિર્ ઇત્યાલિ કથં ત્વયાપિ નાબોધિ ॥

અયિ સરસિજ સાયં સંનિધાનં ત્વદીયં ભ્રમર ઉપગતોઽયં ચૂતમાલાં વિહાય ।
અનુપમમધુલોભાદ્ દૂરતઃ સાંપ્રતં તદ્ ઇદમનુચિતમેતન્ મુદ્રણં યન્મુખસ્ય ॥

અયિ સરલે તાવદિમા ઉપદેશગિરો વિશન્તિ કર્ણાન્તઃ ।
યાવન્નાન્તર્ભૂતં તચ્ચેતસિ મામકં ચેતઃ ॥

અયિ સુતનુશરીરે તલ્પમારુહ્ય તૂર્ણં વિરચય મમ કણ્ઠે બન્ધનં બાહુવલ્લ્યા ।
ઇતિનિગદતિ નાથે દીપમાલોકયન્તી હરિ હરિ હરિણાક્ષી હ્રીસમુદ્રે નિમગ્ના ॥

અયિ સુન્દરિ તવ વદનં નિત્યં પૂર્ણં સુધાનિધિર્મત્વા ।
હન્ત પતત્યુપરિષ્ટાન્ મધ્યેઽમ્બુધિ નિત્યમેવાસૌ ॥

અયિ સુન્દરિ સંપ્રતિ પશ્ય પુરશ્ ચરમાચલમસ્તકમેતિ રવિઃ ।
સમુપૈતિ તમઃપટલીજટિલા રજની કુરુ કામકલાઃ સકલાઃ ॥

અયિ સ્વયૂથ્યૈરશનિક્ષતોપમં મમાદ્ય વૃત્તાન્તમિમં બતોદિતા ।
મુખાનિ લોલાક્ષિ દિશામસંશયં દશાપિ શૂન્યાનિ વિલોકયિષ્યસિ ॥

અયિ હસ્તગતૈઃ પ્રાણૈર્ અમીભિઃ કન્દુકૈરિવ ।
અપર્યન્તરસં મુગ્ધે કિયત્ ક્રીડિતુમિચ્છસિ ॥