મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2703-2722

અયમાન્દોલિતપ્રૌઢચન્દનદ્રુમપલ્લવઃ ।
ઉત્પાદયતિ સર્વસ્ય પ્રીતિં મલયમારુતઃ ॥

અયમાલોહિતચ્છાયો મદેન મુખચન્દ્રમાઃ ।
સંનદ્ધોદયરાગસ્ય ચન્દ્રસ્ય પ્રતિગર્જતિ ॥

અયમિહ મુગ્ધો મધુપઃ પરિહૃતસહકારમઞ્જરીપુઞ્જઃ ।
અસરલમરસમસારં શાખોટકવિટપમનુસરતિ ॥

અયમુદયતિ કોકીશોકશલ્યૈર્મયૂખૈઃ શતમખપુરનારીનેત્રગણ્ડૂષપેયઃ ।
ઉદયગિરિમૃગેન્દ્રોદ્ગારભિન્નાઙ્કરઙ્કુ- શ્રવણરુધિરધારાપાટલઃ પાર્વણેન્દુઃ ॥

અયમુદયતિ ચન્દ્રશ્ચન્દ્રિકાધૌતવિશ્વઃ પરિણતવિમલિમ્નિ વ્યોમ્નિ કર્પૂરગૌરઃ ।
ઋજુરજતશલાકાસ્પર્ધિભિર્યસ્ય પાદૈર્ જગદમલમૃણાલીપઞ્જરસ્થં વિભાતિ ॥

અયમુદયતિ ચન્દ્રો વારિધેરમ્બુગર્ભાદ્ અમૃતકણકરાલૈરંશુભિર્દીપ્યમાનઃ ।
ભુજગશયનવક્ષોહર્મ્યદેશે લલન્ત્યા વદનમિવ યદૃચ્છોત્તાનિતં વિશ્વમાતુઃ ॥

અયમુદયતિ મુદ્રાભઞ્જનઃ પદ્મિનીનામ્ ઉદયગિરિવનાલીબાલમન્દારપુષ્પમ્ ।
વિરહવિધુરકોકદ્વન્દ્વબન્ધુર્વિભિન્દન્ કુપિતકપિકપોલક્રોડતામ્રસ્તમાંસિ ॥

અયમુદયમહીધ્રધાતુરાગૈર્ અરુણકરારુણિતામ્બરાભિરામઃ ।
વિતરસિ ન દૃશૌ કૃશાઙ્ગિ તારામ્ ઇવ દિવિ વન્દિતુમિન્દુરભ્યુપૈતિ ॥

અયમુદયમહીભૃન્મૂર્ધ્નિ પાણિં ગૃહીત્વા દિવસપતિરહૌષીદિન્દુપાદાન્ હવીંષિ ।
અરુણકિરણવહ્નૌ કન્યકા પૌરુહૂતી હરિદપિ કિમકાર્ષીત્ તારકાલાજહોમમ્ ॥

અયમુદિતો હિમરશ્મિર્ વનિતાવદનસ્ય કીદૃશઃ સદૃશઃ ।
નીલાદિકોપલમ્ભઃ સ્ફુરતિ પ્રત્યક્ષતઃ કસ્ય ॥

અયમુપગતકૃષ્ણઃ કૃષ્ણસારાક્ષિપાતૈર્ યમકૃ(વિકસિ?)તનવનીલામ્ભોજવક્ત્રશ્ચકાસ્તિ ।
જલયુવતિકુચાનુપ્રાસિતોત્તુઙ્ગકુમ્ભ- સ્થલમદકલગર્જન્નીરનાગસ્તટાકઃ ॥

અયમુષસિ વિનિદ્રદ્રાવિડીતુઙ્ગપીન- સ્તનપરિસરસાન્દ્રસ્વેદબિન્દૂપમર્દી ।
સ્રુતમલયજવૃક્ષક્ષીરસૌરભ્યસભ્યો વહતિ સખિ ભુજઙ્ગીભુક્તશેષઃ સમીરઃ ॥

અયમેકપદે તયા વિયોગઃ પ્રિયયા ચોપનતઃ સુદુઃસહો મે ।
નવ વારિધરોદયાદહોભિર્ ભવિતવ્યં ચ નિરાતપત્વરમ્યૈઃ ॥

અયમેકોઽહમેકેતિ જ્ઞાનં તત્સંગમે ન મે ।
રાગ એવાધિકસ્તત્ર હરિદ્રાચૂર્ણયોરિવ ॥

અયમેવ પરો ધર્મો હ્યયમેવ પરં તપઃ ।
પતિશુશ્રૂષણં યત્ર તત્ સ્ત્રીણાં સ્વર્ગહેતુકમ્ ॥

અયશઃ પ્રાપ્યતે યેન યેન ચાધોગતિર્ભવેત્ ।
સ્વાર્થાચ્ચ ભ્રશ્યતે યેન તત્ કર્મ ન સમાચરેત્ ॥

અયશસ્યમ્ અનાયુષ્યં પરદારાભિમર્શનમ્ ।
અર્થક્ષયકરં ઘોરં પાપસ્ય ચ પુનર્ભવમ્ ॥

અયશોભિદુરાલોકે કોપધામરણાદૃતે ।
અયશોભિદુરા લોકે કોપધા મરણાદૃતે ॥

અયશ્ચણકચર્વણં ફણિફણામણેઃ કર્ષણં કરેણ ગિરિતોલનં જલનિધેઃ પદા લઙ્ઘનમ્ ।
પ્રસુપ્તહરિબોધનં નિશિતખઙ્ગસંસ્પર્શનં કદાચિદખિલં ભવેન્ન ચ શઠાદ્ધનસ્યાર્જનમ્ ॥

અયસ્તુ કાકતુણ્ડેન ચર્મ આરામુખેન હિ ।
મૃત્પિણ્ડં ચ ઘટં ચૈવ વિધ્યેત્ સૂચીમુખેન હિ ॥