મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2563-2582

અમેયો મિતલોકસ્ત્વમ્ અનર્થી પ્રાર્થનાવહઃ ।
અજિતો જિષ્ણુરત્યન્તમ્ અવ્યક્તો વ્યક્તકારણમ્ ॥

અમોઘક્રોધહર્ષસ્ય સ્વયં કૃત્યાન્વવેક્ષિણઃ ।
આત્મપ્રત્યયકોશસ્ય વસુધેયં વસુંધરા ॥

અમોઘા વાસરે વિદ્યુદ્ અમોઘં નિશિ ગર્જિતમ્ ।
અમોઘા મુનીનાં વાણી અમોઘં દેવદર્શનમ્ ॥

અમૌક્તિકમસૌવર્ણં બ્રાહ્મણાનાં વિભૂષણમ્ ।
દેવતાનાં પિત્ ણાં ચ ભાગો યેન પ્રદીયતે ॥

અમ્બરં વિનયતઃ પ્રિયપાણેર્ યોષિતશ્ચ કરયોઃ કલહસ્ય ।
વારણામિવ વિધાતુમભીક્ષ્ણં કક્ષ્યયા ચ વલયૈશ્ચ શિશિઞ્જે ॥

અમ્બરં સ્તિમિતમમ્બુધારયા વ્યક્ત એષ પરિતઃ પયોધરઃ ।
પ્રાવૃષા કિમપિ લજ્જમાનયા મીલિતે રવિવિધૂવિલોચને ॥

અમ્બરમનૂરુલઙ્ઘ્યં વસુંધરા સાપિ વામનૈકપદા ।
અબ્ધિરપિ પોતલઙ્ઘ્યઃ સતાં મનઃ કેન તુલ્યં સ્યાત્ ॥

અમ્બરમપનય મુગ્ધે વ્રજતુ વિકાશં દિગમ્બરતા ।
હારાવલિસુરતટિની નખશશિમણ્ડલસ્ય કુચશમ્ભોઃ ॥

અમ્બરમમ્બુનિ પત્રમરાતિઃ પીતમહીનગણસ્ય દદાહ ।
યસ્ય વધૂસ્તનયં ગૃહમબ્જા પાતુ સ વો હરલોચનવહ્નિઃ ॥

અમ્બરમેષ રમણ્યૈ યામિન્યૈ વાસરઃ પ્રેયાન્ ।
અધિકં દદૌ નિજાઙ્કાદ્ અથ સંકુચિતઃ સ્વયં તસ્થૌ ॥

અમ્બરવિપિનમિદાનીં તિમિરવરાહોઽવગાહતે જલધેઃ ।
રોમસુ યદસ્ય લગ્નાસ્ તારકજલબિન્દવો ભાન્તિ ॥

અમ્બરાન્તમવલમ્બિતુકામમ્ અન્ધ્યયા સમભિવીક્ષ્ય તુ કામમ્ ।
અન્ધકારમથ ગમ્ય તનૂનં લજ્જયેવ નિરગમ્યત નૂનમ્ ॥

અમ્બરેઽમ્બુભરલમ્બિપયોદે મત્તબર્હિરુચિરેઽદ્રિનિતમ્બે ।
પુષ્પધામનિ કદમ્બકદમ્બે કા ગતિઃ પથિક કાલવિલમ્બે ॥

અમ્બ શ્રામ્યસિ તિષ્ઠ ગોરસમહં મથ્નામિ મન્થાનકં પ્રાલમ્બ્ય સ્થિતમીશ્વરં સરભસં દીનાનનો વાસુકિઃ ।
સાસૂયં કમલાલયા સુરગણઃ સાનન્દમુદ્યદ્ભયં રાહુઃ પ્રૈક્ષત યં સ વોઽસ્તુ શિવદો ગોપાલબાલો હરિઃ ॥

અમ્બા કુપ્યતિ તાત મૂર્ધ્નિ વિધૃતા ગઙ્ગેયમુત્સૃજ્યતાં વિદ્વન્ ષણ્મુખ કા ગતિર્મમ ચિરં મૂર્ધ્નિ સ્થિતાયા વદ ।
કોપાવેશવશાદશેષવદનૈઃ પ્રત્યુત્તરં દત્તવાન્ અમ્ભોધિર્જલધિઃ પયોધિરુદધિર્વારાં નિધિર્વારિધિઃ ॥

અમ્બા તુષ્યતિ ન મયા ન સ્નુષયા સાપિ નામ્બયા ન મયા ।
અહમપિ ન તયા ન તયા વદ રાજન્ કસ્ય દોષોઽયમ્ ॥

અમ્બામથાર્ઘજલપાત્રભૃતં નિરીક્ષ્ય દૂરાદપાસરદસૌ જનતા વિહસ્તા ।
પૂર્ણાદિવાન્ધતમસાનિ તુષારકાન્તેર્ આર્યાત્ પૃથગ્જનશતાનિ હિ સંભ્રમન્તિ ॥

અમ્બાયાશ્ચ પિતુશ્ચ સદ્ગુણગણો યસ્મિન્નભિવ્યજ્યતે તસ્મિન્ સ્વપ્રતિબિમ્બિતેવ નિખિલા સૈવાકૃતિઃ સા દ્યુતિઃ ।
સા વાણિ વિનયઃ સ એવ સહજઃ પુણ્યાનુભાવઃ સ ચ શ્લાઘાયાઃ સદનં સુખસ્ય વસતિસ્તેનૈવ પુત્રી પિતા ॥

અમ્બા યેન સરસ્વતી સુતવતી તસ્યાર્પયન્તી રસાન્ નાનાચાટુમુખી સ દુર્લડિતવાન્ ખેલાભિરુચ્છૃઙ્ખલઃ ।
જિહ્વાદુર્વ્યસનૈરુપદ્રવરુજઃ કુર્વન્તિ યે દુઃસુતામ્ તાન્ દૃષ્ટ્વાર્થમિતસ્તતો નિખનતિ સ્વં નિઃસ્વમાતન્વતી ॥

અમ્બા શેતેઽત્ર વૃદ્ધા પરિણતવયસામગ્રણીરત્ર તાતો નિઃશેષાગારકર્મશ્રમશિથિલતનુઃ કુમ્ભદાસી તથેહ ।
અસ્મિન્ પાપાહમેકા કતિપયદિવસપ્રોષિતપ્રાણનાથા પાન્થાયેત્થં યુવત્યા કથિતમભિમતં વ્યાહૃતિવ્યાજપૂર્વમ્ ॥