મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2543-2562

અમૃતરસવિસરવિતરણ- મરણોત્તારિતસુરે સતિ પયોધૌ ।
કસ્ય સ્ફુરન્તિ હૃદયે ગ્રીષ્મતડાકા ભુવિ વરાકાઃ ॥

અમૃતરસસારભૂતઃ સકલકલો મકરકેતુસર્વસ્વમ્ ।
અખિલજનનયનસુખકૃત્ કથમિન્દુર્વાસરેઽભ્યુદિતઃ ॥

અમૃતવચનલીલાવિભ્રમૈરન્નપાનં રચય ચતુર કીર ભ્રાન્તચિત્તેષુ તેષુ ।
અકલિતપરસેવાતાપપાપઃ પિકોઽસૌ ભજતુ વિપિનવાટીમેષ પીયૂષકણ્ઠઃ ॥

અમૃતસિક્તમિવાઙ્ગમિદં યદિ ભવતિ તન્વિ તવાદ્ભુતવીક્ષિતૈઃ ।
અધરમિન્દુકરાદપિ શુભ્રયન્ત્ય્ અરુણયન્ત્યરુણાદપિ કિં દૃશમ્ ॥

અમૃતસ્યન્દિકિરણશ્ ચન્દ્રમા નામતો મતઃ ।
અન્ય એવાયમર્થાત્મા વિષનિષ્યન્દિદીધિતિઃ ॥

અમૃતસ્યન્દિનં કશ્ચિત્ કૃષ્ણમેઘં દ્વિજઃ સ્મરન્ ।
ઉદન્યયા ન વેશન્તમ્ ઉદન્વન્તં ચ વીક્ષતે ॥

અમૃતસ્ય પ્રવાહૈઃ કિં કાયક્ષાલનસંભવૈઃ ।
ચિરાન્મિત્રપરિષ્વઙ્ગો યોઽસૌ મૂલ્યવિવર્જિતઃ ॥

અમૃતસ્યેવ કુણ્ડાનિ સુખાનામિવ રાશયઃ ।
રતેરિવ નિધાનાનિ યોષિતઃ કેન નિર્મિતાઃ ॥

અમૃતસ્યેવ તૃપ્યેત અપમાનસ્ય યોગવિત્ ।
વિષવચ્ચ જુગુપ્સેત સંમાનસ્ય સદા દ્વિજઃ ॥

અમૃતસ્યેવ સંતૃપ્યેદ્ અવમાનસ્ય વૈ દ્વિજઃ ।
સુખં હ્યવમતઃ શેતે યોઽવમન્તા સ નશ્યતિ ॥

અમૃતાંશોઃ કિરણેભ્યો- ઽજાયત વૃદ્ધિર્મહોદધેરુદરે ।
કથયન્તિ હારમણયો હૃદિ તાપમુષઃ સ્પૃશન્તોઽપિ ॥

અમૃતાત્મનિ પદ્માનાં દ્વેષ્ટરિ સ્નિગ્ધતારકે ।
મુખેન્દૌ તવ સત્યસ્મિન્ અપરેણ કિમિન્દુના ॥

અમૃતાદમૃતં ન તાવકાદ્ અપરં યત્ ત્રિપુરારિરાદરાત્ ।
અવલમ્બ્ય શિરઃસ્થલેન તદ્ ધૃતહાલાહાલ એષ જીવતિ ॥

અમૃતાધ્માતજીમૂતસ્નિગ્ધસંહનનસ્ય તે ।
પરિષ્વઙ્ગીય વાત્સલ્યાદ્ અયમુત્કણ્ઠતે જનઃ ॥

અમૃતાપ્યાયિનાં ન્ ણાં સંતોષો નૈવ જાયતે ।
ગાવસ્તૃણમિવારણ્યે પ્રાર્થયન્તિ નવં નવમ્ ॥

અમૃતાયતામિતિ વદેત્ પીતે ભુક્તે ક્ષુતે ચ શતં જીવ ।
છોટિકયા સહ જૃમ્ભા- સમયે સ્યાતાં ચિરાયુરાનન્દૌ ॥

અમૃતા વિગતપ્રાણા સાન્તઃ શલ્યાકૃતવ્રણા ।
અબદ્ધા નિશ્ચલેવાસ્તે કૂટસંસ્થે મૃગે મૃગી ॥

અમૃતોત્પ્રેક્ષણે ચારુર્ અશેષજનસજ્જનઃ ।
કવિર્ગરુડવન્માન્ય ઇન્દ્રવજ્રાદિવૃત્તકૃત્ ॥

અમૃતોન્મથિતૈઃ સુવર્ણચૂર્ણૈર્ મૃદમુત્પાદ્ય નિધાય નાભિચક્રે ।
અકરોન્નવરોમરાજિયષ્ટ્યા કુચકુમ્ભૌ કુસુમેષુકુમ્ભકારઃ ॥

અમેધ્યપૂર્ણે કૃમિજાલસંકુલે સ્વભાવદુર્ગન્ધિનિ શૌચવર્જિતે ।
કલેવરે મૂત્રપુરીષભાજને રમન્તિ મૂઢા વિરમન્તિ પણ્ડિતાઃ ॥