મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2523-2542

અમૃતં કિરતિ હિમાંશુર્ વિષમેવ ફણી સમુદ્ગિરતિ ।
ગુણમેવ વક્તિ સાધુર્ દોષમસાધુઃ પ્રકાશયતિ ॥

અમૃતં ચૈવ મૃત્યુશ્ચ દ્વયં દેહે પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
મૃત્યુમાપદ્યતે મોહાત્ સત્યેનાપદ્યતેઽમૃતમ્ ॥

અમૃતં તદધરબિમ્બે વચનેષ્વમૃતં વિલોકનેઽપ્યમૃતમ્ ।
અમૃતભૃતૌ કુચકુમ્ભૌ સત્યં સા સૃષ્ટિરપરૈવ ॥

અમૃતં દુર્લભં ન્ ણાં દેવાનામુદકં તથા ।
પિત્ ણાં દુર્લભઃ પુત્રસ્ તક્રં શક્રસ્ય દુર્લભમ્ ॥

અમૃતં નામ યત્ સન્તો મન્ત્રજિહ્વેષુ જુહ્વતિ ।
શોભૈવ મન્દરક્ષુબ્ધક્ષુભિતામ્ભોધિવર્ણના ॥

અમૃતં ભુજ્યતે વિદ્યે ભવતીમાશ્રિતૈઃ પરમ્ ।
અન્યે તુ બત દૂયન્તે સંસરન્ત ઇતસ્તતઃ ॥

અમૃતં શિશિરે વહ્નિર્ અમૃતં ક્ષીરભોજનમ્ ।
અમૃતં ગુણવદ્ભાર્યા અમૃતં બાલભાષિતમ્ ॥

અમૃતં શિશિરે વહ્નિર્ અમૃતં પ્રિયદર્શનમ્ ।
અમૃતં રાજસંમાનમ્ અમૃતં ક્ષીરભોજનમ્ ॥

અમૃતં શિશિરે વહ્નિર્ અમૃતં બાલભાષણમ્ ।
અમૃતં સ્વપ્રિયા ભાર્યા હ્યમૃતં સ્વામિગૌરવમ્ ॥

અમૃતં શિશિરે વહ્નિર્ અમૃતં સ્વામિગૌરમ્ ।
ભાર્યામૃતં ગુણવતી ધારોષ્ણમમૃતં પયઃ ॥

અમૃતં સદ્ગુણા ભાર્યા અમૃતં બાલભાષિતમ્ ।
અમૃતં રાજસંમાનમ્ અમૃતં માનભોજનમ્ ॥

અમૃતજલધેઃ પાયં પાયં પયાંસિ પયોધરઃ કિરતિ કરકાસ્તારાકારા યદિ સ્ફટિકાવનૌ ।
તદિહ તુલનામાનીયન્તે ક્ષણં કઠિનાઃ પુનઃ સતતમમૃતસ્યન્દોદ્ગારા ગિરઃ પ્રતિભાવતામ્ ॥

અમૃતદ્રવમાધુરીધુરીણાં ગિરમાકર્ણ્ય કુરઙ્ગલોચનાયાઃ ।
મુહુરભ્યસનં કષાયકણ્ઠી કલકણ્ઠી કુરુતે કુહૂરુતેન ॥

અમૃતદ્રવૈર્વિદધદબ્જદૃશામ્ અપમાર્ગમોષધિપતિઃ સ્મ કરૈઃ ।
પરિતો વિસર્પિ પરિતાપિ ભૃશં વપુષોઽવતારયતિ માનવિષમ્ ॥

અમૃતનિધાનં રુચિરં સંતાપનિવર્તતે સદા નિરતમ્ ।
ચન્દ્રમુખં તવ સુન્દરિ સુસ્મિતભાસા વિકાસતે પરિતઃ ॥

અમૃતમધુરૈઃ કાઞ્ચીનાદૈઃ કૃતાભયડિણ્ડિમે ત્રિવલિલહરીલાવણ્યામ્ભઃકણોત્કરકર્બુરે ।
વિષમનયનજ્વાલાજાલાવલીઢપરાક્રમો લુઠતિ મદનસ્તન્વઙ્ગીનાં નિતમ્બશિલાતલે ॥

અમૃતમમૃતં કઃ સંદેહો મધૂન્યપિ નાન્યથા મધુરમધિકં ચૂતસ્યાપિ પ્રસન્નરસં ફલમ્ ।
સકૃદપિ પુનર્મધ્યસ્થઃ સન્ રસાન્તરવિજ્જનો વદતુ યદિહાન્યત્સ્વાદુ સ્યાત્ પ્રિયાદશનચ્છદાત્ ॥

અમૃતમમૃતં ચન્દ્રં ચન્દ્રં રતિં ચ રતિં તથા પ્રથિતમતયઃ કામં બ્રૂયુર્મધૂનિ મધૂન્યપિ ।
યદિ ન સુભગાસ્પર્શામોદં વિના પ્રમુદે તતઃ સકલમકલં તેષાં વ્યૂહં બ્રવીમિ પુનઃ પ્રિયે ॥

અમૃતમમૃતં ચન્દ્રશ્ચન્દ્રસ્તથામ્બુજમમ્બુજં રતિરપિ રતિઃ કામઃ કામો મધૂનિ મધૂન્યપિ ।
ઇતિ ન ભજતે વસ્તુ પ્રાયઃ પરસ્પરસંકરં તદિયમબલા ધત્તે લક્ષ્મીં કથં સકલાત્મિકામ્ ॥

અમૃતમયમનઙ્ગક્ષ્મારુહસ્યાલવાલં મૃતદિવસકપાલં કાલકાપાલિકસ્ય ।
જયતિ મકરકેતોઃ શાણચક્રં શરાણામ્ અમરપુરપુરન્ધ્રીદર્પણઃ શ્વેતભાનુઃ ॥