મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2203-2222

અપ્રિયોઽપિ હિ પથ્યઃ સ્યાદ્ ઇતિ વૃદ્ધાનુશાસનમ્ ।
વૃદ્ધાનુશાસને તિષ્ઠન્ પ્રિયતામુપગચ્છતિ ॥

અપ્રીતાં રોગિણીં નારીમ્ અન્તર્વત્નીં ધૃતવ્રતામ્ ।
રજસ્વલામકામાં ચ ન કામેત બલાત્ પુમાન્ ॥

અપ્સુ પ્લવન્તે પાષાણા માનુષા ઘ્નન્તિ રાક્ષસાન્ ।
કપયઃ કર્મ કુર્વન્તિ કાલસ્ય કુટિલા ગતિઃ ॥

અપ્સ્વાત્માનં ન વીક્ષેત નાવગાહેત્ પયોરયમ્ ।
સંદિગ્ધનાવં નારોહેન્ ન બાહુભ્યાં નદીં તરેત્ ॥
અફલં શ્રાદ્ધમ્ અપાત્રે ધનમ્ અફલં યત્ ન દત્તમર્થિભ્યઃ ।
યૌવનમફલં યમિનશ્ શ્રુતમફલં દુર્વિનીતસ્ય ॥

અફલસ્યાપિ વૃક્ષસ્ય છાયા ભવતિ શીતલા ।
નિર્ગુણોઽપિ વરં બન્ધુર્ યઃ પરઃ પર એવ સઃ ॥

અફલાનિ દુરન્તાનિ સમવ્યયફલાનિ ચ ।
અશક્યાનિ ચ કાર્યાણિ નારભેત વિચક્ષણઃ ॥

અબન્ધુષ્વપિ બન્ધુત્વં સ્નેહાત્ સમુપજાયતે ।
બન્ધુષ્વપિ ચ બન્ધુત્વમ્ અલોકજ્ઞેષુ હીયતે ॥

અબલઃ પ્રોન્નતં શત્રું યો યાતિ મદમોહિતઃ ।
યુદ્ધાર્થં સ નિવર્તેત શીર્ણદન્તો યથા ગજઃ ॥

અબલસ્વકુલાશિનો ઝષાન્ નિજનીડદ્રુમપીડિનઃ ખગાન્ ।
અનવદ્યતૃણાર્દિનો મૃગાન્ મૃગયાઘાય ન ભૂભુજાં ઘ્નતામ્ ॥

અબલાં બલિના નીતાં દશામિમાં મકરકેતુના રક્ષ ।
આપત્પતિતોદ્ધૃતયે ભવતિ હિ શુભજન્મનાં જન્મ ॥

અબલા અપિ વીરેશાન્ યત્સાહાય્યમુપાશ્રિતાઃ ।
પરાભવન્તિ દૃક્કોણપાતેનૈવ સ મન્મથઃ ॥

અબલાઢ્યવિગ્રહશ્રીર્ અમર્ત્યનતિરક્ષમાલયોપેતઃ ।
પઞ્ચક્રમોદિતમુખઃ પાયાત્ પરમેશ્વરો મુહુરનાદિઃ ॥

અબલાબુદ્ધિહીનાયા દોષં ક્ષન્તું સદાર્હસિ ।
મૂઢસ્ય સતતં દોષં ક્ષમાં કુર્વન્તિ સાધવઃ ॥

અબલા યત્ર પ્રબલા શિશુરવનીશો નિરક્ષરો મન્ત્રી ।
નહિ નહિ તત્ર ધનાશા જીવિત આશાપિ દુર્લભા ભવતિ ॥

અબલાવનપર એકો ભુવનત્રિતયેઽપિ ચેત્તદા ભર્ત્તા ।
કથમન્યથા સુધાકર- ચન્દનમુખ્યાપ્રિયત્વં સ્યાત્ ॥

અબલા વિષહેત કથં દૃઢશક્તિમમુષ્ય રતિરસપ્રસરમ્ ।
મદનતુલિતાનુરાગો ન વિદધ્યાદ્યદિ બલાધાનમ્ ॥

અબલાસુ વિલાસિનોઽન્વભૂવન્ નયનૈરેવ નવોપગૂહનાનિ ।
મરુદાગમવાર્તયાપિ શૂન્યે સમયે જાગ્રતિ સંપ્રવૃદ્ધ એવ ॥

અબલેતિ પરીવાદો વૃથા હિ હરિણીદૃશામ્ ।
યાસાં નેત્રનિપાતેન નટવદ્ ઘૂર્ણ્યતે જગત્ ॥

અબલે સલિલે વ્યવસ્યતા તે મુખભાવો ગમિતો ન પઙ્કજેન ।
કથમાદિમવર્ણતાન્ત્યજસ્ય દ્વિજરાજેન કૃતોરુનિગ્રહસ્ય ॥

અબલોઽસિ ન જિતકાશી- પ્રતિભટરાશીન્ પરાપત ક્ષિતિપ ।
જાતામ્ભઃકણપાતઃ ક્વ વિનશ્યત્યનલસંઘાતઃ ॥