મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2123-2142

અપૃષ્ટેનાપિ વક્તવ્યં સચિવેનાત્ર કિંચન ।
પૃષ્ટેન તુ વિશેષેણ વાચ્યં પથ્યં મહીપતેઃ ॥

અપૃષ્ટોઽત્રાપ્રધાનો યો બ્રૂતે રાજ્ઞઃ પુરઃ કુધીઃ ।
ન કેવલમસંમાનં લભતે ચ વિડમ્બનમ્ ॥

અપૃષ્ટ્વૈવ ભવેન્મૂઢજ્ઞાનં મનસિ ચિન્તનાત્ ।
અપૂર્ણઃ કુરુતે શબ્દં ન પૂર્ણઃ કુરુતે ઘટઃ ॥

અપેક્ષન્તે ન ચ સ્નેહં ન પાત્રં ન દશાન્તરમ્ ।
સદા લોકહિતાસક્તા રત્નદીપા ઇવોત્તમાઃ ॥

અપેતાઃ શત્રુભ્યો વયમિતિ વિષાદોઽયમફલઃ પ્રતીકારસ્ત્વેષામનિશમનુસંધાતુમુચિતઃ ।
જરાસંધાદ્ભગ્નઃ સહ હલભૃતા દાનવરિપુર્ જઘાનૈનં પશ્ચાન્ન કિમનિલસૂનુઃ પ્રિયસખઃ ॥

અપેહિ હૃદયાદ્વા મે વામે દર્શનમેહિ વા ।
અદૂરવિરહોત્કણ્ઠાદુઃખં દુઃકેન સહ્યતે ॥

અપ્યખિલાલંકારા- નાકલયન્તોઽપિ રસવિદશ્ચિત્રમ્ ।
કલયન્તિ સરસકાવ્યે નાલંકારં કદાચિદપિ ॥

અપ્યગ્રણીર્મન્ત્રકૃતામૃષીણાં કુશાગ્રબુદ્ધે કુશલી ગુરુસ્તે ।
યતસ્ત્વયા જ્ઞાનમશેષમાપ્તં લોકેન ચૈતન્યમિવોષ્ણરશ્મેઃ ॥

અપ્યતિશયિતમનર્થં શમયત્યર્થં સમર્પયન્ નૃપતિઃ ।
તમનર્પયન્ નિરર્થં પ્રાણેન સમં પરિત્યજત્યર્થમ્ ॥

અપ્યત્યુચ્ચો ભૂમિસમઃ પાર્થિવોઽપિ ન પાર્થિવઃ ।
માનાર્થં જીવિતં તસ્ય કૃતે માને ન જીવતિ ॥

અપ્યનારભમાણસ્ય વિભોરુત્પાદિતાઃ પરૈઃ ।
વ્રજન્તિ ગુણતામર્થાઃ શબ્દા ઇવ વિહાયસઃ ॥

અપ્યનાવર્જિતાઃ સ્વેન ફલરાગેણ સંનતાઃ ।
અર્ભકૈરપિ ગૃહ્યન્તે સાધુસંતાનશાખિનઃ ॥

અપ્યનેકૈરુપચિતૈર્ દુર્વિનીતૈઃ સુતૈરલમ્ ।
નિદર્શનં ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ શતં દુર્યોધનાદયઃ ॥

અપ્યભીષ્ટા ન લભ્યન્તે સંત્યક્તા ન ત્યજન્તિ ચ ।
વાસના ઇવ સંસારે મોહનૈકપરાઃ સ્ત્રિયઃ ॥

અપ્યશક્યં ત્વયા દત્તં દુઃખં શક્યન્તરાત્મનિ ।
બાષ્પો વાહીકનારીણાં વેગવાહી કપોલયોઃ ॥

અપ્યાકરસમુત્પન્નમણિજાતિરસંસ્કૃતા ।
જાતરૂપેણ કલ્યાણિ ન હિ સંયોગમર્હતિ ॥

અપ્યાત્મનો વિનાશં ગણયતિ ન ખલઃ પરવ્યસનહૃષ્ટઃ ।
પ્રાયો મસ્તકનાશે સમરમુખે નૃત્યતિ કબન્ધઃ ॥

અપ્યાપત્સમયઃ સાધોઃ પ્રયાતિ શ્લાઘનીયતામ્ ।
વિધોર્વિધુંતુદાસ્કન્દવિપત્કાલોઽપિ સુન્દરઃ ॥

અપ્યામીલિતપઙ્કજાં કમલિનીમપ્યુલ્લસત્પલ્લવાં વાસન્તીમપિ સૌધભિત્તિપતિતામાત્મપ્રતિચ્છાયિકામ્ ।
મન્વાનઃ પ્રથમં પ્રિયેતિ પુલકસ્વેદપ્રકમ્પાકુલં પ્રીત્યાલિઙ્ગતિ નાસ્તિ સેતિ ન પુનઃ ખેદોત્તરં મૂર્ચ્છતિ ॥

અપ્યુત્કટે ચ રૌદ્રે ચ શત્રૌ યસ્ય ન હીયતે ।
ધૈર્યં પ્રાપ્તે મહીપસ્ય ન સ યાતિ પરાભવમ્ ॥