મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2103-2122

અપૂર્વઃ કોઽપિ કોશોઽયં વિદ્યતે તવ ભારતિ ।
વ્યયતો વૃદ્ધિમાયાતિ ક્ષયમાયાતિ સંચયાત્ ॥

અપૂર્વઃ કોઽપિ તન્વઙ્ગ્યા મમ માર્ગઃ પ્રદર્શિતઃ ।
યોગં ચિન્તયતો યેન રાગ એવ વિવર્ધતે ॥

અપૂર્વકર્મચણ્ડાલમ્ અપિ મુગ્ધે વિમુઞ્ચ મામ્ ।
શ્રિતાસિ ચન્દનભ્રાન્ત્યા દુર્વિપાકં વિષદ્રુમમ્ ॥

અપૂર્વદેશાધિગમે યુવરાજાભિષેચને ।
પુત્રજન્મનિ વા મોક્ષો બન્ધનસ્ય વિધીયતે ॥

અપૂર્વમધુરામોદપ્રમોદિતદિશસ્તતઃ ।
આયયુર્ભૃઙ્ગમુખરાઃ શિરઃ શેખરશાલિનઃ ॥

અપૂર્વયેવ તત્કાલસમાગમસકામયા ।
દૃષ્ટેન રાજન્ વપુષા કટાક્ષૈર્વિજયશ્રિયા ॥

અપૂર્વા રસનાવ્યાલી ખલાનનબિલેશયા ।
કર્ણમૂલે દશત્યન્યં હરત્યન્યસ્ય જીવિતમ્ ॥

અપૂર્વાહ્લાદદાયિન્ય ઉચ્ચૈસ્તરપદાશ્રયાઃ ।
અતિમોહાપહારિણ્યઃ સૂક્તયો હિ મહીયસામ્ ॥

અપૂર્વિણા ન કર્તવ્યં કર્મ લોકે વિગર્હિતમ્ ।
કૃતપૂર્વિણસ્તુ ત્યજતો મહાન્ ધર્મ ઇતિ શ્રુતિઃ ॥

અપૂર્વેયં ધનુર્વિદ્યા ભવતા શિક્ષિતા કુતઃ ।
માર્ગણૌઘઃ સમાયાતિ ગુણો જાતિ દિગન્તરમ્ ॥

અપૂર્વો દૃશ્યતે વહ્નિઃ કામિન્યાઃ સ્તનમણ્ડલે ।
દૂરતો દહતે ગાત્રં ગાત્રલગ્નઃ સુશીતલઃ ॥

અપૂર્વો ભાતિ ભારત્યાઃ કાવ્યામૃતફલે રસઃ ।
ચર્વણે સર્વસામાન્યે સ્વાદુવિત્ કેવલં કવિઃ ॥

અપૂર્વોઽયં કાન્તે જ્વલતિ મુખદીપસ્તવ ચિરં તમો દ્રષ્ટ્ ણાં યો જનયતિતરાં યાતિ સુતનો ।
અધસ્તાદ્યત્રેયં બત સુરભિધૂમાલકતતિર્ યદીયા વાર્તૈવ જ્વલયતિ પતંગાનિવ જનાન્ ॥

અપૂર્વોઽયં ધનુર્વેદો મન્મથસ્ય મહાત્મનઃ ।
શરીરમક્ષતં કૃત્વા ભિનત્ત્યન્તર્ગતં મનઃ ॥

અપૂર્વોઽયં પન્થાઃ શિવ તવ વિભુત્વસ્ય કતમો જગદ્બન્ધો યત્તે પદયુગમકામં પ્રણમતામ્ ।
પ્રયાતિ પ્રધ્વંસં ન ખલુ દુરિતં કેવલમિદં ચિરોપાત્તં સદ્યઃ સુકૃતમપિ સર્વં વિગલતિ ॥

અપૂર્વોઽયં મયા દૃષ્ટઃ કાન્તઃ કમલલોચને ।
શોઽન્તરં યો વિજાનાતિ સ વિદ્વન્નાત્ર સંશયઃ ॥

અપૃચ્છં પુત્રદારાદીંસ્ તૈરુક્તોઽહં રઘત્તમ ।
પાપં તવૈવ તત્સર્વં વયં તુ ફલભાગિનઃ ॥

અપૃષ્ટસ્તસ્ય ન બ્રૂયાદ્ યશ્ચ નેચ્છેત્ પરાભવમ્ ।
એષ એવ સતાં ધર્મો વિપરીતોઽસતાં મતઃ ॥

અપૃષ્ટસ્તુ નરઃ કિંચિદ્ યો બ્રૂતે રાજસંસદિ ।
ન કેવલમસંમાનં લભતે ચ વિડમ્બનામ્ ॥

અપૃષ્ટેન ન વક્તવ્યઃ સચિવેન વિપશ્ચિતા ।
નાનુશિષ્યાદપૃચ્છન્તં મહદેતદ્ધિ સાહસમ્ ॥