મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1963-1982

અપસારય ઘનસારં કુરુ હારં દૂર એવ કિં કમલૈઃ ।
અલમલમાલિ મૃણાલૈર્ ઇતિ વદતિ દિવાનિશં બાલા ॥

અપસારસમાયુક્તં નયજ્ઞૈર્દુર્ગમુચ્યતે ।
અપસારપરિત્યક્તં દુર્ગવ્યાજેન બન્ધનમ્ ॥

અપસ્તરન્તિ પાષાણા હ્યનુઘ્નન્તિ હિ રાક્ષસાન્ ।
કપયઃ કર્મ કુર્વન્તિ કાલસ્ય કુટિલા ગતિઃ ॥

અપહત્ય તમસ્તીવ્રં યથા ભાત્યુદરે રવિઃ ।
તથાપહત્ય પાપ્માનં ભાતિ ગઙ્ગાજલોક્ષિતઃ ॥

અપહરતિ મનો મે કોઽપ્યયં કૃષ્ણચૌરઃ પ્રણતદુરિતચૌરઃ પૂતનાપ્રાણચૌરઃ ।
વલયવસનચૌરો બાલગોપીજનાનાં નયનહૃદયચૌરઃ પશ્યતાં સજ્જનાનામ્ ॥

અપહરતિ મહત્ત્વં પ્રાર્થના કિં ન જાને જનયતિ ગુરુલજ્જામિત્યહં કિં ન વેદ્મિ ।
તદપિ વદ વદાન્યં તં સદા પ્રત્યહં માં જઠરપિઠરવર્તી વહ્નિરર્થીકરોતિ ॥

અપહરસિ સદા મનાંસિ પુંસામ્ અતિમહતા ગુણસંપરિગ્રહેણ ।
ન ચ ભવસિ તથાપ્યનેકચિત્તો હૃતમથવા વિવૃણોતિ કઃ પરસ્વમ્ ॥

અપહસ્તિતબાન્ધવે ત્વયા વિહિતં સાહસમસ્ય તૃષ્ણયા ।
તદિહાનપરાધિનિ પ્રિયે સખિ કોઽયં કરુણોજ્ઝિતક્રમઃ ॥

અપહાય શનૈઃ પટીરવાટીર્ ઇહ લાટીજનમાનલુણ્ઠનાય ।
સમુદેતિ મનોજરાજધાટી- પરિપાટીપટુરેષ ગન્ધવાહઃ ॥

અપહૃત્ય પરસ્યાર્થં તેન ધર્મં કરોતિ યઃ ।
સ દાતા નરકં યાતિ યસ્યાર્થસ્તસ્ય તત્ફલમ્ ॥

અપહ્નુવાનસ્ય જનાય યન્નિજામ્ અધીરતામસ્ય કૃતં મનોભુવા ।
અબોધિ તજ્જાગરદુઃખસાક્ષિણી નિશા ચ શય્યા ચ શશાઙ્કકોમલા ॥

અપાં નિધિં વારિભિરર્ચયન્તિ દીપેન સૂર્યં પ્રતિબોધયન્તિ ।
તાભ્યાં તયોઃ કિં પરિપૂર્ણતા સ્યાદ્ ભક્ત્યા હિ તુષ્યન્તિ મહાનુભાવાઃ ॥

અપાં પ્રવાહો ગાઙ્ગોઽપિ સમુદ્રં પ્રાપ્ય તદ્રસઃ ।
ભવત્યવશ્યં તદ્ વિદ્વાન્ નાશ્રયેદશુભાત્મકમ્ ॥

અપાં મૂલે લીનં ક્ષણપરિચિતં ચન્દનરસે મુણાલીહારાદૌ કૃતલઘુપદં ચન્દ્રમસિ ચ ।
મુહૂર્તં વિશ્રાન્તં સરસકદલીકાનનતલે પ્રિયાકણ્ઠાશ્લેષે નિવસતિ પરં શૈત્યમધુના ॥

અપાં વિહારે તવ હારવિભ્રમં કરોતુ નીરે પૃષદુત્કરસ્તરન્ ।
કઠોરપીનોચ્ચકુચદ્વયીતટ- ત્રુટત્તરઃ સારવસારવોર્મિજઃ ॥

અપાકુરુ કપોલતઃ સખિ ભુજઙ્ગવલ્લીરસં પરિત્યજ કુચસ્થલાત્ ત્રુટિતબન્ધનં કઞ્ચુકમ્ ।
પિધેહિ દશનચ્છદે દશનજક્ષતં લાક્ષયા વદેત્થમબલાગણે ગુરુજને કથં યાસ્યસિ ॥

અપાકૃત્યાશેષાણ્યપિ ચ ઘનજાલાનિ પરિતસ્ તમોધૂમસ્તોમોદ્ભવમલિનિમાનં ચ તદનુ ।
શરચ્ચન્દ્રઃ શિલ્પી રતિપતિમુદેઽસૌ નિજકરૈઃ સુધાસંદોહાર્દ્રૈર્ભુવનભવનં પાણ્ડુરયતિ ॥

અપાઙ્ગતરલે દૃશૌ મધુરવક્રવર્ણા ગિરો વિલાસભરમન્થરા ગતિરતીવ કાન્તં મુખમ્ ।
ઇતિ સ્ફુરિતમઙ્ગકે મૃગદૃશઃ સ્વતો લીલયા તદત્ર ન મદોદયઃ કૃતપદોઽપિ સંલક્ષ્યતે ॥

અપાઙ્ગપાતૈરપદેશપૂર્વૈર્ એણીદૃશામેકશિલાનગર્યાત્ ।
વીથીષુ વીથીષુ વિનાપરાધં પદે પદે શૃઙ્ખલિતા યુવાનઃ ॥

અપાઙ્ગસંસર્ગિ તરઙ્ગિતં દૃશોર્ ભ્રુવોરરાલાન્તવિલાસિ વેલ્લિતમ્ ।
વિસારિ રોમાઞ્ચનકઞ્ચુકં તનોસ્ તનોતિ યોઽસૌ સુભગે તવાગતઃ ॥