મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1923-1942

અપયાયિનિ સ્વતોઽર્થે કથમિવ સૌહાર્દધીઃ કદર્યાણામ્ ।
યસ્યાપયાનસમયે પ્રાણત્યાગોઽપિ હા સુકરઃ ॥

અપરજલધેર્લક્ષ્મીં યસ્મિન્ પુરીં પુરભિત્પ્રભે મદગજઘટાકારૈર્નાવાં શતૈરવમૃદ્નતિ ।
જલદપટલાનીકાકીર્ણં નવોત્પલમેચકં જલનિધિરિવ વ્યોમ વ્યોમ્નઃ સમોઽભવદમ્બુધિઃ ॥

અપરતરુનિકરમુક્તં મરુમણ્ડલમાવસત્યસાવેકઃ ।
ફલકુસુમૈરુપકુર્વન્ન્ અરરે કરીર કથં ધીરઃ ॥

અપરાગસમીરણેરિતઃ ક્રમશીર્ણાકુલમૂલસંતતિઃ ।
સુકરસ્તરુવત્ સહિષ્ણુના રિપુરુન્મૂલયિતું મહાનપિ ॥

અપરાદ્ધં ભવદ્વાણીશ્રાવિણા પૃચ્છ કિં મયા ।
વીણાહ પરુષં યન્માં કલકણ્ઠી ચ નિષ્ઠુરમ્ ॥

અપરાદ્ધાંસ્તુ સુસ્નિગ્ધાન્ સ્નોહોક્ત્યા માનદાનતઃ ।
સાધયેદ્ ભેદદણ્ડાભ્યાં યથાયોગેન ચાપરાન્ ॥

અપરાધં ન શૃણુમો ન ચાસત્યં ત્વયોદિતમ્ ।
ગોપ્યેતિ ગદિતઃ કૃષ્ણસ્ તૂષ્ણીં તિષ્ઠન્ પુનાતુ વઃ ॥

અપરાધઃ સ દૈવસ્ય ન પુનર્મન્ત્રિણામયમ્ ।
કાર્યં સુઘટિતં યત્નાદ્ દૈવયોગાદ્ વિનશ્યતિ ॥

અપરાધસહસ્રભાજનં પતિતં ભીમભવાર્ણવોદરે ।
અગતિં શરણાગતં હરે કૃપયા કેવલમાત્મસાત્કુરુ ॥

અપરાધાનુરૂપં ચ દણ્ડં પાપેષુ પાતયેત્ ।
ઉદ્વેજયેદ્ધનૈરૃદ્ધાન્ દરિદ્રાન્ વધબન્ધનૈઃ ॥

અપરાધિનિ મયિ દણ્ડં સંહરસિ કિમુદ્યતં કુટિલકેશિ ।
વર્ધયસિ વિલસિતં ત્વં દાસજનાયાત્ર કુપ્યસિ ચ ॥

અપરાધી નામાહં પ્રસીદ રમ્ભોરુ વિરમ સંરમ્ભાત્ ।
સેવ્યો જનશ્ચ કુપિતઃ કથં નુ દાસો નિરપરાધઃ ॥

અપરાધીનાશોકઃ સહતે ચરણાહતિં સરોજદૃશામ્ ।
વિલસિતબકુલો વનિતા- મુખવાસી મદ્યપાત ઇવ ॥

અપરાધેઽપિ નિઃશઙ્કો નિયોગી ચિરસેવકઃ ।
સ સ્વામિનમવજ્ઞાય ચરેચ્ચ નિરવગ્રહઃ ॥

અપરાધો ન મેઽસ્તીતિ નૈતદ્ વિશ્વાસકારણમ્ ।
વિદ્યતે હિ નૃશંસેભ્યો ભયં ગુણવતામપિ ॥

અપરાધો મયા કાન્તે કૃતો યદિ ત્વયા મતઃ ।
નિપાત્ય ગિરિશૃઙ્ગોચ્ચૌ કુચૌ કિં ન નિપીડ્યતે ॥

અપરાહ્ણશીતલતરેણ શનૈર્ અનિલેન લોલિતલતાઙ્ગુલયે ।
નિલયાય શાખિન ઇવાહ્વયતે દદુરાકુલાઃ ખગકુલાનિ ગિરઃ ॥
અપરિત્યક્તમાત્માનમ્ ઇચ્છતા પણ્યયોષિતામ્ ।
નિત્યૌપયોગિકં દ્રવ્યમ્ આત્મસારં પ્રદર્શયેત્ ॥

અપરીક્ષિતપરવઞ્ચનમ્ અઞ્ચતિ લોભાદપેક્ષિતપ્રેક્ષી ।
વ્યાધૂતપક્ષમવશો વિહન્યતે પક્ષિવત્ ક્ષિતિપઃ ॥

અપરીક્ષિતલક્ષણપ્રમાણૈર્ અપરામૃષ્ટપદાર્થસાર્થતત્ત્વૈઃ ।
અવશીકૃતજૈત્રયુક્તિજાલૈર્ અલમેતૈરનધીતતર્કવિદ્યૈઃ ॥

અપરીક્ષ્ય ન કર્તવ્યં કર્તવ્યં સુપરીક્ષિતમ્ ।
પશ્ચાદ્ભવતિ સંતાપો બ્રાહ્મણી નકુલં યથા ॥