મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1823-1842

અન્યેઽપિ સન્તિ ગુણિનઃ કતિ નો જગત્યાં હાર ત્વમેવ ગુણિનામુપરિસ્થિતોઽસિ ।
એણીદૃશામુરસિ નિત્યમવસ્થિતોઽસિ સદ્વૃત્તતા ચ શુચિતા ચ ન ખણ્ડિતા તે ॥

અન્યેઽપિ સન્તિ બત તામરસાવતંસા હંસાવલીવલયિનો જલસંનિવેશાઃ ।
કોઽપ્યાગ્રહો ગુરુરયં બત ચાતકસ્ય પૌરંદરીં યદભિવાઞ્છતિ વારિધારામ્ ॥

અન્યેયં રૂપસંપત્તિર્ અન્યા વૈદગ્ધ્યધોરણી ।
નૈષા નલિનપત્રાક્ષી સૃષ્ટિઃ સાધારણી વિધેઃ ॥

અન્યેષાં યો ન પાપાનિ ચિન્તયત્યાત્મનો યથા ।
તસ્ય પાપાગમસ્તાત હેત્વભાવાન્ન વિદ્યતે ॥

કર્મણા મનસા વાચા પરપીડાં કરોતિ યઃ ।
તદ્બીજં જન્મ ફલતિ પ્રભૂતં તસ્ય ચાશુભમ્ ॥

અન્યેષામપિ નશ્યન્તિ સુહૃદશ્ચ ધનાનિ ચ ।
પશ્ય બુદ્ધ્યા મનુષ્યાણાં રાજન્નાપદમાત્મનઃ ॥

અન્યેષ્વર્થકૃતા મૈત્રી યાવદર્થવિડમ્બનમ્ ।
પુંભિઃ સ્ત્રીષુ કૃતા યદ્વત્ સુમનઃસ્વિવ ષટ્પદૈઃ ॥

અન્યે હિ દુઃખમૃતવઃ પ્રથયન્ત્યહોભિઃ સૂર્યાંશુલુપ્તતિમિરૈરભિસારિકાણામ્ ।
હેમન્ત એષ હિમરુદ્ધસહસ્રધામા કામં કરોતિ દિવસેષ્વપિ શર્મ તાસામ્ ॥

અન્યૈઃ સાકં વિરોધેન વયં પઞ્ચોત્તરં શતમ્ ।
પરસ્પરવિરોધેન વયં પઞ્ચ ચ તે શતમ્ ॥

અન્યોચ્છિષ્ટેષુ પાત્રેષુ ભુક્ત્વૈતેષુ મહીભુજઃ ।
કસ્માન્ન લજ્જામવહઞ્ શૌચચિન્તાં ન વા દધુઃ ॥

અન્યો ધનં પ્રેતગતસ્ય ભુઙ્ક્તે વયાંસિ ચાગ્નિશ્ચ શરીરધાતૂન્ ।
દ્વાભ્યામયં સહ ગચ્છત્યમુત્ર પુણ્યેન પાપેન ચ વેષ્ટ્યમાનઃ ॥

અન્યોન્યં કૃતવૈરાણાં પુત્રપૌત્રં નિગચ્છતિ ।
પુત્રપૌત્રે વિનષ્ટે તુ પરલોકં નિગચ્છતિ ॥

અન્યોન્યં દશનચ્છદેષુ દશતોરન્યોન્યમાલિઙ્ગતોર્ અન્યોન્યં નખરૈઃ ખરૈર્વિલિખતોરન્યોન્યમાચુમ્બતોઃ ।
ઔત્સુક્યેન નવં નવં નિધુવનપ્રાગલ્ભ્યમભ્યસ્યતોઃ શ્રાન્તે પઞ્ચશરેઽપિ ન પ્રણયિનોઃ પ્રાપ્તોઽપકર્ષં રસઃ ॥

અન્યોન્યં મતિમાસ્થાય યત્ર સમ્પ્રતિભાષ્યતે ।
ન ચૈકમત્યે શ્રેયોસ્તિ મન્ત્રઃ સોઽધમ ઉચ્યતે ॥

અન્યોન્યકૃતવૈરાણાં સંવાસાન્મૃદુતાં ગતમ્ ।
નવ તિષ્ઠતિ તદ્વરં પુષ્કરસ્થમિવોદકમ્ ॥

અન્યોન્યગૂઢચેષ્ટિત- સદ્ભાવસ્નેહપાશબદ્ધસ્ય ।
વિચ્છેદકરો મૃત્યુર્ ધીરાણાં વા પરિચ્છેદઃ ॥

અન્યોન્યગોપ્યં વિદુષાં તુ લક્ષં યદસ્ય તુલ્યાઃ પ્રભવો ભવન્તિ ।
પરસ્પરાલિઙ્ગનતત્પરાણાં ન કાન્ત સૌખ્યં યુવતીજનાનામ્ ॥

અન્યોન્યગ્રથિતારુણાઙ્ગુલિનમત્પાણિદ્વયસ્યોપરિ ન્યસ્યોચ્છવાસવિકમ્પિતાધરદલં નિર્વેદશૂન્યં મુખમ્ ।
આમીલન્નયનાન્તવાન્તસલિલં શ્લાધ્યસ્ય નિન્દ્યસ્ય વા કસ્યેદં દૃઢસૌહૃદં પ્રતિદિનં દીનં ત્વયા સ્મર્યતે ॥

અન્યોન્યદર્શનકૃતઃ સમાનરૂપાનુરાગકુલવયસામ્ ।
કેષાંચિદેવ મન્યે સમાગમો ભવતિ પુણ્યવતામ્ ॥

અન્યોન્યપ્રકટાનુરાગરભસાદુદ્ભૂતરોમાઞ્ચયોર્ ઉત્કણ્ઠાપરિખેદદુઃસહતયા ક્ષામીભવદ્ગાત્રયોઃ ।
નક્તં દૈવવશાત્ ક્ષણં ગુરુજનાત્સ્વાયત્તતાં પ્રાપ્તયોર્ યાતો દુર્લભસંગમોત્સવવિધિર્યૂનોર્જનાખ્યેયતામ્ ॥