મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1803-1822

અન્યા યા વસનોત્તમં તદધુના સંગૃહ્ય માન્યં પુનર્ યન્માં દર્શયસિ પ્રિયં પ્રિયતમં તોષાય રોષાય નો ।
સર્વસૈવ સતશ્ચ રીતિરિયતી પૂર્વં શ્રુતા વૃદ્ધતઃ પ્રાયઃ પ્રાપ્ય નિજપ્રકર્ષમખિલં મિત્રં મુદાદર્શયત્ ॥

અન્યાયોપાર્જિતં દ્રવ્યં દશવર્ષાણિ તિષ્ઠતિ ।
પ્રાપ્તે ચૈકાદશે વર્ષે સમૂલં ચ વિનશ્યતિ ॥

અન્યાયોપાર્જિતં દ્રવ્યમ્ અર્થદૂષણમુચ્યતે ।
અપાત્રદાનં પાત્રાર્થ હરણં તસ્ય લક્ષણમ્ ॥

અન્યાર્થમઙ્ગીકૃતવારિપાણૌ વિશઙ્કમાનાસ્તવ દાનનીરમ્ ।
પરસ્પરં દીનમુખા ન કે વા દેવાઃ સુમેરું શુશુચુઃ સ્વભૂમિમ્ ॥

અન્યા વિહાય પતિગૃહ- મવિચિન્તિતકુલકલઙ્કજનગર્હાઃ ।
રાગોપરક્તહૃદયા યાન્તિ દિગન્તં મનુષ્યા આસજ્ય ॥

અન્યાશ્ચિરં સુરતકેલિપરિશ્રમેણ ખેદં ગતાઃ પ્રશિથિલીકૃતગાત્રયષ્ટ્યઃ ।
સંહૃષ્યમાણવિપુલોરુપયોધરાર્તા અભ્યઞ્જનં વિદધતિ પ્રમદાઃ સુશોભાઃ ॥

અન્યાસાં ન કિમસ્તિ વેશ્મનિ વધૂઃ કૈવં નિશિ પ્રાવૃષિ પ્રૈતિ પ્રાન્તતડાગમમ્બ ગૃહિણિ સ્વસ્થાસિ મેઽવસ્થયા ।
ભગ્નોઽયં વલયો ઘટો વિઘટિતઃ ક્ષણ્ણા તનુઃ કણ્ટકૈર્ આક્રાન્તઃ સ તથા ભુજઙ્ગહતકઃ કષ્ટં ન યદ્દષ્ટવાન્ ॥

અન્યા સાધિગતા ત્વયા ક્વ યુવતી યસ્યાઃ સ માનગ્રહો યાતે લોચનગોચરં પ્રિયતમે સંપ્રત્યપક્રામતિ ।
અસ્માકં પુનરુગ્રપૂરુષશતાશ્લેષપ્રગલ્ભાત્મનામ્ એતાદૃશ્યનભિજ્ઞપૂરુષપરિષ્વઙ્ગે કુતઃ સાધ્વસમ્ ॥

અન્યા સા સરસી મરાલ મુનિભિર્યત્તીરસોપાનિકા- વિન્યસ્તાન્ બલિતણ્ડુલાન્ કવલયન્ દૃષ્ટોઽસિ હૃદ્યૈર્મુખૈઃ ।
એષા પક્કણવાપિકા કમલિનીખણ્ડેઽત્ર ગુપ્તાત્મભિર્ વ્યાધૈસ્ત્વદ્વિધમુગ્ધબન્ધનવિધૌ કિં નામ નાસૂત્ર્યતે ॥

અન્યાસુ તાવદુપમર્દસહાસુ ભૃઙ્ગ લોલં વિનોદય મનઃ સુમનોલતાસુ ।
મુઘ્દામજાતરજસં કલિકામકાલે વ્યર્થં કદર્થયસિ કિં નવમલ્લિકાયાઃ ॥

અન્યાસ્તા ગુણરત્નરોહણભુવો ધન્યા મૃદન્યૈવ સા સંભારાઃ ખલુ તેઽન્ય એવ વિધિના યૈરેષ સૃષ્ટો યુવા ।
શ્રીમત્કાન્તિજુષાં દ્વિષાં કરતલાત્ સ્ત્રીણાં નિતમ્બસ્થલાદ્ દૃષ્ટે યત્ર પતન્તિ મૂઢમનસામસ્ત્રાણિ વસ્ત્રાણિ ચ ॥

અન્યાસ્તા મલયાદ્રિકાનનભુવઃ સ્વચ્છસ્રવન્નિર્જ્ઝરાસ્ તૃષ્ણા યાસુ નિવર્તતે તનુભૃતામાલોકમાત્રાદપિ ।
રૂક્ષધ્વાઙ્ક્ષપરિગ્રહો મરુરયં સ્ફારીભવદ્ભ્રાન્તયઃ તા એતા મૃગતૃષ્ણિકા હરિણ હે નેદં પયો ગમ્યતામ્ ॥

અન્યૂનં ગુણમમૃતસ્ય ધારયન્તી સંફુલ્લસ્ફુરિતસરોરુહાવતંસા ।
પ્રેયોભિઃ સહ સરસી નિષેવ્યમાણા રક્તત્વં વ્યધિત વધૂદૃશં સુરા ચ ॥

અન્યૂનોન્નતયોઽતિમાત્રપૃથવઃ પૃથ્વીધરશ્રીભૃતસ્ તન્વન્તઃ કનકાવલીભિરુપમાં સૌદામનીદામભિઃ ।
વર્ષન્તઃ શમમાનયન્નુપલસચ્છૃઙ્ગારલેખાયુધાઃ કાલે કાલિયકાયકાલવપુષઃ પાંસૂન્ ગજામ્ભોમુચઃ ॥

અન્યે ચ બહવો રાગા જાતા દેશવિશેષતઃ ।
મારૂપ્રભૃતયો લોકે તે ચ તદ્ દેશિકાઃ સ્મૃતાઃ ॥

અન્યે ચેત્ પ્રાકૃતા લોકા બહુપાપાનિ કુર્વતે ।
પ્રધાનપુરુષેણાપિ કાર્યં તત્પૃષ્ઠતો નુ કિમ્ ॥

અન્યે તે જલદાયિનો જલધરાસ્તૃષ્ણાં વિનિઘ્નન્તિ યે ભ્રાતશ્ચાતક કિં વૃથાતિરટિતૈઃ ખિન્નોઽસિ વિશ્રામ્યતામ્ ।
મેઘઃ શારદ એષ કાશધવલઃ પાનીયરિક્તોદરો ગર્જત્યેવ હિ કેવલં ભૃશતરં નો બિન્દુમપ્યુજ્ઝતિ ॥

અન્યે તે વિહગાઃ પયોદ પરિતો ધાવન્તિ તૃષ્ણાતુરા વાપીકૂપતડાગસાગરજલે મજ્જન્તિ દત્તાદરાઃ ।
મામદ્યાપિ ન વેત્સિ ચાતકશિશું યચ્છુષ્કકણ્ઠોઽપિ સન્ નાન્યં વાઞ્છતિ નોપસર્પતિ ન ચ પ્રસ્તૌતિ ન ધ્યાયતિ ॥

અન્યે તે સુમનોલિહઃ પ્રહસદપ્યમ્ભોજમુજ્ઝન્તિ યે વાતાન્દોલનકેલિચઞ્ચલદલપ્રાન્તૈરપિ ત્રાસિતાઃ ।
અન્યઃ કોઽપિ સ એષ ષટ્પદભટઃ સંસહ્ય કર્ણાહતીર્ યેનાનેકપગણ્ડગણ્ડલમિલદ્દાનામ્બુનિ ક્રીડિતમ્ ॥

અન્યેનાપિ સ્વમાંસેન છિદ્યમાનેન દૂયતે ।
તથાપિ પરમાંસાનિ સ્વાદૂનીતિ સમશ્નુતે ॥