મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1763-1782

અન્યદસ્મિ ભવતીં ન યાચિતા વારમેકમધરં ધયામિ તે ।
ઇત્યસિસ્વદદુપાંશુકાકુવાક્ સોપમર્દહઠવૃત્તિરેવ તમ્ ॥

અન્યદાભાષિતં પૂર્વં દત્તમન્યત્તતોઽલ્પકમ્ ।
યત્સદોષમયોગ્યં વા કૂટદાનેન તેન કિમ્ ॥

અન્યદા ભૂષણં પુંસઃ ક્ષમા લજ્જેવ યોષિતઃ ।
પરાક્રમઃ પરિભવે વૈયાત્યં સુરતેષ્વિવ ॥

અન્યદીયમવિચિન્ત્ય પાતક નિર્ઘૃણો હરતિ જીવિતોપમમ્ ।
દ્રવ્ય્મત્ર કિતવો વિચેતનસ્ તેન ગચ્છતિ કદર્થનાં ચિરમ્ ॥

અન્યદુઃખેન યો દુઃખી યોઽન્યહર્ષેણ હર્ષતઃ ।
સ એવ જગતામીશો નરરૂપધરો હરિઃ ॥

અન્યદુચ્છૃઙ્ખલં સત્ત્વમ્ અન્યચ્છાસ્ત્રનિયન્ત્રિતમ્ ।
સામાનાધિકરણ્યં હિ તેજસ્તિમિરયોઃ કુતઃ ॥

અન્યદુપ્તં જાતમન્યદ્ ઇત્યેતન્નોપપદ્યતે ।
ઉપ્યતે યદ્ધિ યદ્બીજં તત્તદેવ પ્રરોહતિ ॥

અન્યદોષમિવ સ સ્વકં ગુણં ખ્યાપયેત્ કથમધૃષ્ટતાજડઃ ।
ઉચ્યતે સ ખલુ કાર્યવત્તયા ધિગ્વભિન્નબુધસેતુમર્થિતામ્ ॥

અન્યદ્ગોપુચ્છકં જ્ઞેયં શુદ્ધકાષ્ઠવિનિર્મિતમ્ ।
મુખે ચ લોહકણ્ઠેન વેધ્યં ત્ર્યઙ્ગુલસંમિતમ્ ॥

અન્યપૂર્વાં સ્ત્રિયં સાધ્વીં કામયેત ન ગર્વતઃ ।
સાધ્વીરિચ્છન્ મહાદેવઃ ષણ્ડોઽભૂદ્દારુકાવને ॥

અન્યપ્રતાપમાસાદ્ય યો દૃઢત્વં ન ગચ્છતિ ।
જાતુષાભરણસ્યેવ રૂપેણાપિ હિ તસ્ય કિમ્ ॥

અન્યમાશ્રયતે લક્ષ્મીસ્ ત્વન્યમન્યં ચ મેદિની ।
અનન્યગામિની પુંસાં કીર્તિરેકા પતિવ્રતા ॥

અન્યયાન્યવનિતાગતચિત્તં ચિત્તનાથમભિશઙ્કિતવત્યા ।
પીતભૂરિસુરયાપિ ન મેદે નિર્વૃતિર્હિ મનસો મદહેતુઃ ॥

અન્યયા યૌવને મર્ત્યો બુદ્ધ્યા ભવતિ મોહિતઃ ।
મધ્યેઽન્યયા જરાયાંતુ સોઽન્યાં રોચયતે મતિમ્ ॥

અન્યવર્ણં શિરો યસ્ય પુચ્છં વા યસ્ય વાજિનઃ ।
પુચ્છેન શિરસા વાપિ નાનાવર્ણઃ સ નિન્દિતઃ ॥

અન્યવર્ણપરાવૃત્ત્યા બન્ધચિહ્નનિગૂહનૈઃ ।
અનાખ્યાતઃ સતાં મધ્યે કવિશ્ચોરો વિભાવ્યતે ॥

અન્યસ્ત્રીસ્પૃહયાલવો જગતિ કે પદ્ભ્યામગમ્યા ચ કા કો ધાતુર્દશને સમસ્તમનુજૈઃ કા પ્રાર્થ્યતેઽહર્નિશમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈકાં યવનેશ્વરો નિજપુરે પદ્માનનાં કામિનીં મિત્રં પ્રાહ કિમાદરેણ સહસા યારાનદીદંશમા ॥

અન્યસ્માલ્લબ્ધોષ્મા ક્શુદ્રઃ પ્રાયેણ દુઃસહો ભવતિ ।
રવિરપિ ન દહતિ તાદૃગ્ યાદૃઘ્યુત્તપ્તવાલુકાનિકરઃ ॥

અન્યસ્મિન્નપિ કાલે દયિતાવિરહઃ કરોતિ સંતાપમ્ ।
કિં પુનરવિરલજલધર- ગુરુતરરસિતેષુ દિવસેષુ ॥

અન્યસ્મિન્ પ્રેષ્યમાણે તુ પુરસ્તાદ્યઃ સમુત્પતેત્ ।
અહં કિં કરવાણીતિ સ રાજવસતિં વસેત્ ॥