મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1683-1702

અન્ધકં કુબ્જકં ચૈવ કુષ્ઠાઙ્ગં વ્યાધિપીડિતમ્ ।
આપદ્ગતં ચ ભર્તારં ન ત્યજેત્ સા મહાસતી ॥

અન્ધકઃ કુબ્જકશ્ચૈવ ત્રિસ્તની રાજકન્યકા ।
ત્રયોઽપ્યન્યાયતઃ સિદ્ધાઃ સંમુખે કર્મણિ સ્થિતે ॥

અન્ધકઃ કુબ્જકશ્ચૈવ રાજકન્યા ચ ત્રિસ્તની ।
અનયોઽપિ નયં યાતિ યાવચ્છ્રીર્ભજતે નરમ્ ॥

અન્ધકઃ કુબ્જકશ્ચૈવ રાજકન્યા ચ ત્રિસ્તની ।
સાનુકૂલે જગન્નાથે વિપરીતઃ સુયુગ્ભવેત્ ॥

અન્ધકારગરલં યતો જગન્- મોહકારિ ભૃશમત્તિ નિત્યશઃ ।
ઉજ્જ્વલં જઠરમોષધીપતેર્ અઞ્જનાભમભવત્ તતઃ પ્રિયે ॥

અન્ધકારાઙ્કુરો જજ્ઞે વવૃધે ચાવિલમ્બિતમ્ ।
ભીમેન રમમાણાયા હિડિમ્બાયા ઇવાત્મજઃ ॥

અન્ધત્વમન્ધસમયે બધિરત્વં બહ્દિરકાલ આલમ્બ્ય ।
શ્રીકેશવયોઃ પ્રણયી પરમેષ્ઠી નાભિવાસ્તવ્યઃ ॥

અન્ધદ્વયે મહાનન્ધો વિષયાન્ધીકૃતેક્ષણઃ ।
ચક્ષુષાન્ધો ન જાનાતિ વિષયાન્ધો ન કેનચિત્ ॥

અન્ધસ્ય દર્પણેનેવ હિતેનેવ હતશ્રુતેઃ ।
દુઃખાભિતપ્તઃ શોકેન નેક્ષતે ન શૃણોતિ ચ ॥

અન્ધસ્ય પન્થા બધિરસ્ય પન્થાઃ સ્ત્રિયઃ પન્થા વૈવધિકસ્ય પન્થાઃ ।
રાજ્ઞઃ પન્થા બ્રાહ્મણેનાસમેત્ય સમેત્ય તુ બ્રાહ્મણસ્યૈવ પન્થાઃ ॥

અન્ધસ્ય મે હૃતવિવેકમહાધનસ્ય ચૌરૈર્વિભો બલિભિરિન્દ્રિયનામધેયૈઃ ।
મોહાન્ધકૂપકુહરે વિનિપાતિતસ્ય દેવેશ દેહિ કૃપણસ્ય કરાવલમ્બમ્ ॥

અન્ધા ઇવ ન પશ્યન્તિ યોગ્યાયોગ્યં હિતાહિતમ્ ।
પથા તેનૈવ ગચ્છન્તિ નીયન્તે યેન પાર્થિવાઃ ॥

અન્ધા ઇવ બધિરા ઇવ મૂકા ઇવ મોહભાજ ઇવ ।
પઙ્ગવ ઇવાનભિમતે નૃપતેર્નિવસન્તિ સાધવઃ સદસિ ॥

અન્ધા વિદ્વજ્જનૈર્હીના મૂકા કવિભિરુજ્ઝિતા ।
બધિરા ગાયનૈર્હીના સભા ભવતિ ભૂભૃતામ્ ॥

અન્ધીકરોમિ ભુવનં બધિરીકરોમિ ધીરં સચેતનમચેતનતાં નયામિ ।
કૃત્યં ન પશ્યતિ ન યેન હિતં શૃણોતિ ધીમાનધીતમપિ ન પ્રતિસંદધાતિ ॥
અન્ધે તમસિ મજ્જામઃ પશુભિર્યે યજામહે ।
અહિંસાયાઃ પરો ધર્મો ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ ॥

અન્દોઽપ્યન્યોક્તપથો દણ્ડધૃગન્યોપચરણીયઃ ।
રાજત્વપ્રતિહતૈર્ જનાનુરાગૈર્ભરતિ ભૂપઃ ॥

અન્ધો મત્સ્યાનિવાશ્નાતિ સ નરઃ કણ્ટકૈઃ સહ ।
યો ભાષતેઽર્થવૈકલ્યમ્ અપ્રત્યક્ષં સભાં ગતઃ ॥

અન્ધો વા વધિરો વાથ કુષ્ટી વાપ્યન્ત્યજોઽપિ વા ।
પરિગૃહ્ણાતુ તાં કન્યાં સલક્ષાં સ્યાદ્ વિદેશગઃ ॥

અન્ધો હિ રાજા ભવતિ યસ્તુ શાસ્ત્રવિવર્જિતઃ ।
અન્ધઃ પશ્યતિ ચારેણ શાસ્ત્રહીનો ન પશ્યતિ ॥

અન્ઘ્રીનીરન્ઘ્રપીનસ્તનતટલુઠનાયાસમન્દપ્રચારાશ્ ચારૂનુલ્લાસયન્તો દ્રવિડનરવધૂહારિધમ્મિલ્લભારાન્ ।
જિઘ્રન્તઃ સિંહલીનાં મુખકમલમલં કેરલીનાં કપોલં ચુમ્બન્તો વાન્તિ મન્દં મલયપરિમલા વાયવો દાક્ષિણાત્યાઃ ॥