મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1663-1682

અન્તિકાન્તિકગતેન્દુવિસૃષ્ટે જિહ્મતાં જહતિ દીધિતિજાલે ।
નિઃસૃતસ્તિમિરભારનિરોધાદ્ ઉચ્છ્વસન્નિવ રરાજ દિગન્તઃ ॥

અન્તેનાર્જુનતાં દધાતિ નયનં મધ્યે તથા કૃષ્ણતાં દ્વૈરૂપ્યં દધતામુના વિરચિતઃ કર્ણેન તે વિગ્રહઃ ।
તત્કર્ણાર્જુનકૃષ્ણવિગ્રહવતી સાક્ષાત્ કુરુક્ષેત્રતાં યાતાસિ ત્વદવાપ્તિરેવ તરુણિ શ્રેયઃ પરં ગણ્યતે ॥

અન્તેષુ રેમિરે ધીરા નતે મધ્યેષુ રેમિરે ।
અન્તપ્રાપ્તિં સુખામાહુર્ દુઃખમન્તરમન્તયોઃ ॥

અન્તે સન્તોષદં વિષ્ણું સ્મરેત્ હન્તારમાપદામ્ ।
શરતલ્પગતો ભીષ્મઃ સસ્માર ગરુડધ્વજમ્ ॥

અન્તો નાશ્ચર્યજાતસ્ય જતતો દૃશ્યતે ક્વચિત્ ।
ક્ષુદ્રાહંભાવસીમાયા યાવતીં મુક્તિમાપ્નુમઃ ।
આશ્ચર્યાણિ હિ તાવન્તિ પ્રકાશાનિ ભવન્તિ નઃ ॥

અન્તો નાસ્તિ પિપાસાયાઃ સંતોષઃ પરમં સુખમ્ ।
તસ્માત્ સંતોષમેવેહ ધનં પશ્યન્તિ પણ્ડિતાઃ ॥

અન્ત્યજોઽપિ નરઃ પૂજ્યો યસ્યાસ્તિ વિપુલં ધનમ્ ।
અપિ બ્રહ્મકુલે જાતો નિર્ધનઃ પરિભૂયતે ॥

અન્ત્યજોઽપિ યદા સાક્ષી વિવાદે સંપ્રજાયતે ।
ન તત્ર યુજ્યતે દિવ્યં કિં પુનર્વનદેવતાઃ ॥

અન્ત્યાવસ્થાગતોઽપિ મહાન્ સ્વગુણાઞ્જહાતિ ન શુદ્ધતયા ।
ન શ્વેતભાવમુજ્ઝતિ શઙ્ખઃ શિખિભુક્તમુક્તોઽપિ ॥

અન્ત્રપ્રોતબૃહત્કપાલનલકક્રૂરક્વણત્કઙ્કણ- પ્રાયપ્રેઙ્ખિતભૂરિભૂષણરવૈરાધોષયન્ત્યમ્બરમ્ ।
પીતચ્છર્દિતરક્તકર્દમઘનપ્રાગ્ભારઘોરોલ્લસદ્ વ્યાલોલસ્તનભારભૈરવવપુર્દર્પોદ્ધતં ધાવતિ ॥

અન્ત્રાકલ્પચલત્પયોધરભરવ્યાવિદ્ધમેઘચ્છટા- સૃક્વસ્થામિષગૃધ્નુગૃધ્રગરુદાસ્ફાલોચ્ચલન્મૂર્ધજા ।
વ્યાદાયાનનમટ્ટહાસવિકટં દૂરેણ તારાપથાત્ ત્રસ્યત્સિદ્ધપુરંધ્રિવૃન્દરભસોન્મુક્તાદુપક્રામતિ ॥

અન્ત્રૈઃ કલ્પિતમઙ્ગલપ્રતિસરાઃ સ્ત્રીહસ્તરક્તોત્પલ- વ્યક્તોત્તંસભૃતઃ પિનહ્ય સહસા હૃત્પુણ્ડરીકસ્રજઃ ।
એતાઃ શોણિતપઙ્કકુઙ્કુમજુષઃ સંભૂય કાન્તૈઃ પિબન્ત્ય્ અસ્થિસ્નેહસુરાઃ કપાલચષકૈઃ પ્રીતાઃ પિશાચાઙ્ગનાઃ ॥

અન્ત્રૈઃ સ્વૈરપિ સંયતાગ્રચરણો મૂર્ચ્છાવિરામક્ષણે સ્વાધીનવ્રણિતાઙ્ગશસ્ત્રનિચિતો રોમોદ્ગમં વર્મયન્ ।
ભગ્નાનુદ્વલયન્નિજાન્ પરભટાન્ સંતર્જયન્ નિષ્ઠુરં ધન્યો ધામ જયશ્રિયઃ પૃથુરણસ્તમ્ભે પતાકાયતે ॥

અન્દૂમુદ્ધૂય બદ્ધાં નિજમપિ સહસા સૂતમુન્મથ્ય સદ્યો નિર્યાતસ્ત્રસ્તવાજિવ્રજકૃતનિનદાકર્ણનક્રુદ્ધચેતાઃ ।
સંરમ્ભારમ્ભભગ્નદ્રુમવિટપશતૈઃ પ્રોથયન્નાપનસ્થાન્ આયાતિ વ્યાલનાગસ્ત્વરિતમિહ જનાઃ સાવધાના ભવન્તુ ॥

અન્ધં તમશ્ચેદયિ બાધતે ત્વાં સરોજનેત્રં જગદેકસૂત્રમ્ ।
સુધાચરિત્રમ્ પરમં પવિત્રં કુરુષ્વ મિત્રં વસુદેવપુત્રમ્ ॥

અન્ધં દરિદ્રિતમપિ પ્રિયયા વિહીનં વીક્ષ્યેશ્વરે વદતિ યા ચ વરં ત્વમેકમ્ ।
નેત્રે ન નાપિ વસુ નો વનિતાં સ વવ્રે છત્રાભિરામસુતદર્શનમિત્યુવાચ ॥

અન્ધં પતિં પ્રાપ્ય વિલાસિનીનાં કટાક્ષબાણા વિફલા ભવન્તિ ।
તદ્વત્ કુજાદિત્યશનૈશ્ચરાણાં ન વારદોષાઃ પ્રભવન્તિ રાત્રૌ ॥

અન્ધઃ સ એવ શ્રુતવર્જિતો યઃ શઠઃ સ એવાર્થિનિરર્થકો યઃ ।
મૃતઃ સ એવાસ્તિ યશો ન યસ્ય ધર્મે ન ધીર્યસ્ય સ એવ શોચ્યઃ ॥

અન્ધઃ સ્યાદન્ધવેલાયાં બાધિર્યમપિ ચાશ્રયેત્ ।
કુર્યાત્ તૃણમયં ચાપં શયીત મૃગશાયિકામ્ ॥

સાન્ત્વાદિભિરુપાયૈસ્તુ હન્યાચ્છત્રું વશે સ્થિતમ્ ।
દયા તસ્મિન્ ન કર્ત્તવ્યા શરણાગત ઇત્યુત ॥