મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1562-1581

અનેન મર્ત્યદેહેન યલ્લોકદ્વયશર્મદમ્ ।
વિચિન્ત્ય તદનુષ્ઠેયં હેયં કર્મ તતોઽન્યથા ॥

અનેન યૂના સહ પાર્થિવેન રમ્ભોરુ કચ્ચિન્ મનસો રુચિસ્તે ।
સિપ્રાતરઙ્ગાનિલકમ્પિતાસુ વિહર્તુમુદ્યાનપરંપરાસુ ॥

અનેન યોગરાજેન ધૂપિતામ્બરભૂષણઃ ।
ધૂપિતાઙ્ગસ્ત્રિભુવનં મનુજઃ કુરુતે વશમ્ ॥

અનેન યોગેન વિવૃદ્ધતેજા નિજાં પરસ્મૈ પદવીમયચ્છન્ ।
સમાચરાચારમુપાત્તશસ્ત્રો જપોપવાસાભિષવૈર્મુનીનામ્ ॥

અનેન રમ્ભોરુ ભવન્મુખેન તુષારભાનોસ્તુલયા જિતસ્ય ।
ઊનસ્ય નૂનં પરિપૂરણાય તારાઃ સ્ફુરન્તિ પ્રતિમાનખણ્ડાઃ ॥

અનેન વીતરાગેણ બુદ્ધેનેવાધરેણ તે ।
દૂતિ નિર્વ્યાજમાખ્યાતા સર્વવસ્તુષુ શૂન્યતા ॥

અનેન સર્વાર્થિકૃતાર્થિતા કૃતા હૃતાર્થિનૌ કામગવીસુરદ્રુમૌ ।
મિથઃપયઃસેચનપલ્લવાશનૈઃ પ્રદાય દાનવ્યસનં સમાપ્નુતમ્ ॥

અનેન સાર્ધં તવ યૌવનેન કોટિં પરામચ્છિદુરોઽધ્યરોહત્ ।
પ્રેમાપિ તન્વિ ત્વયિ વાસવસ્ય ગુણોઽપિ ચાપે સુમનઃશરસ્ય ॥

અનેન સાર્ધં વિહરામ્બુરાશેસ્ તીરેષુ તાલીવનમર્મરેષુ ।
દ્વીપાન્તરાનીતલવઙ્ગપુષ્પૈર્ અપાકૃતસ્વેદલવા મરુદ્ભિઃ ॥

અનેન સિધ્યતિ હ્યેતન્મમાપ્યેષ પરાક્રમઃ ।
એવં જ્ઞાત્વા ચરેદ્યસ્તુ સફલાસ્તસ્ય બુદ્ધયઃ ॥

અનેનૈવ પ્રકારેણ ત્રયો ગ્રીવાશ્રિતાઃ શુભાઃ ।
લલાટે યુગલાવર્તૌ ચન્દ્રાર્કૌ શુભકારકૌ ॥

અનૈશ્વર્યે તૃષા ભાર્યા પથિ ક્ષેત્રે ત્રિધા કૃષિઃ ।
લમ્બકઃ સાક્ષિણશ્ચૈવ પઞ્ચાનર્થા અસંકૃતાઃ ॥

અનૌચિત્યાદૃતે નાન્યદ્ રસભઙ્ગસ્ય કારણમ્ ।
પ્રસિદ્ધૌચિત્યબન્ધસ્તુ રસસ્યોપનિષત્ પરા ॥

અનૌચિત્યેન કન્યાસુ પુરસ્ત્રીષુ ચ યા રતિઃ ।
સ કામો હિ ક્ષિતીન્દ્રાણામ્ અરિષડ્વર્ગપૂર્વજઃ ॥

અન્તઃકટુરપિ લઘુરપિ સદ્વૃત્તં યઃ પુમાન્ ન સંત્યજતિ ।
સ ભવતિ સદ્યો વન્દ્યઃ સર્ષપ ઇવ સર્વલોકસ્ય ॥

અન્તઃકટુ સદા પ્રેમ માનુષં પરિલક્ષ્યતે ।
હતાશાન્ ન કરોત્યસ્માન્ દૈવપ્રેમૈવ કેવલમ્ ॥

અન્તઃકપાલવિવરે જિહ્વામાકુઞ્ચ્ય ચાર્પયેત્ ।
ભ્રૂમધ્યદૃષ્ટિરમૃતં પિબેત્ ખેચરમુદ્રયા ॥

અન્તઃકરણતત્ત્વસ્ય દમ્પત્યોઃ સ્નેહસંશ્રયાત્ ।
આનન્દગ્રન્થિરેકોઽયમ્ અપત્યમિતિ કથ્યતે ॥

અન્તઃકરણવિકારં ગુરુપરિજનસંકટેઽપિ કુલટાનામ્ ।
જાનન્તિ તદભિયુક્તા ભ્રૂભઙ્ગાપાઙ્ગમધુરદૃષ્ટેન ॥

અન્તઃકરણશૂન્યોઽપિ તૃણપૂલકપૂરુષઃ સત્કૃતઃ ક્ષેત્રપતિના સમર્થો મૃગવારને ॥