મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1541-1561

અનેકમુખપાપાત્મા છદ્મસંદર્શિતાશ્રમઃ ।
કર્બુરપ્રકૃતિઃ કશ્ચિત્ કાપેયકલહોચિતઃ ॥
અનેકયુદ્ધવિજયી સંધાનંયસ્ય ગચ્છતિ ।
તત્પ્રતાપેન તસ્યાશુ વશં ગચ્છન્તિ વિદ્વિષઃ ॥

અનેકરાજ્યાન્તરિતમ્ અતિક્ષિપ્તં ન યુધ્યતે ।
અન્તર્ગતામિત્રશલ્યમ્ અન્તઃશલ્યં હિ ન ક્ષમમ્ ॥

અનેકવર્ણપદતાં વાગ્વિદ્યુદિવ બિભ્રતી ।
અભ્રાન્તેષુ સદા સારસઙ્ગિષુ સ્યાત્ સ્ફુરદ્ગુણા ॥

અનેકવિદ્વજ્જનરત્નપૂર્ણં વે દોદકન્યાયતરઙ્ગરમ્યમ્ ।
અલઙ્ઘનીયં ગુરુતીર્થમેકં સભાસમુદ્રં શિરસા નમામિ ॥

અનેકશાસ્ત્રં બહુ વેદિતવ્યમ્ અલ્પશ્ચ કાલો બહવશ્ચ વિઘ્નાઃ ।
યત્ સારભૂતં તદુપાસિતવ્યં હંસો યથા ક્ષીરમિવામ્બુમધ્યાત્ ॥

અનેકસંશયોચ્છેદિ પરોક્ષાર્થસ્ય દર્શકમ્ ।
સર્વસ્ય લોચનં શાસ્ત્રં યસ્ય નાસ્ત્યન્ધ એવ સઃ ॥

અનેકસુષિરં કાન્તં વાદિ સ્ત્રીમુખપઙ્કજમ્ ।
પશ્ય કાન્તે વનસ્યાન્તે નેત્રશ્રુતિમનોરમમ્ ॥

અનેકસુષિરં વાદ્યં કાન્તં ચ ઋષિસંજ્ઞિતમ્ ।
ચક્રિણા ચ સદારાધ્યં યો જાનાતિ સ પણ્ડિતઃ ॥

અનેકે ફણિનઃ સન્તિ ભેકહ્બક્ષણતત્પરાઃ ।
એક એવ હિ શેષોઽયં ધરણીધરણક્ષમઃ ॥

અનેકૈર્નાયકગુણૈઃ સહિતઃ સખિ મે પતિઃ ।
સ એવ યદિ જારઃ સ્યાત્ સફલં જીવિતં ભવેત્ ॥

અનેન કલ્યાણિ મૃણાલકોમલં વ્રતેન ગાત્રં ગ્લપયસ્યકારણમ્ ।
પ્રસાદમાકાઙ્ક્ષતિ યસ્તવોત્સુકઃ સ કિં ત્વયા દાસજનઃ પ્રસાદ્યતે ॥

અનેન કસ્યાપિ કુલાઙ્કુરેણ સ્પૃષ્ટસ્ય ગાત્રેષુ સુખં મમૈવમ્ ।
કાં નિર્વૃતિં ચેતસિ તસ્ય કુર્યાદ્ યસ્યાયમઙ્ગાત્ કૃતિનઃ પ્રરૂઢઃ ॥

અનેન કિં ન પર્યાપ્તં માંસસ્ય પરિવર્જનમ્ ।
યત્પાટિતં તૃણેનાપિ સ્વમઙ્ગં પરિદૂયતે ॥

અનેન કુમ્ભદ્વયસંનિવેશ- સંલક્ષ્યમાણેન કુચદ્વયેન ઉન્મજ્જતા યૌવનવારણેન વાપીવ તન્વઙ્ગિ તરઙ્ગિતાસિ ॥

અનેન તનુમદ્યયા મુખરનૂપુરારાવિણા નવામ્બુરુહકોમલેન ચરણેન સંભાવિતઃ ।
અશોક યદિ સદ્ય એવ કુસુમૈર્ન સંપત્સ્યસે વૃથા વહસિ દોહદં લલિતકામિસાધારણમ્ ॥

અનેન તવ પુત્રસ્ય પ્રસુપ્તસ્ય વનાન્તરે ।
શિખામારુહ્ય હસ્તેન ખડ્ગેન નિહતં શિરઃ ॥

અનેન ત્વં સ્વરૂપેણ પુષ્પબાણૈશ્ચ પઞ્ચભિઃ ।
મોહયન્ પુરુષાન્ સ્ત્રીશ્ચ કુરુ સૃષ્ટિં સનાતનીમ્ ॥

અનેન ધર્મઃ સવિશેષમદ્ય મે ત્રિવર્ગસારઃ પ્રતિભાતિ ભાવિનિ ।
ત્વયા મનોનિર્વિષયાર્થકામયા યદેક એવ પ્રતિગૃહ્ય સેવ્યતે ॥

અનેન પુરુષો દેહાન્ ઉપાદત્તે વિમુઞ્ચતિ ।
હર્ષં શોકં ભયં દુઃખં સુખં ચાનેન વિન્દતિ ॥

અનેન ભવતિ શ્રેષ્ઠો મુચ્યન્તે ચ સભાસદઃ ।
કર્તારમેનો ગચ્છેચ્ચ નિન્દ્યો યત્ર હિ નિન્દ્યતે ॥