મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1521-1540

અનુસર સરસ્તીરં વૈરં કિમત્ર સહાત્મના કતિપયપયઃપાણમ્ માનિન્ સમાચર ચાતક ।
પ્રલયપવનૈરસ્તં નીતઃ પુરાતનવારિદો યદયમદયં કીલાજાલં વિમુઞ્ચતિ નૂતનઃ ॥

અનૂઢા મન્દિરે યસ્ય રજઃ પ્રાપ્નોતિ કન્યકા ।
પતન્તિ પિતરસ્ તસ્ય સ્વર્ગસ્થા અપિ તૈર્ગુણૈઃ ॥

અનૂનવેગાદયમદ્વિતીયશ્ ચ્છાયાતુરઙ્ગાદિવ લજ્જમાનઃ ।
ખુરોદ્ધુતૈર્વીર તુરઙ્ગમસ્તે રજોભિરહ્ણનાં પતિમાવૃણોતિ ॥
અન્ર્જુત્વમસદ્ભાવં કાર્પણ્યં ચલચિત્તતા ।
પુંસાં મિત્રેષુ યે દોષાસ્ તે વેશ્યાસુ ગુણાઃ સ્મૃતાઃ ॥

અનૃતં ચ સમુત્કર્ષે રાજગામિ ચ પૈશુનમ્ ।
ગુરોશ્ચાલીકનિર્બન્ધઃ સમાનિ બ્રહ્મહત્યયા ॥

અનૃતં ચાટુવાદશ્ચ ધનયોગો મહાનયમ્ ।
સત્યં વૈદુષ્યમિત્યેષ યોગો દારિદ્ર્યકારકઃ ॥

અનૃતં સત્યમિત્યાહુઃ સત્યં ચાપિ તથાનૃતમ્ ।
ઇતિ યાસ્તાઃ કથં વીર સંરક્ષ્યાઃ પુરુષૈરિહ ॥

અનૃતં સાહસં માયા મૂર્ખત્વમતિલુબ્ધતા ।
અશૌચત્વં નિર્દયત્વં સ્ત્રીણાં દોષાઃ સ્વભાવજાઃ ॥

અનૃતપટુતા ક્રૌર્યે ચિત્તં સતામવમાનિતા મતિરવિનયે ધર્મે શાઠ્યં ગુરુષ્વપિ વઞ્ચનમ્ ।
લલિતમધુરા વાક્પ્રત્યક્ષે પરોક્ષવિભાષિણી કલિયુગમહારાજસ્યૈતાઃ સ્ફુરન્તિ વિભૂતયઃ ॥

અન્ર્તમનૃતમેતદ્યસ્તુધાસૂતિરિન્દુર્ નિયતમયમનાર્યો નિર્ગતઃ કાલકૂટાત્ ।
હૃદયદહનદક્ષા દારુણા ચાન્યથેયં વદ સખિ મધુરત્વે મોહશક્તિઃ કુતોઽસ્ય ॥

અનૃતે ધર્મભગ્ને ચ ન શુશ્રૂષતિ ચાપ્રિયે ।
ન પ્રિયં ન હિતં વાચ્યં સદ્ભિરેવેતિ નિન્દિતાઃ ॥

અનેકગતિચિત્રિતં વિવિધજાતિભેદાકુલં સમેત્ય તનુમદ્ગણઃ પ્રચુરચિત્રચેષ્ટોદ્યતઃ ।
પુરાર્જિતવિચિત્રકર્મફલભુગ્વિચિત્રાં તનું પ્રગૃહ્ય નટવત્ સદા ભ્રમતિ જન્મરઙ્ગાઙ્ગણે ॥

અનેકચિત્તમન્ત્રશ્ચ દ્વેષ્યો ભવતિ મન્ત્રિણામ્ ।
અનવસ્થિતચિત્તત્વાત્ કર્યે તૈઃ સમુપેક્ષ્યતે ॥

અનેકજન્મસંભૂતં પાપં પુંસાં પ્રણશ્યતિ ।
સ્નાનમાત્રેણ ગઙ્ગાયાં સદ્યઃ પુણ્યસ્ય ભાજનમ્ ॥

અનેકજીવઘાતોત્થં મ્લેચ્છોચ્છિષ્ટં મલાવિલમ્ ।
મલાક્તપાત્રનિક્ષિપ્તં કિં શૌચં લિહતો મધુ ॥

અનેકદોષદુષ્ટસ્ય કાયસ્યૈકો મહાન્ ગુણઃ ।
યો યથા વર્તયત્યેનં તં તથૈવાનુવર્તતે ॥

અનેકદોષદુષ્ટસ્ય મધુનોઽપાસ્તદોષતામ્ ।
યો બ્રૂતે તદ્રસાસક્તઃ સોઽસત્યામ્બુધિરસ્તધીઃ ॥

અનેકધેતિ પ્રગુણેન ચેતસા વિવિચ્ય મિથ્યાત્વમલં સદૂષણમ્ ।
વિમુચ્ય જૈનેન્દ્રમતં સુખાવહં ભજન્તિ ભવ્યા ભવદુઃખભીરવઃ ॥

અનેકપર્યાયગુણૈરુપેતં વિલોક્યતે યેન સમસ્તતત્ત્વમ્ ।
તદિન્દ્રિયાનિન્દ્રિયભેદભિન્નં જ્ઞાનં જિનેન્દ્રૈર્ગદિતં હિતાય ॥

અનેકભવસંચિતા ઇહ હિ કર્મણા નિર્મિતાઃ પ્રિયાપ્રિયવિયોગસંગમવિપત્તિસંપત્તયઃ ।
ભવન્તિ સકલાસ્વિમા ગતિષુ સર્વદા દેહિનાં જરામરણવીચિકે જનનસાગરે મજ્જતામ્ ॥

અનેકમલસંભવે કૃમિકુલૈઃ સદા સંકુલે વિચિત્રબહુવેદને બુધવિનિન્દિતે દુઃસહે ।
ભ્રમન્નયમનારતં વ્યસનસંકટે દેહવાન્ પુરાર્જિતવશો ભવે ભવતિ ભામિનીગર્ભકે ॥