મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1481-1500

અનુભાવવતા ગુરુ સ્થિરત્વાદ્ અવિસંવાદિ ધનુર્ધનંજયેન ।
સ્વબલવ્યસનેઽપિ પીડ્યમાનં ગુણવન્મિત્રમિવાનતિં પ્રપેદે ॥

અનુભૂતચરેષુ દીર્ઘિકાણામ્ ઉપકણ્થેષુ ગતાગતૈકતાનાઃ ।
મધુપાઃ કથયન્તિ પદ્મિનીનાં સલિલૈરન્તરિતાનિ કોરકાણિ ॥

અનુભૂતભવવ્યવસ્થિતિર્ જનતાકાનરતાભિલાષિણી ।
તદવૈમિ સુખેન સંસૃતૌ કલિતાનઙ્ગતયૈવ નિસૃતિઃ ॥

અનુભૂતમિદં લોકે યદ્બધ્વા બલવત્તરૈઃ ।
ઈશ્વરૈર્દુર્બલઃ કૃષ્યઃ ક્રતૌ પશુરિવાબલઃ ॥

અનુમતમિવાનેતું જોષં તમીતમસાં કુલં દિશિ દિશિ દૃશો વિન્યસ્યન્ત્યઃ શ્રિયાઙ્કુરિતાઞ્જનાઃ ।
મદનહુતભુગ્ધૂમચ્છાયૈઃ પટૈરસિતૈર્વૃતાઃ પ્રયયુરરસદ્ભૂષૈરઙ્ગૈઃ પ્રિયાનભિસારિકાઃ ॥

અનુમતિસરસં વિમુચ્ય ચૂતં નવનવમઞ્જુલમઞ્જરીપરીતમ્ ।
અપિ પિકદયિતે કથં મતિસ્તે ઘટયતિ નિશ્ફલપિપ્પલેઽવલેપમ્ ॥

અનુમમાર ન માર કથં નુ સા રતિરતિપ્રથિતાપિ પતિવ્રતા ।
ઇયદનાથવધૂવધપાતકી દયિતયાપિ તયાસિ કિમુજ્જ્ઞિતઃ ॥

અનુમરણે વ્યવસાયં સ્ત્રીધર્મે કઃ કરોતિ સવિવેકઃ ।
સંસારમુક્ત્યુપાયં દણ્ડગ્રહણં વ્રતં હિત્વા ॥

અનુયયૌ વિવિધોપલકુણ્ડલ- દ્યુતિવિતાનકસંવલિતાંશુકમ્ ।
ધૃતધનુવલયસ્ય પયોમુચઃ શબલિમા બલિમાનમુષો વપુઃ ॥

અનુયાતાને કજનઃ પરપુરુષૈરુહ્યતેઽસ્ય નિજદેહઃ ।
અધિકારસ્થઃ પુરુષઃ શવ ઇવ ન શૃણોતિ વીક્ષતે કુમતિઃ ॥

અનુયાતિ ન ભર્તારં યદિ દૈવાત્ કથંચન ।
તથાપિ શીલં સંરક્ષ્યં શીલભઙ્ગાત્ પતત્યધઃ ॥

અનુયાસ્યન્ મુનિતનયાં સહસા વિનયેન વારિતપ્રસરઃ ।
સ્થાનાદનુચ્ચલન્નપિ ગત્વેવ પુનઃ પ્રતિનિવૃત્તઃ ॥

અનુયુક્તો દસ્યુવધે રણે કુર્યાત્ પરાક્રમમ્ ।
નાસ્ય કૃત્યમતઃ કિંચિદ્ અન્યદ્ દસ્યુનિબર્હણાત્ ॥

અનુરક્તજનવિરક્તા નમ્રોત્સિક્તા વિરક્તરાગિણ્યઃ ।
વઞ્ચકવચનાસક્તા નાર્યઃ સદ્ભાવશઙ્કિન્યઃ ॥

અનુરક્તેન હ્ર્ષ્ટેન તુષ્ટેન જગતીપતિઃ ।
અલ્પેનાપિ સ્વસૈન્યેન ભૂમિં જયતિ ભૂમિપઃ ॥

અનુરઞ્જિતા અપિ ગુણૈર્ ન નમન્તિ પ્રકૃતયો વિના દણ્ડાત્ ।
અઙ્કગતાપિ ન વીણા કલમધુરમતાડિતા ક્વણતિ ॥

અનુરઞ્જય રાજાનં મા જાનન્ જાતુ કોપયેઃ પ્રકૃતીઃ ।
એતદ્દ્વયાનુરાગ- સ્થિરયા તિષ્ઠ પ્રતિષ્ઠયાશ્લિષ્ટઃ ॥

અનુરાગં જનો યાતિ પરોક્ષે ગુણકીર્તનમ્ ।
ન બિભ્યતિ ચ સત્ત્વાનિ સિદ્ધેર્લક્ષણમુત્તમમ્ ॥

અનુરાગવતી સંધ્યા દિવસસ્તત્પુરઃસરઃ ।
અહો દૈવગતિશ્ચિત્રા તથાપિ ન સમાગમઃ ॥

અનુરાગવન્તમપિ લોચનયોર્ દધતં વપુઃ સુખમતાપકરમ્ ।
નિરકાસયદ્રવિમપેતવસું વિયદાલયાદપરદિગ્ગણિકા ॥