મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1421-1440

અનીર્ષ્યુર્ગુપ્તદારઃ સ્યાત્ સંવિભાગી પ્રિયંવદઃ ।
શ્લક્ષ્ણો મધુરવાક્સ્ત્રીણાં ન ચાસાં વશગો ભવેત્ ॥

અનીશાય શરીરસ્ય હૃદયં સ્વવશં મયિ ।
સ્તનકમ્પક્રિયાલક્ષ્યૈર્ ન્યસ્તં નિઃશ્વસિતૈરિવ ॥

અનીશ્વરોઽયં પુરુષો ભવાભવે સૂત્રપ્રોતા દારુમયીવ યોષા ।
ધાત્રા તુ દિષ્ટસ્ય વશે કિલાયં તસ્માદ્વદ ત્વં શ્રવણે ધ્ર્તોઽહમ્ ॥

અનુકર્તુમપહ્નોતુમ્ અતિવર્તિતુમીક્ષિતુમ્ ।
અશક્યે તેજસાં પત્યૌ મિત્રતાનુમતિક્ષમા ॥

અનુકુરુતઃ ખલસુજનાવ્ અગ્રિમપાશ્ચાત્યભાગયોઃ સૂચ્યાઃ ।
વિદધાતિ રન્ધ્રમેકો ગુણવાનન્યસ્ત્વપિદધાતિ ॥

અનુકૂલકલત્રો યસ્ તસ્ય સ્વર્ગ ઇહૈવ હિ ।
પ્રતિકૂલકલત્રસ્ય નરકો નાત્ર સંશયઃ ॥

અનુકૂલમર્થ્યમવિરોધિ હિતં શ્રવણીયમાગમરહસ્યયુતમ્ ।
વચનં મદીયમપકર્ણયતિ ક્વ મનોભવઃ ક્વ ગુણસંગ્રહણમ્ ॥

અનુકૂલવરપુરંધ્રિષુ પુરુષાણાં બદ્ધમૂલરાગાણામ્ ।
નયતિ મનો દુઃશીલઃ કુસુમાસ્ત્રો હીનપાત્રેષુ ॥

અનુકૂલવિધાયિદૈવતો વિજયી સ્યાન્ નનુ કીદૃશો નૃપઃ ।
વિરહિણ્યપિ જાનકી વને નિવસન્તી મુદમાદધૌ કુતઃ ॥

અનુકૂલાં વિમલાઙ્ગીં કુલજાં કુશલાં સુશીલસંપન્નામ્ ।
પઞ્ચલકારાં ભાર્યાં પુરુષઃ પુણ્યોદયાલ્લભતે ॥

અનુકૂલા સદા તુષ્ટા દક્ષા સાધ્વી વિચક્ષણા ।
એભિરેવ ગુણૈર્યુક્તા શ્રીરિવ સ્ત્રી ન સંશયઃ ॥

અનુકૂલે વિધૌ દેયં યતઃ પૂરયિતા હરિઃ ।
પ્રતિકૂલે વિધૌ દેયં યતઃ સર્વં હરિષ્યતિ ॥

અનુકૂલે સતિ ધાતરિ ભવત્યનિષ્ટાદપીષ્ટમવિલમ્બમ્ ।
પીત્વા વિષમપિ શંભુર્ મૃત્યુંજયતામવાપ તત્કાલમ્ ॥

અનુકૃતગણ્ડશૈલમદમણ્ડિતગણ્ડતટ- ભ્રમદલિમણ્ડલીનિવિડગુઙ્ગુમઘોષજુષઃ ।
દલયતિ હેલયૈવ હરિરુગ્રકરાન્કરિણ- સ્ત્રિજગતિ તેજ એવ ગુરુ નો વિકૃતાકૃતિતા ॥

અનુક્ષણમનુક્ષણં ક્ષિતિપ રક્ષ્યમાણા ત્વયા પ્રયાતિ વિદિશો દશ પ્રબલકીર્તિરેકાકિની ।
ઇયં નિયતમર્થિષુ પ્રતિદિનં વિતીર્ણા રમા જહાતિ ન તવાન્તિકં દ્વિતયમેતદત્યદ્ભુતમ્ ॥

અનુગતપરિતોષિતાનુજીવી મધુરવચાશ્ચરિતાનુરક્તલોકઃ ।
સુનિપુણપરમાપ્તસક્તતન્ત્રો ભવતિ ચિરં નૃપતિઃ પ્રદીપ્તરશ્મિઃ ॥

અનુગન્તું સતાં વર્ત્મ કૃત્સ્નં યદિ ન શક્યતે ।
સ્વલ્પમપ્યનુગન્તવ્યં માર્ગસ્થો નાવસીદતિ ॥

અનુગમ્ય શ્મશાનાન્તં નિવર્તન્તીહ બાન્ધવાઃ ।
અગ્નૌ પ્રક્ષિપ્ય પુરુષં જ્ઞાતયઃ સુહૃદસ્તથા ॥

અનુગૃહાણ શિશૂનભિલઙ્ઘિતા શબરવારિવિહારવનસ્થલી ।
વિસૃજ કાતરતામિદમગ્રતો હરિનિ કારુણિકસ્ય તપોવનમ્ ॥

અનુગ્રહવિધૌ દેવ્યા માતુશ્ચ મહ્દન્તરમ્ ।
માતા ગાઢં નિબધ્નાતિ બન્ધં દેવી નિકૃન્તતિ ॥