મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1321-1340

અનાદાયી વ્યયં કુર્યાદ્ અસહાયી રણપ્રિયઃ ।
આતુરઃ સર્વભક્ષી ચ નરઃ શીઘ્રંવિનશ્યતિ ॥

અનાદિધાવિસ્વપરંપરાયા હેતુસ્રજઃ સ્રોતસિ વેશ્વરે વા ।
આયત્તધીરેષ જનસ્તદાર્યાઃ કિમીદૃશઃ પર્યનુયોગયોગ્યઃ ॥

અનાદિષ્ટોપિ ભૂપસ્ય દૃષ્ટ્વા હાનિકરં ચ યઃ ।
યતતે તસ્ય નાશાય સ ભૃત્યોઽર્હો મહીભુજામ્ ॥

અનાદૃત્યૌચિત્યં હ્રિયમવિગણય્યાતિમહતીં યદેતસ્યાપ્યર્થે ધનલવદુરાશાતરલિતાઃ ।
અલીકાહંકારજ્વરકુટિલિતભ્રૂણિ ધનિનાં મુખાનિ પ્રેક્ષ્યન્તે ધિગિદમતિદુષ્પૂરમુદરમ્ ॥

અનાદેયં નાદદીત પરિક્ષીણોઽપિ પાર્થિવઃ ।
ન ચાદેયં સમૃદ્ધોઽપિ સૂક્ષ્મમપ્યર્થમુત્સૃજેત્ ॥

અનાદેયસ્ય ચાદાનાદ્ આદેયસ્ય ચ વર્જનાત્ ।
દૌર્બલ્યં ખ્યાપ્યતે રાજ્ઞઃ સ પ્રેત્યેહ ચ નશ્યતિ ॥

અનાદ્યન્તા તુ સા તૃષ્ણા અન્તર્દેહગતા નૃણામ્ ।
વિનાશયતિ સંભૂતા અયોનિજ ઇવાનલઃ ॥

અનાપ્તપુણ્યોપચયૈર્દુરાપા ફલસ્ય નિર્ધૂતરજાઃ સવિત્રી ।
તુલ્યા ભવદ્દર્શનસંપદેષા વૃષ્ટેર્દિવો વીતબલાહકાયાઃ ॥

અનામ્નાયમલા વેદા બ્રાહ્મણસ્યાવ્રતં મલમ્ ।
મલં પૃથિવ્યા વાહીકાઃ પુરુષસ્યાનૃતં મલમ્ ॥

અનાયકા વિનશ્યન્તિ નશ્યન્તિ બહુનાયકાઃ ।
સ્ત્રીનાયકા વિનશ્યન્તિ નશ્યન્તિ શિશુનાયકાઃ ॥

અનાયકે ન વસ્તવ્યં ન વસેદ્ બહુનાયકે ।
સ્ત્રીનાયકે ન વસ્તવ્યં ન વસેદ્ બાલનાયકે ॥

અનાયવ્યયકર્તા ચ અનાથઃ કલહપ્રિયઃ ।
આતુરઃ સર્વભક્ષી ચ નરઃ શીઘ્રં વિનશ્યતિ ॥

અનાયાસકૃશં મધ્યમ્ અશઙ્કતરલે દૃશૌ ।
અભૂષણમનોહારિ વપુર્વયસિ સુભ્રુવઃ ॥

અનાયિ દેશઃ કતમસ્ત્વયાદ્ય વસન્તમુક્તસ્ય દશાં વનસ્ય ।
ત્વદાપ્તસંકેતતયા કૃતાર્થા શ્રવ્યાપિ નાનેન જનેન સંજ્ઞા ॥

અનારતં તેન પદેષુ લમ્ભિતા વિભજ્ય સમ્યગ્વિનિયોગસત્ક્રિયાઃ ।
ફલન્ત્યુપાયાઃ પરિબૃંહિતાયતીર્ ઉપેત્ય સંઘર્ષમિવાર્થસંપદઃ ॥

અનારતં પ્રતિદિશં પ્રતિદેશં જલે સ્થલે ।
જાયન્તે ચ મ્રિયન્તે ચ બુદ્બુદા ઇવ વારિણિ ॥

અનારતપરિસ્ખલન્નયનવારિધારાશત- પ્રવૃદ્ધપથનિમ્નગાસલિલરુદ્ધયાનોદ્યમા ।
ત્વદીયરિપુકામિની બહુવિદેશયાનૈષિણી વિનિન્દતિ વલદ્દૃશા ગુરુરુષાશ્રુપં પ્રાવૃષમ્ ॥

અનારબ્ધાક્ષેપં પરમકૃતવાષ્પવ્યતિકરં નિગૂઢાન્તસ્તાપં હૃદયવિનિપીતં વ્યવસિતમ્ ।
કૃશાઙ્ગ્યા યત્પાપે વ્રજતિ મયિ નૈરાશ્યપિશુનં શ્લથૈરઙ્ગૈરુક્તં હૃદયમિદમુન્મૂલયતિ તત્ ॥

અનારભ્યા ભવન્ત્યર્થાઃ કેચિન્ નિત્યં તથાગતાઃ ।
કૃતઃ પુરુષકારોઽપિ ભવેદ્યેષુ નિરર્થકઃ ॥

અનારમ્ભસ્તુ કાર્યાણાં પ્રથમં બુદ્ધિલક્ષણમ્ ।
આરબ્ધસ્યાન્તગમનં દ્વિતીયં બુદ્ધિલક્ષણમ્ ॥