મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1260-1279

અનર્થમકરાગારાદ્ અસ્માત્ સંસારસાગરાત્ ।
ઉડ્ડીયતે નિરુદ્વેગં સર્વત્યાગેન પુત્રક ॥

અનર્થમર્થતઃ પશ્યન્ન્ અર્થં ચૈવાપ્યનર્થતઃ ।
ઇન્દ્રિયૈઃ પ્રસૃતો બાલઃ સુદુઃખં મન્યતે સુખમ્ ॥

અનર્થાં શ્ચાર્થરૂપેણ અર્થાંશ્ચાનર્થરૂપતઃ ।
અર્થાયૈવ હિ કેષાંચિદ્ ધનનાશો ભવત્યુત ॥

અનર્થા હ્યર્થરૂપાશ્ચ અર્થાશ્ચાનર્થરૂપિણઃ ।
ભવન્તિ તે વિનાશાય દૈવાયત્તસ્ય રોચતે ॥

અનર્થિતર્પણં વિત્તં ચિત્તમધ્યાનદર્પણમ્ ।
અતીર્થસર્પણં દેહં પર્યન્તે શોચ્યતાં વ્રજેત્ ॥

અનર્થિત્વાન્મનુષ્યાણાં ભયાત્ પરિજનસ્ય ચ ।
મર્યાદાયામમર્યાદાઃ સ્ત્રિયસ્તિષ્ઠન્તિ ભર્તૃષુ ॥

અનર્થે ચૈવ નિરતમ્ અર્થે ચૈવ પરાઙ્મુખમ્ ।
ન તં ભર્તારમિચ્છન્તિ ષણ્ઢં પતિમિવ સ્ત્રિયઃ ॥

અનર્થોઽપ્યર્થરૂપેણ તથાર્થોઽનર્થરૂપભાક્ ।
ઉત્પદ્યતે વિનાશાય તસ્માદુક્તં પરીક્ષયેત્ ॥

અનલંકૃતોઽપિ માધવ હરસિ મનો મે સદા પ્રસભમ્ ।
કિં પુનરલંકૃતસ્ત્વં સંપ્રતિ નખરક્ષતૈસ્તસ્યાઃ ॥

અનલઃ શીતનાશાય વિષનાશાય ગારુડમ્ ।
વિવેકો દુઃખનાશાય સર્વનાશાય દુર્મતિઃ ॥

અનલઃ સલિલાજ્જાતઃ કાર્ત્તિકેયોઽપિ વહ્નિતઃ ।
ગૂઢં હિ મહતાં જન્મ પરિચ્છેત્તું ક ઈશ્વરઃ ॥

અનલસજવાપુષ્પોત્પીડચ્છવિ પ્રથમં તતઃ સમદયવનીગણ્ડચ્છાયં પુનર્મધુપિઙ્ગલમ્ ।
તદનુ ચ નવસ્વર્ણાદર્શપ્રભં શશિનસ્તતસ્ તરુણતગરાકારં બિમ્બં વિભાતિ નભસ્તલે ॥

અનલસ્તમ્ભનવિદ્યાં સુભગ ભવાન્ નિયતમેવ જાનાતિ ।
મન્મથશરાગ્નિતપ્તે હૃદિ મે કથમન્યથા વસસિ ॥

અનલ્પં જલ્પન્તઃ કતિ બત ગતા નો યમપુરં પુરસ્તાદસ્માકં વિધૃતનયના વ્યાત્તવદનાઃ ।
અતીતા યદ્યેવં ન હિ નિજહિતં ચેતસિ વયં વહામો હા મોહાદ્ વિષયવિષજાતાદવસિતાઃ ॥

અનલ્પં સંતાપં શમયતિ મનોજન્મજનિતં તથા શીતં સ્ફીતં હિમવતિ નિશીથે ગ્લપયતિ ।
તદેવં કોઽપ્યૂષ્મા રમણપરિરમ્ભોત્સવમિલત્- પુરન્ધ્રીનીરન્ધ્રસ્તનકલશજન્મા વિજયતે ॥

અનલ્પચિન્તાભરમોહનિશ્ચલા વિલોક્યમાનૈવ કરોતિ સાધ્વસમ્ ।
સ્વભાવશોભાનતિમાત્રભૂષણા તનુસ્તવેયં બત કિં નુ સુન્દરિ ॥

અનલ્પત્વાત્ પ્રધાનત્વાદ્ વંશસ્યેવેતરે સ્વરાઃ ।
વિજિગીષોર્નૃપતયઃ પ્રયાન્તિ પરિવારતામ્ ॥

અનવદ્યમવદ્યં સ્યાદ્ વારુણીલેશમાત્રતઃ ।
તદ્વચ્છિષ્યો વિરુદ્ધાર્થાદ્ વિગુરોરેવ નશ્યતિ ॥

અનવરતકનકવિતરણ- જલલવભૃતકરતરઙ્ગિતાર્થિતતેઃ ।
ભણિતિરિવ મતિર્મતિરિવ ચેષ્ટા ચેષ્ટેવ કીર્તિરતિવિમલા ॥

અનવરતધનુર્જ્યાસ્ફાલનક્રૂરપૂર્વં રવિકિરણસહિષ્ણુ સ્વેદલેશૈરભિન્નમ્ ।
અપચિતમપિ ગાત્રં વ્યાયતત્વાદલક્ષ્યં ગિરિચર ઇવ નાગઃ પ્રાણસારં બિભર્તિ ॥