મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1240-1259

અનમ્યાસૈર્હતા વિદ્યા નિત્યહાસૈર્હતાઃ સ્ત્રિયઃ ।
કુબીજેન હતં ક્ષેત્રં ભૃત્યદોષૈર્હતા નૃપાઃ ॥

અનભ્રવૃષ્ટિઃ શ્રવણામૃતસ્ય સરસ્વતી વિભ્રમજન્મભૂમિઃ ।
વૈદર્ભરીતિઃ કૃતિનામુદેતિ સૌભાગ્યલાભપ્રતિભૂઃ પદાનામ્ ॥

અનભ્રેવિદ્યુતં દૃષ્ટ્વા દક્ષિણાં દિશમાશ્રિતામ્ ।
રાત્રાવિન્દ્રધનુશ્ચાપિ જીવિતં દ્વિત્રિમાસિકમ્ ॥

અનમ્રાક્રમણં શૌર્યં ધનં નિજભુજાર્જિતમ્ ભાર્યા રૂપાનુરૂપા ચ પુરુષસ્યેહ યુજ્યતે ॥
અન્યથા તુ કિમેતેન રૂપેણાપિ . . .

અનયનપથે પ્રિયે ન વ્યથા યથા દૃશ્ય એવ દુષ્પ્રાપે ।
મ્લાનૈવ કેવલં નિશિ તપનશિલા વાસરે જ્વલતિ ॥

અનયશ્ચ નયશ્ચાપિ દૈવાત્ સંપદ્યતે નરૈઃ ।
તદ્વશાત્ કુરુતે કર્મ શુભાશુભફલં પુમાન્ ॥

અનયા કૃતમન્યભુક્તયા વસુધાગોચરયા વિરક્તયા ।
અતિશાયિ મહેન્દ્રયોષિતાં વપુષા કિં ન તવાવરોધનમ્ ॥

અનયા જઘનાભોગભરમન્થરયાનયા ।
અન્યતોઽપિ વ્રજન્ત્યા મે હૃદયે નિહિતં પદમ્ ॥

અનયા તવ રૂપસીમયા કૃતસંસ્કારવિબોધનસ્ય મે ।
ચિરમપ્યવલોકિતાદ્ય સા સ્મૃતિમારૂઢવતી શુચિસ્મિતા ॥

અનયાનુક્રમણિકયા મુક્તામણયો મયાભિહિતાઃ ।
એકૈકોઽપિ હિ ભાસ્વાન્ કિં પુનરેષાં નિગદ્યતે નિકરઃ ॥

અનયા રત્નસમૃદ્ધ્યા સાગર લહલહસિ કિમિહ લહરીભિઃ ।
ત્વદ્વલ્લભા વરાક્યો વહન્તિ વર્ષાસુ વારીણિ ॥

અનયા સુરકામ્યમાનયા સહ યોગઃ સુલભસ્તુ ન ત્વયા ।
ઘનસંવૃતયામ્બુદાગમે કુમુદેનેવ નિશાકરત્વિષા ॥

અનયેનેવ રાજ્યશ્રીર્ દૈન્યેનેવ મનસ્વિતા ।
મમ્લૌ સાથ વિષાદેન પદ્મિનીવ હિમામ્ભસા ॥

અનયોરનવદ્યાઙ્ગિ સ્તનયોર્જૃમ્ભમાણયોઃ ।
અવકાશો ન પર્યાપ્તસ્ તવ બાહુલતાન્તરે ॥

અનયો વિનયસ્તસ્ય વિધિર્યસ્યાનુવર્તતે ।
નયઃ સમ્યક્પ્રયુક્તોઽપિ ભાગ્યહીનસ્ય દુર્નયઃ ॥

અનર્ઘ્યં સૌન્દર્યં જગદુપરિ માધુર્યલહરી- પરીતં સૌરભ્યં દિશિ દિશિ રસૈકવ્યસનિતા ।
ઇતિ પ્રીત્યાસ્માભિસ્ત્વયિ ખલુ રસાલે વ્યવસિતં ક એવં જાનીતે યદસિ કટુકીટૈરુપહતઃ ॥

અનર્ઘ્યમપિ માણિક્યં હેમાશ્રયમપેક્ષતે ।
અનાશ્રયા ન શોભન્તે પણ્ડિતા વનિતા લતાઃ ॥

અનર્ઘ્યલાવણ્યનિધાનભૂમિર્ ન કસ્ય લોભં લટભા તનોતિ ।
અવૈમિ પુષ્પાયુધયામિકોઽસ્યામ્ અવિશ્વસન્ ન ક્ષણમેતિ નિદ્રામ્ ॥

અનર્ઘ્યાણ્યપિ રત્નાનિ લભ્યન્તે વિભવૈઃ સુખમ્ ।
દુર્લભો રત્નકોટ્યાપિ ક્ષણોઽપિ હિ ગતાયુષઃ ॥

અનર્થકં વિપ્રવાસં ગૃહેભ્યઃ પાપૈઃ સંધિં પરદારાભિમર્શમ્ ।
દમ્ભં સ્તૈન્યં પૈશુનં મદ્યપાનં ન સેવતે યઃ સ સુખી સદૈવ ॥