મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1220-1239

અનન્તશાસ્ત્રં બહુલાશ્ચ વિદ્યાઃ સ્વલ્પશ્ચ કાલો બહુવિધ્નતા ચ ।
યત્ સારભૂતં તદુપાસનીયં હંસો યથા ક્ષીરમિવામ્બુમધ્યાત્ ॥

અનન્તાસૌ કીર્તિઃ કવિકુમુદબન્ધોઃ ક્ષિતિપતેસ્ ત્રિલોકીયં ક્ષુદ્રા તદિહ કથમસ્યાઃ સ્થિતિરિતિ ।
મુધેયં વઃ શઙ્કા કલયત કિયદ્દર્પણતલં વિશાલા કિં તત્ર સ્ફુરતિ ન કવીન્દ્રપ્રતિકૃતિઃ ॥

અનન્તોદ્ભૂતભૂતૌઘસંકુલે ભૂતલેઽખિલે ।
શસ્ત્રે શાસ્ત્રે ત્રિચતુરાશ્ ચતુરા યદિ માદૃશાઃ ॥

અનન્યક્ષુણ્ણશ્રીર્મલયવનજન્માયમનિલો નિપીય સ્વેદામ્બુ સ્મરમકરસંભુક્ત્તવિભવમ્ ।
વિદર્ભાણાં ભૂરિ પ્રિયતમપરીરમ્ભરભસ- પ્રસઙ્ગાદેઙ્ગાનિ દ્વિગુણપુલકાસઞ્જિ તનુતે ॥

અનન્યશોભાભિભવેયમાકૃતિર્ વિમાનના સુભ્રુ કુતઃ પિતુર્ગૃહે ।
પરાભિમર્શો ન તવાસ્તિ કઃ કરં પ્રસારયેત્ પન્નગરત્નસૂચયે ॥

અનન્યસાધારણકાન્તિકાન્ત- તનોરમુષ્યાઃ કિમુ મધ્યદેશઃ ।
જગત્ત્રયીજન્મભૃતાં નિષણ્ણા ચિત્તાવલીયં ત્રિવલીમિષેણ ॥

અનન્યસાધારણસૌરભાન્વિતં દધાનમત્યુજ્જ્વલપુષ્પસંપદઃ ।
ન ચમ્પકં ભૃઙ્ગગણઃ સિષેવે કથં સુગન્ધેર્મલિનાત્મનાં રતિઃ ॥

અનન્યસામાન્યતયા પ્રસિદ્ધસ્ ત્યાગીતિ ગીતો જગતીતલે યઃ ।
અભૂદહંપૂર્વિકયા ગતાનામ્ અતીવ ભૂમિઃ સ્મરમાર્ગણાનામ્ ॥

અનન્યાલમ્બનત્વેન પ્રેમ ભાગવતં ભજ ।
નૃણાં પ્રેમેતિ કા માત્રા પ્રાપ્તં પ્રેમ પ્રભોર્યદિ ॥

અનન્યાશ્ચિન્તયન્તો માં યે જનાઃ પર્યુંપાસતે ।
તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં યોગક્ષેમં વહામ્યહમ્ ॥

અનન્યાશ્રિતચિત્તેન સેવિતોઽપિ ચ વારિદઃ ।
સિંઞ્ચેન્ન ચેત્ તદા મન્યે ચાતકસ્યૈવ પાતકમ્ ॥

અનપેક્ષિતગુરુવચના સર્વાન્ ગ્રન્થીન્ વિભેદયતિ સમ્યક્ ।
પ્રકટયતિ પરરહસ્યં વિમર્શશક્ત્તિર્નિજા જયતિ ॥

અનભિજ્ઞાય શાસ્ત્રાર્થાન્ પુરુષાઃ પશુબુદ્ધયઃ ।
પ્રાગલ્ભ્યાદ્વક્તુમિચ્છન્તિ મન્ત્રેષ્વભ્યન્તરીકૃતાઃ ॥

અનભિજ્ઞો ગુણાનાં યો ન ભૃત્યૈઃ સોઽનુગમ્યતે ।
ધનાઢ્યોઽપિ કુલીનોઽપિ ક્રમાયાતોઽપિ ભૂપતિઃ ॥

અનભિધ્યા પરસ્વેષુ સર્વસત્ત્વેષુ સૌહૃદમ્ ।
કર્મણાં ફલમસ્તીતિ ત્રિવિધં મનસા ચરેત્ ॥

અનભિલષતઃ શ્રીલીલાબ્જે પરાગવિલેપનં ત્રિદશકરિણઃ પાતું દાનપ્રવાહમવાઞ્છતઃ ।
ત્રિદશસુમનોગન્ધાસક્તિં વિમુક્તવતઃ સખે બત ખલુ શિવા સંતુષ્ટસ્ય દ્વિરેફ તવ સ્થિતિઃ ॥

અનભ્યાસહતોત્સાહા પરેણ પરિભૂયતે ।
યા લજ્જાજનની જાડ્યાત્ કિં તયા મન્દવિદ્યયા ॥

અનભ્યાસહતા વિદ્યા હતો રાજવિરોધકૃત્ ।
જીવનાર્થં હતં તીર્થં જીવનાર્થં હતં વ્રતમ્ ॥

અનભ્યાસેન વિદ્યાનામ્ અસંસર્ગેણ ધીમતામ્ ।
અનિગ્રહેણ ચાક્ષાણાં જાયતે વ્યસનં નૃણામ્ ॥

અનભ્યાસેન વેદાનામ્ આચારસ્ય ચ વર્જનાત્ ।
આલસ્યાદન્નદોષાચ્ચ મૃત્યુર્વિપ્રાન્ જિઘાંસતિ ॥