મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0781-0800

અથ સ્વસ્થાય દેવાય નિત્યાય હતપાપ્મને ।
ત્યક્તક્રમવિભાગાય ચૈતન્યજ્યોતિષે નમઃ ॥

અથાગત્ય ભુવં રાજ્ઞાં ગતા વાહનતાં હયાઃ ।
તેષાં ધર્માર્થકામાંશ્ચ સાધયન્ત્યુપકારિણઃ ॥

અથાઙ્ગરાજાદવતાર્ય ચક્ષુર્ યાહીતિ જન્યામવદત્ કુમારી ।
નાસૌ ન કામ્યો ન ચ વેદ સમ્યગ્ દૃષ્ટું ન સા ભિન્નરુચિર્હિ લોકઃ ॥

અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ લક્ષણાનિ હિ વાજિનામ્ ।
શુભાનિ વર્ણૈરાવર્તૈસ્ તાનિ વિદ્યાદ્વિચારતઃ ॥

અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ હયારોહણમુત્તમમ્ ।
યેન વિજ્ઞાતમાત્રેણ રેવન્તઃ પ્રિયતાં વ્રજેત્ ॥

અથાત્મનઃ શબ્દગુણં ગુણજ્ઞઃ પદં વિમાનેન વિગાહમાનઃ ।
રત્નાકરં વીક્ષ્ય મિથઃ સ જાયાં રામાભિધાનો હરિરિત્યુવાચ ॥

અથાનન્દકરં વક્ષ્યે ષડર્તૂનાં ચ વર્ણનમ્ ।
યદ્રસાસ્વાદમુદિતા વિભાન્તિ વિબુધાલયઃ ॥

અથાનુક્રમદ્વારાણિ વિરચ્યન્તેઽત્ર વાઙ્મયે ।
અન્યોક્તિસૂક્તમુક્તાલીં સમુદ્ધૃત્ય શ્રુતામ્બુધેઃ ॥

અથાપિ નાપસજ્જેત સ્ત્રીષુ સ્ત્રૈણેષુ ચાર્થવિત્ ।
વિષયેન્દ્રિયસંયોગાન્ મનઃ ક્ષુભ્યતિ નાન્યથા ॥

અથાપ્રશસ્તાઃ ખરતુલ્યનાદાઃ પ્રદીપ્તપુચ્છાઃ કૂનખા વિવર્ણાઃ ।
નિકૃત્તકર્ણા દ્વિપમસ્તકાશ્ચ ભવન્તિ યે વા સિતતાલુજિહ્વાઃ ॥

અથાયતનસંનિધૌ ભગવતો ભવાનીપતેર્ મનોહરમચીખનદ્ ભુવનભૂષણં ભૂપતિઃ ।
વિગાહનકુતૂહલોત્તરલપૌરસીમન્તિની- પયોધરભરત્રુટદ્વિકટવીચિમુદ્રં સરઃ ॥

અથાશુદ્ધોદ્ભવો ગ્રામ્યનર્તક્સ્યેવ યો ભવેત્ ।
કૈતવસ્નેહમાપન્નો ભવઃ સંકીર્ણ ઉચ્યતે ॥

અથાશ્વાનાં જન્મદેશાન્ પ્રવક્ષ્યામ્યનુપૂર્વશઃ ।
ઉત્તમાનાં ચ મધ્યાનાં હીનાનાં યત્ર સંભવઃ ॥

અથાસસાદાસ્તમનિન્દ્યતેજા જનસ્ય દૂરોજ્ઝિતમૃત્યુભીતેઃ ।
ઉત્પત્તિમદ્વસ્તુ વિનાશ્યવશ્યં યથાહમિત્યેવમિવોપદેષ્ટુમ્ ॥

અથેતરે સપ્ત રઘુપ્રવીરા જ્યેષ્ઠં પુરોજન્મતયા ગુણૈશ્ચ ચક્રુઃ કુશં રત્નવિશોષભાજં સૌભ્રાત્રમેષાં હિ કુલાનુસારિ ॥

અથેદં રક્ષોભિઃ કનકહરિણચ્છદ્મવિધિના તથા વૃત્તં પાપૈર્વ્યથયતિ યથા ક્ષાલિતમપિ ।
જનસ્થાને શૂન્યે વિકલકરણૈરાર્યચરિતૈર્ અપિ ગ્રાવા રોદિત્યપિ દલતિ વજ્રસ્ય હૃદયમ્ ॥

અથેહ કથ્યતેસ્માભિઃ કર્મના યેન બન્ધનમ્ ।
છિદ્યતે સદુપાયેન શ્રુત્વા તત્ર પ્રવર્ત્યતામ્ ॥

અથૈતત્ પૂર્ણમભ્યાત્મં યચ્ ચ નેત્યનૃતં વચઃ ।
સર્વં નેત્યનૃતં બ્રૂયાત્ સ દુષ્કીર્તિઃ સ્વસન્ મૃતઃ ॥

અથો ગણપતિં વન્દે મહામોદવિધાયિનમ્ ।
વિદ્યાધરગણૈર્યસ્ય પૂજ્યતે કણ્ઠગર્જિતમ્ ॥

અથોચ્ચકૈર્જરઠકપોતકંધરા- તનૂરુહપ્રકરવિપાણ્ડુરદ્યુતિ ।
બલૈશ્ચલચ્ચરણવિધૂતમુચ્ચરદ્ ધનાવલીરુદચરત ક્ષમારજઃ ॥