મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0761-0780

અથ રાજ્ઞા દરઃ કાર્યો ન તુ કસ્યાં ચિદાપદિ ।
અપિ ચેતસિ દીર્ણઃ સ્યાન્ નૈવ વર્તેત દીર્ણવત્ ॥

અર્થતુપક્વાત્ કલતોઽવશોષિતાદ્ વિકૃષ્ય બીજં પયસા નિષિચ્ય ।
વિશોષિતં પઞ્ચદિનાનિ સર્પિષા વિડઙ્ગમિશ્રેણ ચ ધૂપયેત્ તતઃ ॥

અથર્વવિધિતત્ત્વજ્ઞૈર્ બ્રાહ્મણૈર્વિજિતેન્દ્રિયૈઃ ।
મન્ત્રતન્ત્રવિધાનજ્ઞૈર્ દૂરાદુન્મૂલયેદ્ રિપૂન્ ॥

અથર્વામ્નાયતત્ત્વજ્ઞસ્ તન્ત્રજ્ઞઃ ક્રતુકર્મઠઃ ધનુર્વેદસ્ય વેત્તા ચ પુરોધા રાજસંમતઃ ॥

અથ લક્ષ્મણાનુગતકાન્તવપુર્ જલધિં વિલઙ્ઘ્ય શશિદાશરથિઃ ।
પરિવારિતઃ પરિત ઋક્ષગનૈસ્ તિમિરૌઘરાક્ષસકુલં બિભિદે ॥

અથવા નશ્યતિ પ્રજ્ઞા પ્રાજ્ઞસ્યાપિ નરસ્ય હિ ।
પ્રતિકૂલે ગતે દૈવે વિનાશે સમુપસ્થિતે ॥

અથવા પ્રોચ્યતે ધ્યાનમ્ અન્યદેવાત્ર યોગિનામ્ ।
રહસ્યં પરમં મુક્તેઃ કારણં પ્રથમં ચ યત્ ॥

અથવા ભવતઃ પ્રવર્તના ન કથં પિષ્ટમિયં પિનષ્ટિ નઃ ।
સ્વત એવ સતાં પરાર્થતા ગ્રહણાનાં હિ યથા યથાર્થતા ॥

અથવાભિનિવિષ્ટબુદ્ધિષુ વ્રજતિ વ્યર્થકતાં સુભાષિતમ્ ।
રવિરાગિષુ શીતરોચિષઃ કરજાલં કમલાકરોષ્વિવ ॥

અથવા મમ ભાગ્યવિપ્લવાદ્ અશનિઃ કલ્પિત એષ વેધસા ।
યદનેન તરુર્ન પાતિતઃ ક્ષિપતા તદ્વિડપાશ્રયા લતા ॥

અથવા મૂલસંસ્થાનામ્ ઉદ્ઘાતૈસ્તુ પ્રબોધયેત્ ।
સુપ્તાં કુણ્ડલિનીં શક્તિં બિસતન્તુનિભાકૃતિમ્ ॥

અથવા મૃદુ વસ્તુ હિંસિતું મૃદુનૈવારભતે પ્રજાન્તકઃ ।
હિમસેકવિપત્તિરત્ર મે નલીની પૂર્વનિદર્શનં મતા ॥

અથ વાસવસ્ય વચનેન રુચિરવદનસ્ત્રિલોચનમ્ ।
ક્લાન્તિરહિતમભિરાધયિતું વિધિવત્ તપાંસિ વિદધે ધનંજયઃ ॥

અથ સંસારસંહારવામનાબન્ધવાસિતઃ ।
અજાયત વૃષારૂઢો ભૈરવો મહસાં નિધિઃ ॥

અથ સ લલિતયોષિદ્ભ્રૂલતાચારુશૃઙ્ગં રતિવલયપદાઙ્કે ચાપમાસજ્ય કણ્ઠે ।
સહચરમધુહસ્તન્યસ્તુચૂતાઙ્કુરાસ્ત્રશ્ શતમખમુપતસ્થે પ્રાઞ્જલિઃ પુષ્પધન્વા ॥

અથ સ વિષયવ્યાવૃત્તાત્મા યથાવિધિ સૂનવે નૃપતિકકુદં દત્ત્વા યૂને સિતાતપવારણમ્ ।
મુનિવનતરુચ્છાયાં દેવ્યા તયા સહ શિશ્રિયે ગલિતવયસામિક્ષ્વાકૂણામિદં હિ કુલવ્રતમ્ ॥

અથ સાન્દ્રસાંધ્યકિરણારુણિતં હરિહેતિહૂતિ મિથુનં પતતોઃ ।
પૃથગુત્પપાત વિરહાર્તિદલદ્- ધૃદયસ્રુતાસૃગનુલિપ્તમિવ ॥

અથ સામાન્યશૃઙ્ગારે યુવતીનાં પ્રશંસનમ્ ।
સ્ત્રીપુંસજાતિકથનં તયોઃ સંયોગવર્ણનમ્ ॥

અથ સ્ફુરન્મીનવિધૂતપઙ્કજા વિકઙ્કતીરસ્ખલિતોર્મિસંહતિઃ ।
પયોઽવગાઢું કલહંસનાદિની સમાજુહાવેવ વધૂઃ સુરાપગા ॥

અથ સ્વમાદાય ભયેન મન્થનાચ્ ચિરત્નરત્નાધિકમુચ્ચિતં ચિરાત્ ।
નિલીય તસ્મિન્ નિવસન્નપાંનિધિર્ વને તડાકો દદૃશોઽવનીભુજા ॥