મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0721-0740

અત્રાપિ ભારતં શ્રેષ્ઠં જમ્બુદ્વીપે મહામુને ।
યતો હિ કર્મભૂરેષા અતોઽન્યા ભોગભૂમયઃ ॥

અત્રાયાતં પથિક ભવતા કર્મણાકારિ પથ્યં તથ્યં બ્રૂમઃ પુનરપિ સખે સાહસં મા વિધાસીઃ ।
વામાક્ષીણાં નયનનલિનપ્રાન્તનિર્ધૂતધૈર્યાઃ સ્વાં મર્યાદામિહ હિ નગરે યોગિનોઽપિ ત્યજન્તિ ॥

અત્રર્દ્રચન્દનકુચાર્પિતસૂત્રહાર- સીમન્તચુમ્બિસિચયસ્ફુટબાહુમૂલઃ ।
દૂર્વાપ્રકાણ્ડરુચિરાસુ ગુરૂપભોગો ગૌડાઙ્ગનાસુ ચિરમેષ ચકાસ્તિ વેષઃ ॥

અત્રાર્યઃ ખરદૂષણત્રિશિરસાં નાદાનુબન્ધોદ્યમે રુન્ધાને ભુવનં ત્વયા ચકિતયા યોદ્ધા નિરુદ્ધઃ ક્ષણમ્ ।
સસ્નેહાઃ સરસાઃ સહાસરભસાઃ સભ્રૂ ભ્રમાઃ સસ્પૃહાઃ સોત્સાહાસ્ત્વયિ તદ્બલે ચ નિદધે દોલાયમાના દૃશઃ ॥

અત્રાવાસપરિગ્રહં ગૃહપતેરાચક્ષ્વ ચણ્ડોદ્યમૈઃ ચણ્ડાલૈરુપસેવિતાઃ સખિ ધનુર્હસ્તૈઃ પુરસ્તાદિમાઃ ।
ઉત્કાલાકુલસારમેયરસનાલેલિહ્યમાનોન્નત- દ્વારાગ્રત્વગવાસ્થિસાસ્રશકલસ્રગ્વલ્લયઃ પલ્લયઃ ॥

અત્રાશિતં શયિતમત્ર નિપીતમત્ર સાયં તયા સહ મયા વિધિવઞ્ચિતેન ।
ઇત્યાદિ હન્ત પરિચિન્તયતો વનાન્તે રામસ્ય લોચનપયોભિરભૂત્ પયોધિઃ ॥

અત્રાસીત્ કિલ નન્દસદ્મ શકટસ્યાત્રાભવદ્ ભઞ્જનં બન્ધચ્છેદકરોઽપિદામભિરભૂદ્ બદ્ધોઽત્ર દામોદરઃ ।
ઇત્થં માથુરવૃદ્ધવક્ત્રવિગલત્પીયૂષધારાં પિબન્ન્ આનન્દાશ્રુધરઃ કદા મધુપુરીં ધન્યશ્ચરિષ્યામ્યહમ્ ॥

અત્રાસીત્ ફણિપાશબન્ધનવિધિઃ શક્ત્યા ભવદ્ દેવરે ગાઢં વક્ષસિ તાડિતે હનુમતા દ્રોણાદ્રિરત્રાહૃતઃ ।
દિવ્યૈરિન્દ્રજિદત્ર લક્ષ્મણશરૈર્લોકાન્તરં પ્રાપિતઃ કેનાપ્યત્ર મૃગાક્ષિ રાક્ષસપતેઃ કૃત્તા ચ કણ્ઠ્ટવી ॥

અત્રાસ્થઃ પિશિતં શવસ્ય કઠિનૈરુત્કૃત્ય કૃત્સ્નં નખૈર્ નગ્નસ્નાયુકરાલઘોરકુહરૈર્મસ્તિષ્કદિગ્ધાઙ્ગલિઃ ।
સંદશ્યૌષ્ઠપુટેન ભુગ્નવદનઃ પ્રેતશ્ચિતાગ્નિદ્રુતં સૂત્કારૈર્નલકાસ્થિકોટરગતં મજ્જાનમાકર્ષતિ ॥

અત્રાસ્મિન્ સુતનુ લતાગૃહેઽસ્તિ રમ્યં માલત્યાઃ કુસુમમનુચ્ચિતં પરેણ ।
ઇત્યુક્ત્વા મૃદુકરપલ્લવં ગૃહીત્વા મુગ્ધાક્ષી રહસિ નિનાય કોઽપિ ધન્યઃ ॥

અત્રિલોચનસંભૂતજ્યોતિરુદ્ગમભાસિભિઃ ।
સદૃશણ્ શોભતેઽત્યર્થં ભૂપાલ તવ ચેષ્ટિતમ્ ॥

અત્રૈવ દાસ્યસિ વિમુક્તિમથાપિ યાચે માતઃ શરીરપતનં મણિકર્ણિકાયામ્ ।
અસ્તુ સ્વકૃત્યમનુકમ્પનમીશ્વરાણાં દાસસ્ય કર્મકરતૈવ તથા સ્વકૃત્યમ્ ॥

અત્રૈવ સરસિ જાતં વિકસિતમત્રૈવ નિર્ભરં નલિનૈઃ ।
કાલવશાગતતુહિનૈર્ વિલીનમત્રૈવ હા કષ્ટમ્ ॥

અત્રૈષ સ્વયમેવ ચિત્રફલકે કમ્પસ્ખલલ્લેખયા સંતાપાર્તિવિનોદનાય કથમપ્યાલિખ્ય સખ્યા ભવાન્ ।
બાષ્પવ્યાકુલમીક્ષિતઃ સરભસં ચૂતાઙ્કુરૈરર્ચિતો મૂર્ધ્ના ચ પ્રણતઃ સખીષુ મદનવ્યાજેન ચાપહ્નુતઃ ॥

અત્રોત્પાતઘનેન મન્ત્રિવિકલે શૂન્યામ્બરવ્યાપિના ધૃષ્ટસ્વપ્રકૃતિક્રિયાસમુચિતે ગ્રમે તથા જૃમ્ભિતમ્ ।
રથ્યાકર્દમવાહિનામતિશુચિસ્વચ્છાત્મનામન્તરં નાપ્યજ્ઞાયિ જનૈર્યથૌઘપયસાં સ્રોતોજલાનામપિ ॥

અત્રોદ્યાને મયા દૃષ્ટા વલ્લરી પઞ્ચપલ્લવા ।
પલ્લવે પલ્લવે તામ્રા યસ્યાં કુસુમમઞ્જરી ॥

અત્વરા સર્વકાર્યેષુ ત્વરા કાર્યવિનાશિની ।
ત્વરમાણેન મૂર્ખેણ મયૂરો વાયસીકૃતઃ ॥

અથ કાલાગ્નિરુદ્રસ્ય તૃતીયનયનોત્થિતા ।
જ્વાલા દહતિ તત્સર્વં નિર્વાણં બ્રહ્મણો યતઃ ॥

અથ કૃતકવિહઙ્ગૈઃ પાર્થિવોદ્દૂલયન્તૈસ્ તુમુલમુપરિપાતાદમ્બુવર્ષાત્ ત્રસન્ત્યઃ અવિગલિતસપત્નીગાત્રસંમર્દદુઃખાઃ પ્રણયિનમભિપેતુર્હાનિનાદેન દેવ્યઃ ॥

(અર્જુન ઉવાચ) અથ કેન પ્રયુક્તોઽયં પાપં ચરતિ પૂરુષઃ ।
અનિચ્છન્નપિ વાર્ષ્ણેય બલાદિવ નિયોજિતઃ ॥