મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0701-0720

અત્યુન્નતપદં પ્રાપ્તઃ પૂજ્યાન્ નૈવાવમાનયેત્ ।
નહુષઃ શક્રતાં પ્રાપ્તશ્ ચ્યુતોઽગસ્ત્યાવમાનનાત્ ॥

અત્યુન્નતસ્તનમુરો નયને સુદીર્ઘે વક્રે ભ્રુવાવતિતરાં વચનં તતોઽપિ ।
મધ્યોઽધિકં તનુરનૂનગુરુર્નિતમ્બો મન્દા ગતિઃ કિમપિ ચાદ્ભુતયૌવનાયાઃ ॥

અત્યુન્નતસ્તનયુગા તરલાયતાક્ષી દ્વારિ સ્થિતા તદુપયાનમહોત્સવાય ।
સા પૂર્ણકુમ્ભનવનીરજતોરણસ્રક્- સંભારમઙ્ગલમયત્નકૃતં વિધત્તે ॥

અત્યુન્નતિં પ્રાપ્ય નરઃ પ્રાવારઃ કીટકો યથા ।
સ વિનશ્યત્યસંદેહમ્ આહૈવમુશના નૃપઃ ॥

અત્યુન્નતિવ્યસનિનઃ શિરસોઽધુનૈષ સ્વસ્યૈવ ચાતકશિશુઃ પ્રણયં વિધત્તામ્ ।
અસ્યૈતદિચ્છતિ યદિ પ્રતતાસુ દિક્ષુ તાઃ સ્વચ્છશીતમધુરાઃ ક્વ નુ નામ નાપઃ ॥

અત્યુન્નતોઽમ્બુભિર્મેઘશ્ ચાતકાન્ ન ધિનોતિ ચેત્ ।
મરુતા હૃતસર્વસ્વઃ સ પશ્ચાત્ કિં કરિશ્યતિ ॥

અત્યુપચિત્તૈરુપાયૈશ્ ચક્રભૃદેકો ભુજૈરિવ ચતુર્ભિઃ ।
નૃપતિઃ શ્રિયમપિ સુચિરં હરિરિવ પરિરભ્ય નિર્ભરં રમતે ॥

અત્યુલ્લસદ્બિસરહસ્યયુજા ભુજેન વક્ત્રેણ શારદસુધાંશુસહોદરેણ ।
પીયુષપોષસુભગેન ચ ભાષિતેન ત્વં ચેત્ પ્રસીદસિ મૃગાક્ષિ કુતો નિદાઘઃ ॥

અત્યુષ્ણા જ્વરિતેવ ભાસ્કરકરૈરાપીતસારા મહી યક્ષ્માર્તા ઇવ પાદપાઃ પ્રમુષિતચ્છાયા દવાગ્ન્યાશ્રયાત્ ।
વિક્રોશન્ત્યવશાદિવોચ્છ્રિતગુહાવ્યાત્તાનનાઃ પર્વતા લોકોઽયં રવિપાકનષ્ટહૃદયઃ સંયાતિ મૂર્છામિવ ॥

અત્યુષ્ણાત્ સઘૃતાદન્નાદ્ અચ્છિદ્રાચ્ચૈવ વાસસઃ ।
અપરપ્રેષ્યભાવાચ્ચ ભૂય ઇચ્છન્ પતત્યધઃ ॥

અત્યેતિ રજની યા તુ સા ન પ્રતિનિવર્તતે ।
યાત્યેવ યમુના પૂર્ણા સમુદ્રમુદકાર્ણવમ્ ॥

અત્ર ચૈત્રસમયે નિરન્તરાઃ પ્રોષિતાહૃદયકીર્ણપાવકાઃ ।
વાન્તિ કામુકમનોવિમોહના વ્યાલલોલમલયાચલાનિલાઃ ॥

અત્ર મન્મથમિવાતિસુન્દરં દાનવારિમિવ દિવ્યતેજસમ્ ।
શૈલરાજમિવ ધૈર્યશાલિનં વેદ્મિ વેઙ્કટપતિં મહીપતિમ્ ॥

અત્ર યત્ પતિતં વર્ણબિન્દુમાત્રાવિસર્ગકમ્ ।
ભ્રમપ્રમાદદોષાદ્ધિ ક્ષન્તવ્યં તત્ સુબુદ્ધિભિઃ ॥

અત્રસ્તો નિજપક્ષૈસ્ તુણ્ડવિઘાતૈર્જનાનભિભવન્તઃ ।
કુર્વન્તિ શત્રુવૃદ્ધિં નિશિ વિરુતવન્તો જનવિનાશમ્ ॥

અત્રસ્થઃ સખિ લક્ષયોજનગતસ્યાપિ પ્રિયસ્યાગમં વેત્ત્યાખ્યાતિ ચ ધિક્છુકાદય ઇમે સર્વે પથન્તઃ સ્થિતાઃ ।
મત્કાન્તસ્ય વિયોગતાપદહનજ્વાલાવલીચન્દનઃ કાકસ્તેન ગુણેન કાઞ્ચનમયે વ્યાપારિતઃ પઞ્જરે ॥

અત્રકણ્ઠં વિલુઠ સલિલે નિર્જલા ભૂઃ પુરસ્તાજ્ જહ્યાઃ શોષં વદનવિહિતેનામલક્યાઃ ।
ફલેન સ્થાને સ્થાને તદિતિ પથિકસ્ત્રીજન(ઃ) ક્લાન્તગાત્રીં પશ્યન્ સીતાં કિમુ ન કૃપયા વર્ધિતો રોદિતશ્ચ ॥

અત્રનુગોદં મૃગયાનિવૃત્તસ્ તરઙ્ગવાતેન વિનીતખેદઃ ।
રહસ્ત્વદુત્સઙ્ગનિષણ્ણમૂર્ધા સ્મરામિ વાનીરગૃહેષુ સુપ્તઃ ॥

અત્રાન્તરે કિમપિ વાગ્વિભવાતિવૃત્ત- વૈચિત્ર્યમુલ્લસિતવિભ્રમમાયતાક્ષ્યાઃ ।
તદ્ભૂરિસાત્ત્વિકવિકારમપાસ્તધૈર્યમ્ આચાર્યકં વિજયિ માન્મથમાવિરાસીત્ ॥

અત્રાન્તરે ચ કુલટાકુલવર્ત્મઘાત- સંજાતપાતક ઇવ સ્ફુટલાઞ્છનશ્રીઃ ।
વૃન્દાવનાન્તરમદીપયદ્ંશુજાલૈર્ દિક્સુન્દરીવદનચન્દનબિન્દુરિન્દુઃ ॥