મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0661-0680
અત્યન્તવિમુખે દૈવે વ્યર્થયત્ને ચ પૌરુષે ।
મનસ્વિનો દરિદ્રસ્ય વનાદન્યત્ કુતઃ સુખમ્ ॥
અત્યન્તવ્યવધાનલબ્ધજનુષો જાત્યાપિ ભિન્નક્રમાઃ સાંનિધ્યં વિધિના કુતૂહલવતા કુત્રાપિ સંપ્રાપિતાઃ ।
ગચ્છન્ત્યામરણં ગુણવ્યતિકૃતા ભેદં ન ભૂમીરુહસ્ તે કાષ્ઠાદપિ નિષ્ઠુરા ગુણગણૈર્યે નૈકતાં પ્રાપિતાઃ ॥
અત્યન્તશીતલતયા સુભગસ્વભાવ સત્યં ન કશ્ચિદપિ તે તરુરસ્તિ તુલ્યઃ ।
છાયાર્થિનામપિ પુનર્વિકટદ્વિજિહ્વ- સઙ્ગેન ચન્દન વિષદ્રુમનિર્વિશેષઃ ॥
અત્યન્તશુદ્ધચિન્માત્રે પરિણામશ્ચિરાય યઃ ।
તુર્યાતીતં પદં તત્ સ્યાત્ તત્સ્થો ભૂયો ન શોચતિ ॥
અત્યન્તસુખસંચારા મધ્યાહ્ને સ્પર્શતઃ સુખાઃ ।
દિવસાઃ સુભગાદિત્યાશ્ છાયાસલિલદુર્ભગાઃ ॥
અત્યન્તસ્તિમિતાઙ્ગાનાં વ્યાયામેન સુખૈષિણામ્ ।
ભ્રાન્તિજ્ઞાનાવૃતાક્ષાણાં પ્રહારોઽપિ સુખાયતે ॥
અત્યન્તોન્નતપૂર્વપર્વતમહાપીઠે હરસ્પર્ધયા દૂરોદઞ્ચિતધૂમસંનિભતમસ્તારાસ્ફુલિણ્ગાકુલમ્ ।
નૂનં પઞ્ચશરોઽકરોચ્છશિમિષાત્ સ્વં જ્વાલલિઙ્ગં યતો ગર્વાચ્છર્વપરાન્ દહેન્મુનિવરાન્ સર્વાનખર્વા શુભિઃ ॥
અત્યપૂર્વસ્ય રાગસ્ય પૂર્વપક્ષાય પલ્લવાઃ ।
પદ્માનિ પાદયુગ્મસ્ય પ્રત્યુદાહરણાનિ ચ ॥
અત્યમ્બુપાનં કઠિનાસનં ચ ધાતુક્ષયો વેગવિધારણં ચ ।
દિવાશયો જાગરણં ચ રાત્રૌ ષડ્ભિર્નરાણાં નિવસન્તિ રોગાઃ ॥
અત્યમ્બુપાનાત્ પ્રભવન્તિ રોગાઃ અલ્પામ્બુપાને ચ તથૈવ દોષાઃ ।
તસ્માન્નરો વહ્નિવિવર્ધનાય મુહુર્મુહુર્વારિ પિબેદભુરિ ॥
અત્યમ્બુપાનાદ્ વિષમાશનાચ્ચ દિવાશયાજ્જાગરણચ્ચ રાત્રૌ ।
સમ્રોધનાન્ મૂત્રપુરીષયોશ્ચ ષડ્ભિઃ પ્રકારૈઃ પ્રભવન્તિ રોગાઃ ॥
અત્યમ્બુપાનાન્ન વિપચ્યતેઽન્નમ્ અનમ્બુપાનાચ્ચ સ એવ દોષઃ ।
તસ્માન્નરો વહ્નિવિવર્ધનાર્થં મહુર્મુહુર્વારિ પિબેદભૂરિ ॥
અત્યર્થવક્રત્વમનર્થકં યા શૂન્યાપિ સર્વાન્યગુણૈર્વ્યનક્તિ ।
અસ્પૃશ્યતાદૂષિતયા તયા કિં તુચ્છશ્વપુચ્છચ્છટયેવ વાચા ॥
અત્યલ્પં જીવિતં પાપાન્ય્ આપાતમધુરાણ્યલમ્ ।
તદાચર ચિરસ્થેયપરલોકાવલોકનમ્ ॥
અત્યલ્પસંપદઃ સન્તઃ પુમાનિષ્ટશ્ચ દુષ્કુલે ।
લક્ષ્મીરનભિજાતસ્ય વેધસઃ સ્ખલિતત્રયમ્ ॥
અત્યાગ્રહો ન કર્તવ્યો હઠાત્કશ્ચિન્ન ભાષતે ।
યથાયથોન્દતિ તથા ભારો ભવતિ કમ્બલઃ ॥
અત્યાજિલબ્ધવિજયપ્રસરસ્ત્વયા કિં વિજ્ઞાયતે રુચિપદં ન મહીમહેન્દ્રઃ ।
પ્રત્યર્થિદાનવશતાહિતચેષ્ટયાસૌ જીમૂતવાહનધિયં ન કરોતિ કસ્ય ॥
અત્યાદરાદધ્યયનં દ્વિજાનામ્ અર્થોપલબ્ધ્યા ફલવદ્વિધાય ।
ક્રતૂનતુચ્છાનવિતું તવૈષા મીમાંસકાદ્યાધિકૃતિઃ પ્રસિદ્ધા ॥
અત્યાદરેણ નિહિતં મયિ યદ્ભવત્યા તત્પ્રેમહેમ કિમભૂદિતિ નૈવ જાને ।
ઉત્સૃજ્ય કિં તદિહ પાતકમુત્તરાણિ પ્રાણા અપિ પ્રિયતમે કતમે ભવેયુઃ ॥
અત્યાદરો દારસહોદરેષુ ન માતૃપિત્રોર્ન ચ સોદરેષુ ।
મૂર્ખે નિયોગસ્તનયે વિયોગઃ પશ્યન્તિ લોકાઃ કલિકૌતુકાનિ ॥
મૂળ પાઠ: Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0