મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0581-0600

અતિપ્રચણ્ડાં બહુપાકપાકિનીં વિવાદશીલાં સ્વયમેવ તસ્કરીમ્ ।
અક્રોશબીજાં પરવેશ્મગામિનીં ત્યજેત ભાર્યાં દશપુત્રસૂરપિ ॥

અતિપ્રચણ્ડા બહુદુઃખભાગિની વિવાદશીલા પરગેહગામિની ।
ભર્તુઃ સ્વયં નિન્દતિ યા ચ તસ્કરી ત્યજેત્ સ્વભાર્યાં દશપુત્રપુત્રિણીમ્ ॥

અતિપ્રૌઢા રાત્રિર્બહલશિખદીપઃ પ્રભવતિ પ્રિયઃ પ્રેમારબ્ધસ્મરવિધિરસજ્ઞઃ પરમસૌ ।
સખિ સ્વૈરં સ્વૈરં સુરતમકરોદ્વ્રીડિતવપુર્ યતઃ પર્યઙ્કોઽયં રિપુરિવ કડત્કારમુખરઃ ॥

અતિબલિનામપિ મલિના- શયેન બલિકર્ણપુત્રાણામ્ ।
વિશ્વાસોપનતાનાં વાસોપુત્રેણ જીવિતં જહ્રે ॥

અતિબહુતરલજ્જાશૃઙ્ખલાબદ્ધપાદો મદનનૃપતિવાહો યૌવનોન્મત્તહસ્તી ।
પ્રકટિતકુચકુમ્ભો લોમરાજીકરેણ પિબતિ સરસિ નાભીમણ્ડલાખ્યે પયાંસિ ॥

અતિભીરુમતિક્લીબં દીર્ઘસૂત્રં પ્રમાદિનમ્ ।
વ્યસનાદ્ વિષયાક્રાન્તં ન ભજન્તિ નૃપં પ્રજાઃ ॥

અતિમન્દચન્દનમહીધરવાતં સ્તબકાભિરામલતિકાતરુજાતમ્ ।
અપિ તાપસાનુપવનં મદનાર્તાન્ મદમઞ્જુગુઞ્જદલિપુઞ્જમકાર્ષીત્ ॥

અતિમલિને કર્તવ્યે ભવતિ ખલાનામતીવ નિપુણા ધીઃ ।
તિમિરે હિ કૌશિકાનાં રૂપં પ્રતિપદ્યતે દૃષ્ટિઃ ॥

અતિમાત્રભાસુરત્વં પુષ્યતિ ભાનુઃ પરિગ્રહાદહ્નઃ ।
અધિગચ્છતિ મહિમાનં ચન્દ્રોઽપિ નિશાપરિગૃહીતઃ ॥

અતિમાનઃ શ્રિયં હન્તિ પુરુષસ્યાલ્પમેધસઃ ।
ગર્ભેણ દુષ્યતે કન્યા ગૃહવાસેન ચ દ્વિજઃ ॥

અતિમાનિનમગ્રાહ્યમ્ આત્મસંભાવિતં નરમ્ ।
ક્રોધનં વ્યસને હન્તિ સ્વજનોઽપિ નરાધિપમ્ ॥

અતિમૃદુ નવનીતાચ્ચન્દ્રકાચ્ચાતિરમ્યં બહુલલિતસુધાયાઃ સ્વાદતઃ સદ્રસાઢ્યમ્ ।
સકલલલિતભોગાગારભાગ્યૈકયોગ્યં પરિલસતિ હવિષ્યં કસ્ય ગલ્લચ્છલેન ॥

અતિયત્નગૃહીતોઽપિ ખલઃ ખલખલાયતે ।
શિરસા ધાર્યમાણોઽપિ તોયસ્યાર્ધઘટો યથા ॥

અતિરમણીયે કાવ્યે પિશુનોઽન્વેષયતિ દૂશણાન્યેવ ।
અતિરમણીયે વપુષિ વ્રણમેવ હિ મક્ષિકાનિકરઃ ॥

અતિરાગાદ્ દશગ્રીવો હ્યતિલોભાત્ સુયોધનઃ ।
અતિદાનાદ્ ધતઃ કર્ણો હ્યતિઃ સર્વત્ર ગર્હિતઃ ॥

અતિરિચ્યતે સુજન્મા કશ્ચિજ્જનકાન્નિજેન ચરિતેન ।
કુમ્ભઃ પરિમિતમમ્ભઃ પિબતિ પપૌ કુમ્ભસંભવોઽમ્ભોધિમ્ ॥

અતિરુચિરઙ્ગજકૃત્ત્યા ક્ષોભિતદક્ષં ભવન્તમેવ ભજે ।
યસ્મિન્ પ્રસાદસુમુખે સદ્યો વામાપિ ભવતિ મમ તુષ્ટ્યૈ ॥

અતિરુપવતી સીતા અતિગર્વી ચ રાવણઃ ।
અતીવ બલવાન્ રામો લઙ્કાયેન ક્ષયં ગતા ॥

અતિરૂપાદ્ ધૃતા સીતા અતિગર્વેણ રાવણઃ ।
અતિદાનાદ્ બલિર્બદ્ધો હ્યતિ સર્વત્ર ગર્હિતમ્ ॥

અતિરૂપેણ વૈ સીતા અતિગર્વેણ રાવનઃ ।
અતિદાનં બલિર્દત્ત્વા અતિ સર્વત્ર વર્જયેત્ ॥