મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0561-0580

અતિદાક્ષિણ્યયુક્તાનાં શઙ્કિતાનાં પદે પદે ।
પરાપવાદિભીરૂણાં ન ભવન્તિ વિભૂતયઃ ॥

અતિદાનાદ્ધતઃ કર્ણસ્ત્વ્ અતિલોભાત્ સુયોધનઃ ।
અતિકામાદ્દશગ્રીવસ્ત્વ્ અતિ સર્વત્ર વર્જયેત્ ॥

અતિદાનાદ્બલિર્બદ્ધો નષ્ટો માનાત્ સુયોધનઃ ।
વિનષ્ટો રાવણો લૌ લ્યાદ્ અતિ સર્વત્ર વર્જયેત્ ॥

અતિદાનાદ્બલિર્બદ્ધો હ્યતિમાનાત્ સુયોધનઃ ।
અતિકામાદ્દશગ્રીવો હ્યતિ સર્વત્ર ગર્હિતઃ ॥

અતિદાને બલિર્બદ્ધો અતિમાને ચ કૌરવાઃ ।
અતિરૂપે હૃતા સીતા સર્વમત્યન્તગર્હિતમ્ ॥

અતિદીર્ઘજીવિદોષાદ્ વ્યાસેન યશોઽપહારિતં હન્ત ।
કૈર્નોચ્યેત ગુણાઢ્યઃ સ એવ જન્માન્તરાપન્નઃ ॥

અતિદૂરપથશ્રાન્તાશ્ છાયાં યાન્તિ ચ શીતલામ્ ।
શિતલાશ્ચ પુનર્યાન્તિ કા કસ્ય પરિદેવના ॥

અતિ ધર્માદ્ બલં મન્યે બલાદ્ ધર્મઃ પ્રવર્તતે ।
બલે પ્રતિષ્ઠિતો ધર્મો ધર્ણ્યામિવ જઙ્ગમમ્ ॥

અતિનીચાનિ વાક્યાનિ દૃષ્ટિમાત્રાતિનિન્દકઃ ।
ક્ષુદ્રસંવાદભાષી યો હ્યેવં દુષ્ટઃ શઠો જનઃ ॥

અતિપક્વકપિત્થેન લિપ્તપાત્રે સુયામિતમ્ ।
દુગ્ધમસ્તુવિહીનં સ્યાચ્ ચન્દ્રબિમ્બોપમં દધિ ॥

અતિપટલૈરનુયાતાં સહૃદયહૃદયજ્વરં વિલુમ્પન્તીમ્ ।
મૃગમદપરિમલલહરીં સમીર પામરપુરે કિરસિ ॥

અતિપરમાદ્ભુતવેષા કાપ્યેષા જયતિ સૃષ્ટિરાત્મભુવઃ ।
તત્ કિં ન વાઞ્છિતં સ્યાદ્ અસ્યા યદિ વિધુરવીક્ષણઃ પાતા ॥

અતિપરિગૃહીતમૌના વર્જિતમાલ્યાનુલેપનસ્નાના ।
દૂરોત્સારિતલજ્જા નિર્ગ્રન્થગ્રન્થરચનેવ ॥

અતિપરિચયાદવજ્ઞા ભવતિ વિશિષ્ટેઽપિ વસ્તુનિ પ્રાયઃ ।
લોકઃ પ્રયાગવાસી કૂપે સ્નાનં સમાચરતિ ॥

અતિપરિચયાદવજ્ઞા સંતતગમનાદનાદરો ભવતિ ।
મલયે ભિલ્લપુરન્ધ્રી ચન્દનતરુમિન્ધનં કુરુતે ॥

અતિપરિચયાદવજ્ઞેત્ય્ એતદ્ વાક્યં મૃષૈવ તદ્ભાતિ ।
અતિપરિચિતેઽપ્યનાદૌ સંસારેઽસ્મિન્ ન જાયતેઽવજ્ઞા ॥

અતિપાતિતકાલસાધના સ્વશરીરેન્દ્રિયવર્ગતાપની ।
જનવન્ન ભવન્તમક્ષમા નયસિદ્ધેરપનેતુમર્હતિ ॥

અતિપીતાં તમોરાજીં તનીયાન્ સોઢુમક્ષમઃ ।
વમતીવ શનૈરેષ પ્રદીપઃ કજ્જલચ્છલાત્ ॥

અતિપૂજિતતારેયં દૃષ્ટિઃ શ્રુતિલઙ્ઘનક્ષમા સુતનુ ।
જિનસિદ્ધાન્તસ્થિતિરિવ સવાસના કં ન મોહયતિ ॥

અતિપેલવમતિપરિમિત- વર્ણં લઘુતરમુદાહરતિ શઠઃ ।
પરમાર્થતઃ સ હૃદયં વહતિ પુનઃ કાલકૂટઘટિતમિવ ॥