મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0421-0440

અજ્ઞાતદોષૈર્દોષજ્ઞૈર્ ઉદ્દૂષ્યોભયવેતનૈઃ ।
ભેદ્યાઃ શત્રોરભિવ્યક્તશાસનૈઃ સામવાયિકાઃ ॥

અજ્ઞાતનામવર્ણેષ્વ્ આત્માપિ યયાર્પ્યતે ધનાંશેન ।
તસ્યા અપિ સદ્ભાવં મૃગયન્તે મોઘસંકલ્પાઃ ॥

અજ્ઞાતપાણ્ડિત્યરહસ્યમુદ્રા યે કાવ્યમાર્ગે દધતેઽભિમાનમ્ ।
તે ગારુડીયાનનધીત્ય મન્ત્રાન્ હાલાહલાસ્વાદનમારભન્તે ॥

અજ્ઞાતભાવિચૌરાદિ દોષૈર્નિત્યવિનાશિના ।
હાસ્યૈકહેતુના લોકે ગણકસ્ય ધનેન કિમ્ ॥

અજ્ઞાતમહિમા વાણી શિવં સ્તૌતુ રસોન્મદા ।
રસાતિરેકાદૌચિત્યભઙ્ગઃ સ્ત્રીણાં ક્વ લભ્યતે ॥

અજ્ઞાતમાતૃલ લન- મૈણશિશું કશ્ચિદઙ્કમારોપ્ય ।
અદ્યાપિ રક્ષસિ વિધો ધર્માત્મા કોનુ ભવદન્યઃ ॥

અજ્ઞાતવીવધાસારતોયસસ્યો વ્રજેત્તુ યઃ પરરાષ્ટ્રં ન ભૂયઃ સ સ્વરાષ્ટ્રમધિગચ્છતિ ॥

અજ્ઞાતશાસ્ત્રસદ્ભાવાઞ્ છાસ્ત્રમાત્રપરાયણાન્ ।
ત્યજેદ્ દૂરાદ્ ભિષક્પાશાન્ પાશાન્ વૈવસ્વતાનિવ ॥

અજ્ઞાતાઃ પુરુષા યસ્ય પ્રવિશન્તિ મહીપતેઃ ।
દુર્ગં તસ્ય ન સંદેહઃ પ્રવિશન્તિ દ્રુતં દ્વિષઃ ॥

અજ્ઞાતાગમમીલિતાક્ષિયુગલં કિં ત્વં મુધા તિષ્ઠસિ જ્ઞાતોસિ પ્રકટપ્રકમ્પપુલકૈરઙ્ગૈ સ્ફુટં મુગ્ધયા ।
મુઞ્ચૈનાં જડ કિં ન પશ્યસિ ગલદ્બાષ્પામ્બુધૌ તાનનાં સખ્યૈવં ગદિતે વિમુચ્ય રભસાત્ કણ્ઠેવલગ્નો યુવા ॥

અજ્ઞાતેન્દુપરાભવં પરિલસદ્વ્યાલોલનેત્રાઞ્જનં ભ્રાન્તભ્રૂ લતમૈણનાભિતિલકં શ્રીખણ્ડપત્રાલકમ્ ।
બન્ધૂકાધરસુન્દરં સુરમુનિવ્યામોહિ વાક્યામૃતં ત્રૈલોક્યાદ્ભુતપઙ્કજં વરતનોરાસ્યં ન કસ્ય પ્રિયમ્ ॥

અજ્ઞાનં કારણં ન સ્યાદ્ વિયોગો યદિ કારણમ્ ।
શોકો દિનેષુ ગચ્છત્સુ વર્ધતામપયાતિ કિમ્ ॥

અજ્ઞાનં ખલુ કષ્ટં ક્રોધાદિભ્યોઽપિ સર્વપાપેભ્યઃ ।
અર્થં હિતમહિતં વા ન વેત્તિ યેનાવૃતો લોકઃ ॥

અજ્ઞાનં યત્ફલં તસ્ય રસોઽધર્મઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
ભાવોદકેન સંવૃદ્ધિસ્ તસ્યાશ્રદ્ધા ઋતુઃ પ્રિય ॥

અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્ય જ્ઞાનઞ્જનશલાક્યા ।
ચક્ષુરુન્ મીલિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરવે નમઃ ॥

અજ્ઞાનપ્રભવં હીદં યદ્દુઃખમુપલભ્યતે ।
લોભપ્રભવમજ્ઞાનં વૃદ્ધં ભૂયઃ પ્રવર્ધતે ॥

અજ્ઞાનમિહ નિદાનં પ્રાગ્રૂપં જનનમેવ ભવરોગે ।
પારિપાકઃ સંસરણં ભૈષજ્યં નૈષ્ઠિકી શાન્તિઃ ॥

અજ્ઞાનવરષણ્ડેન પ્રસુપ્તો નરગર્દ્દભઃ ।
કઃ સમર્થઃ પ્રબીદ્ધું તં જ્ઞાનભેરીશતૈરપિ ॥

અજ્ઞાનવલિતો બાલ્યે મદમૂઢશ્ચ યૌવને ।
વાર્દ્ધકે વિહ્વલાઙ્ગશ્ચ કદા કુશલભાગ્જનઃ ॥

અજ્ઞાનાજ્જ્ઞાનતો વાપિ જમ્બૂર્યેન પ્રરોપિતા ।
ગૃહેઽપિ સ વસન્નિત્યં યતિધર્મેણ યુજ્યતે ॥