મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0241-0260

અગ્રે વિકીર્ણકુરબક- ફલજાલકહીયમાનસહકારમ્ ।
પરિણામાભિમુખમૃતોર્ ઉત્સુકયતિ યૌવનં ચેતઃ ॥

અગ્રે વ્યાધઃ કરધૃતશરઃ પાર્શ્વતો જાલમાલા પૃષ્ટે વહ્નિર્દહતિ નિતરાં સંનિધૌ સારમેયાઃ ।
એણી ગર્ભાદલસગમના બાલકૈ રુદ્ધપાદા ચિન્તાવિષ્ટા વદતિ હિ મૃગં કિં કરોમિ ક્વ યામિઃ ॥

અગ્રે શ્યામલબિન્દુબદ્ધતિલકૈર્મધ્યેઽપિ પાકાન્વય- પ્રૌઢીભૂતપટોલપાટલતરૈર્મૂલે મનાગ્બભ્રુભિઃ ।
વૃન્તે કર્કશકીરપિચ્ચહરિભિઃ સ્થૂલૈઃ ફલૈર્બન્ધુરાઃ સંપ્રત્યુત્સુકયન્તિ કસ્ય ન મનઃ પૂગદ્રુમાણાં છટાઃ ॥

અગ્રેસરી કુમારી તત્પૃષ્ટે પુઙ્ખગો યદા તારઃ ।
સિદ્ધિસ્તદોત્તમા સ્યાદ્ દૃષ્ટાપ્યાદૌ વરા દુર્ગા ॥

અગ્રે સ્ત્રીનખપાટલં કુરવકં શ્યામં દ્વયોર્ભાગયોર્ બાલાશોકમુપોઢરાગસુભગં ભેદોન્મુખં તિષ્ઠતિ ।
ઈષદ્બદ્ધરજઃકણાંગ્રકપિશા ચૂતે નવા મઞ્જરી મુગ્ધત્વસ્ય ચ યૌવનસ્ય ચ સખે મધ્યે મધુશ્રીઃ સ્થિતા ॥

અગ્ર્યો મુક્તિમતાં પ્રયોગસમયે મન્ત્રેષુ પૃષ્ઠં ગતઃ પાકાગારગતસ્તુ પાચકમનસ્તોષાય વાચસ્પતિઃ ।
ઉચ્ચાયાં નિરતો રતોઽર્થકગણે પિણ્ડેષુ દત્તાદરો નાનાશ્રાદ્ધગણૈકચાલિતમના ભદ્દોટ્ટમો રાજતે ॥

અઘં સ કેવલં ભુઙ્ક્તે યઃ પચત્યાત્મકારણાત્ ।
યજ્ઞશિષ્ટાશનં હ્યેતત્ સતામન્નં વિધીયતે ॥

અઘટિતં ઘટનાં નયતિ ધ્રુવં સુઘટિતં ક્ષણભઙ્ગુરતાચલમ્ ।
જગદિદં કુરુતે સચરાચરં વિધિરહો બલવાનિતિ મે મતિઃ ॥

અઘટિતઘટિતં ઘટયતિ સુઘટિતઘટિતાનિ જર્જરીકુરુતે ।
વિધિરેવ તાનિ ઘટયતિ યાનિ પુમાન્નૈવ ચિન્તયતિ ॥

અઘૃષ્ટમિવ માણિક્યમ્ અમત્તમિવ ચ દ્વિપમ્ ।
અશૂરં પાર્થિવં લોકો જાત્યમપ્યવમન્યતે ॥

અઙ્કં કેઽપિ શશઙ્કિરેજલનિધેઃ પઙ્કં પરે મેનિરે સારઙ્ગં કતિચિચ્ચ સંજગદિરે ભૂમેશ્ચ બિમ્બં પરે ।
ઇન્દૌ યદ્દલિતેન્દ્રનીલશકલશ્યામં દરીદૃશ્યતે તન્મન્યે રવિભીતમન્ધતમસં કુક્ષિસ્થમાલક્ષ્યતે ॥

અઙ્કનિલીનગજાનન- શઙ્કાકુલબાહુલેયહૃતવસનૌ ।
સસ્મિતહરકરકલિતૌ હિમગિરિતનયાસ્તનૌ જયતઃ ॥

અઙ્કન્યાસૈર્વિષમૈર્ માયાવનિતાલકાવલીકુટિલૈઃ ।
કો નામ કામચારૈઃ કાયસ્થૈર્મોહિતો ન જનઃ ॥

અઙ્કમલ્લવિનોદેષુ તથાન્યેષૂત્સવાદિષુ ।
અન્તઃપુરપ્રચારેષુ દેવપૂજાપરેષુ ચ ॥

અઙ્કાધિરોપિતમૃગશ્ ચન્દ્રમા મૃગલાઞ્છનઃ ।
કેસરી નિષ્ઠુરક્ષિપ્તમૃગયૂથો મૃગાધિપઃ ॥

અઙ્કુરિતે પલ્લવિતે કોરકિતે વિકસિતે ચ સહકારે ।
અઙ્કુરિતઃ પલ્લવિતઃ કોરકિતો વિકસિતશ્ચ મદનઃ ॥

અઙ્કેકૃત્વોત્તમાઙ્ગં પ્લવગબલપતેઃ પાદમક્ષસ્ય હન્તુર્ દત્વોત્સઙ્ગે સલીલં ત્વચિ કનકમૃગસ્યાઙ્ગશેષં નિધાય ।
બાણં રક્ષઃ કુલઘનં પ્રગુણિતમનુજેનાદરાત્તીક્ષ્ણમક્ષ્ણઃ કોણેનાવેક્ષમાણસ્ત્વદનુજવચને દત્તકર્ણોઽયમાસ્તે ॥

અઙ્કે વૃદ્ધિમુપાગતં શિશુતયા સર્વાઙ્ગમાલિઙ્ગિતં મત્સ્યઃ શ્રીપરિરમ્ભનિર્ભરતરવ્યાકોશકોષોન્મુખૈઃ ।
આશાપ્તૈઃ પરિપીયમાનમનિશં નિઃસ્પન્દમિન્દિન્દિરૈર્ દૂરાદેવ નિમેષશૂન્યનયનઃ પદ્મં સમુદ્વીક્ષતે ॥

અઙ્કેષુ શૂન્યવિન્યાસાદ્ વૃદ્ધિઃ સ્યાત્તુ દશાધિકા ।
તસ્માજ્જ્ઞેયા વિશેષેણ અઙ્કાનાં વામતો ગતિઃ ॥

અઙ્કોલ્લક્વાથતોયેન મિશ્રિતં ઘૃતમાક્ષિકમ્ ।
વસા કિટિકુઙ્ગાણામ્ એતૈઃ સિક્તા મહીરુહાઃ ॥